Eντονο πολιτικό ενδιαφέρον συγκέντρωσε το απόγευμα της Τετάρτης στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η έκτακτη συζήτηση για την παρακολούθηση του δημοσιογράφου και πρώην ευρωβουλευτή Στέλιου Κούλογλου, την περίοδο που ήταν μέλος της Ειδικής Εξεταστικής Επιτροπής PEGA για τη χρήση των παράνομων κατασκοπευτικών λογισμικών στην Ευρώπη.
“Ούτε ο Οργουελ», είπε ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών σε παρέμβαση του.
Τη συζήτηση είχαν ζητήσει οι πολιτικές ομάδες της LEFT και των Πρασίνων, με το σχετικό αίτημα να εγκρίνεται από την Ολομέλεια ήδη από τη Δευτέρα.
Η συζήτηση ανέδειξε μια κοινή απαίτηση από ευρωβουλευτές πολλών πολιτικών ομάδων: να διερευνηθεί πλήρως η υπόθεση από τις ελληνικές, τις βελγικές και τις ευρωπαϊκές αρχές, αλλά και από το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς η παρακολούθηση ενός μέλους της Επιτροπής PEGA εγείρει σοβαρά ζητήματα θεσμικής ακεραιότητας.
Παράλληλα, ασκήθηκε έντονη πίεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει άμεσα σε νομοθετικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των κατασκοπευτικών λογισμικών, υλοποιώντας τα σχετικά πορίσματα και ψηφίσματα που έχει ήδη εγκρίνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Δεκάδες ευρωβουλευτές από το σύνολο σχεδόν των πολιτικών ομάδων πήραν τον λόγο κατά τη διάρκεια της συζήτησης, καταδικάζοντας τη χρήση κατασκοπευτικών λογισμικών και εκφράζοντας έντονο προβληματισμό για τη γενίκευση της πρακτικής των παράνομων παρακολουθήσεων στην Ευρώπη.
Οι περισσότεροι ζήτησαν την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης Κούλογλου, αυστηρότερη προστασία της ιδιωτικότητας και των δημοκρατικών θεσμών, καθώς και άμεση νομοθετική παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά πλέον μεμονωμένες περιπτώσεις αλλά μια ευρύτερη ευρωπαϊκή πρόκληση για το κράτος δικαίου.
Είναι ενδιαφέρον ότι οι εκπρόσωποι της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συμφώνησαν με τις προτάσεις των ευρωβουλευτών και ζήτησαν από τις “εθνικές αρχές” της Ελλάδας και του Βελγίου να διερευνήσουν την υπόθεση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρέμβαση του Πολωνού ευρωβουλευτή του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) Krzysztof Brejza, ο οποίος είχε βρεθεί και ο ίδιος στο στόχαστρο του Pegasus όταν ήταν γερουσιαστής της αντιπολίτευσης στην Πολωνία.
«Ξέρω από προσωπική εμπειρία πώς αυτό το λογισμικό μπορεί να καταστρέψει ζωές και να υπονομεύσει ακόμη και την εκλογική διαδικασία», ανέφερε, ευχαριστώντας παράλληλα το Citizen Lab για τις αποκαλύψεις του και ζητώντας να εφαρμοστούν πλήρως οι συστάσεις του.
Σημειώνεται ότι το ΕΛΚ (και οι Ελληνες ευρωβουλευτές της ΝΔ) είχαν αρχικά ψηφίσει κατά της έκτακτης συζήτησης του θέματος.
Ο σοσιαλιστής Χουάν Φερνάντο Λόπεθ Αγκιλάρ, πρώην πρόεδρος της Επιτροπής LIBE, σημείωσε ότι οι συστάσεις της Επιτροπής PEGA δεν υλοποιήθηκαν ποτέ, γεγονός που, όπως είπε, επιτρέπει τη διαιώνιση του προβλήματος.
Ο Jaume Asens Llodrà ανέφερε, μεταξύ άλλων: «Ο Στέλιος είναι φίλος μου και τώρα αποκαλύπτεται ότι η ελληνική κυβέρνηση τον παρακολουθούσε με Pegasus. Ούτε στη δυστοπία του Όργουελ δεν περιμέναμε να συμβεί κάτι τέτοιο στην πράξη».
Απευθυνόμενος προς το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, πρόσθεσε: «Έχουν περάσει τρία χρόνια και δεν έχετε κάνει τίποτα. Μήπως επειδή δεν παρακολουθούν εσάς αλλά τους πολιτικούς σας αντιπάλους;».
Saskia Bricmont: «Οι συστάσεις μας εδώ και τρία χρόνια δεν ακολουθήθηκαν από την Κομισιόν»
Εκ μέρους των Πρασίνων, η Saskia Bricmont υπενθύμισε ότι ήδη από το 2021 είχαν αποκαλυφθεί οι πρακτικές του Pegasus και ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει διατυπώσει συγκεκριμένες συστάσεις, χωρίς όμως να υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Εξέφρασε, μάλιστα, την ενόχλησή της για την απουσία της αρμόδιας Επιτρόπου Henna Virkkunen από τη συζήτηση, ζητώντας να διερευνηθεί ποιος παρακολουθούσε τον Στέλιο Κούλογλου και για λογαριασμό ποιου, ενώ κάλεσε την Κομισιόν να σταματήσει οποιαδήποτε αποδυνάμωση του ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας της ιδιωτικότητας.
Έλενα Κουντουρά: «Αίτημα για άμεση διερεύνηση. Ποιος παρακολουθούσε και για λογαριασμό ποιου»
Εκ μέρους της LEFT, η Έλενα Κουντουρά χαρακτήρισε την υπόθεση «ευθεία επίθεση στην ανεξαρτησία του ίδιου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου».
«Μέσα από την παρακολούθηση του πρώην συναδέλφου κάποιοι παρακολούθησαν και άλλους ευρωβουλευτές, όπως και το ερευνητικό έργο της Επιτροπής PEGA», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο θεσμικό σκέλος της υπόθεσης, θέτοντας το ερώτημα: «Το πραγματικό ερώτημα είναι αν το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι διατεθειμένο να διερευνήσει ποιοι και για λογαριασμό ποιου παρακολούθησαν ευρωβουλευτή – μέλος της εξεταστικής του επιτροπής», χαρακτηρίζοντας το ζήτημα θέμα θεσμικής αξιοπιστίας και προστασίας της εντολής των ευρωβουλευτών.
Αναφερόμενη στις εξελίξεις στην Ελλάδα, υποστήριξε ότι το σκάνδαλο των υποκλοπών όχι μόνο δεν έχει κλείσει, αλλά εισέρχεται σε νέα κρίσιμη φάση μετά και το αίτημα του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά προς τον Άρειο Πάγο για διερεύνηση της δικής του παρακολούθησης.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική ήταν και η παρέμβαση της Hanna Neumann (Πράσινοι), η οποία θέλησε να αναδείξει πόσο εύκολα μπορεί πλέον να μολυνθεί μια κινητή συσκευή από σύγχρονα κατασκοπευτικά λογισμικά.
«Αγαπητοί συνάδελφοι, όλοι κρατάτε τώρα το κινητό σας, αλλά ίσως να μην είστε μόνοι σας», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι ο Στέλιος Κούλογλου παρακολουθήθηκε χωρίς καν να χρειαστεί να πατήσει κάποιον κακόβουλο σύνδεσμο. Προειδοποίησε ότι η χρήση λογισμικών όπως το Pegasus και το Predator έχει γενικευθεί και μπορεί να στραφεί εναντίον οποιουδήποτε, όχι μόνο πολιτικών και δημοσιογράφων.
Απευθυνόμενη προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζήτησε να μετατραπούν σε πράξη όσα έχει ήδη αποφασίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν από τρία χρόνια, ενώ, έπειτα από σχετική ερώτηση συναδέλφων της, ενημέρωσε την Ολομέλεια ότι οι ευρωβουλευτές μπορούν να κλείσουν ραντεβού για έλεγχο των κινητών τους, ακόμη και εξ αποστάσεως, με την υποστήριξη του Citizen Lab. «Σας συνιστώ να το κάνετε όλοι», κατέληξε.
Η ευρωβουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας Μαρία Ζαχαρία τόνισε ότι η αποκάλυψη πως ένας ευρωβουλευτής αποτέλεσε στόχο ισραηλινού κατασκοπευτικού λογισμικού συνιστά μείζον θεσμικό ζήτημα.
Ζήτησε, μάλιστα, από την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να οργανωθεί συστηματικός έλεγχος των κινητών τηλεφώνων όλων των ευρωβουλευτών.
Ο ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών Νικόλας Φαραντούρης τόνισε ότι πρόκειται για ακόμη μία περίπτωση παρακολούθησης μέλους της Επιτροπής PEGA, υπενθυμίζοντας ότι είχε προηγηθεί η απόπειρα παρακολούθησης του τότε ευρωβουλευτή και νυν προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη.
«Πρόκειται για ζήτημα υψίστης σημασίας τόσο για την πατρίδα μου όσο και για την ευρωπαϊκή έννομη τάξη», ανέφερε, ζητώντας την πλήρη διαλεύκανση όλων των σχετικών υποθέσεων από τις εθνικές αρχές και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Ο ευρωβουλευτής της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR- Ελληνική Λύση) Μανώλης Φράγκος έκανε λόγο για σοβαρή απειλή κατά της δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι η παρακολούθηση ενός ευρωβουλευτή προκαλεί σοκ, χωρίς όμως να αποτελεί έκπληξη στην Ελλάδα.
Ζήτησε πλήρη διαφάνεια και κάλεσε όσους διαθέτουν στοιχεία να τα καταθέσουν στις αρμόδιες αρχές, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε άρνηση συνεργασίας συνιστά παρεμπόδιση της έρευνας. «Κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου και κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιεί παράνομα μέσα χωρίς να λογοδοτεί. Η αλήθεια θα αποκαλυφθεί, όσο ισχυρό και αν είναι το σύστημα της συγκάλυψης στην Ελλάδα», υπογράμμισε.
Από την πλευρά του, ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ Λευτέρης Νικολάου-Αλαβάνος σημείωσε ότι οι παρακολουθήσεις δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά ότι έχουν γενικευτεί μέσα από το υφιστάμενο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο. Άσκησε έντονη κριτική στη διεύρυνση της χρήσης παρακολουθήσεων με επίκληση της εθνικής ασφάλειας, στρέφοντας τα πυρά του τόσο κατά της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας όσο και κατά της ευρωπαϊκής πολιτικής.
«Τέτοια λογισμικά μπορούν να τα χρησιμοποιούν μόνο κρατικές αρχές»
Από την ομάδα Patriots for Europe, ο Maciej Wąsik υποστήριξε ότι λογισμικά όπως το Pegasus μπορούν να αποκτηθούν μόνο από κρατικές αρχές και όχι από ιδιώτες. Υποστήριξε ότι η χρήση τους μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς, υπό αυστηρό κρατικό και δικαστικό έλεγχο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι στην υπόθεση Κούλογλου υπήρξε εμπλοκή κρατικής αρχής.