Την εβδομάδα που πέρασε, ο πρόεδρος της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο, συγκέντρωσε 57 κυβερνήσεις σε μια ιστορική διάσκεψη στη Σάντα Μάρτα. Ο κόσμος απειλείται από ένα «αυτοκαταστροφικό» μοντέλο καπιταλισμού που οδηγεί στον πόλεμο, τον φασισμό και την πιθανή εξαφάνιση της ανθρωπότητας, είπε ο Πέτρο στην εναρκτήρια ομιλία του.
Ο Κολομβιανός πρόεδρος κατηγόρησε τα συμφέροντα των ορυκτών καυσίμων ότι λαμβάνουν όλο και πιο ακραίa μέτρα για να εμποδίσουν τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια.
«Αναμφίβολα, αυτή η μορφή κεφαλαίου μπορεί να αυτοκτονήσει, παρασύροντας μαζί της την ανθρωπότητα και [άλλες] μορφές ζωής», είπε. «Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι αν ο καπιταλισμός μπορεί πραγματικά να προσαρμοστεί σε ένα μοντέλο ενέργειας χωρίς ορυκτά καύσιμα».
Διαβάστε: Στέλιος Κούλογλου / Εδώ πυρηνικός σταθμός, εδώ πυρηνικός σταθμός. Σας μιλάει…
Οι Κολομβιανοί θα προσέλθουν στις κάλπες τον επόμενο μήνα για να εκλέξουν νέο πρόεδρος. Παρότι έχει κάνει θαυμάσια δουλειά, ο Πέτρο, που εξελέγη πρώτος αριστερός πρόεδρος της χώρας το 2022, δεν μπορεί σύμφωνα με το Σύνταγμα, να διεκδικήσει δεύτερη συνεχόμενη θητεία.
Ο πρώην οικονομολόγος και μέλος των ανταρτών δήλωσε ότι ο κόσμος βρίσκεται σε επικίνδυνη θέση: «Οδεύουμε προς τη βαρβαρότητα. Και η βαρβαρότητα είναι το προοίμιο ή η ίδια η ουσία του φασισμού».
Η Κολομβία παρουσίασε στη Διάσκεψη το σχέδιό της για απαλλαγή από τα ορυκτά καύσιμα την προηγούμενη εβδομάδα. Ο Μπενουά Φαράκο, ειδικός κλιματικής πολιτικής της Γαλλίας, ανακοίνωσε ένα ευρύτερο χρονοδιάγραμμα: κατάργηση του άνθρακα από το εθνικό δίκτυο έως το 2027, κατάργηση της εξάρτησης από το πετρέλαιο έως το 2045 και των ορυκτών αερίων έως το 2050.
Πρόσθεσε ότι η Γαλλία θέλει να γίνει «η ηλεκτρική υπερδύναμη», «η ηλεκτρική Σαουδική Αραβία της Ευρώπης, πουλώντας πράσινα ηλεκτρόνια στη Βρετανία, την Ιρλανδία, τη Γερμανία και άλλες χώρες».
Ωστόσο, ενώ οι αναπτυγμένες χώρες σχεδιάζουν τις μεταβάσεις τους, το παγκόσμιο νότο αντιμετωπίζει ένα άλλο είδος φυλακής: το χρέος.
Η Τζεπόρα Μπέρμαν, ιδρύτρια και πρόεδρος της Ευρύτερης Πρωτοβουλίας για τη Συνθήκη των Ορυκτών Καυσίμων, στάθηκε στα εμπόδια:
«Υπάρχουν πολλές χώρες παραγωγής ορυκτών καυσίμων στο παγκόσμιο νότο που αναγκάζονται να επεκτείνουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων απλώς για να πληρώνουν το χρέος τους. Είναι αδύνατο για χώρες να φανταστούν καν μια μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα με τέτοιο περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο».
Τα στοιχεία είναι τρομακτικά. Το χρέος μόνο στην Αφρική έχει διπλασιαστεί τα τελευταία πέντε χρόνια, φθάνοντας τα περισσότερα από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια. Η Σουσάνα Μουχαμάδ, πρώην υπουργός περιβάλλοντος της Κολομβίας εξήγησε ότι πολλές χώρες που ασχολούνται με τις πληρωμές τόκων δεν μπορούν να προχωρήσουν σε εισαγωγές φαρμάκων, λιπασμάτων και τεχνολογίας χωρίς τα έσοδα από τα ορυκτά καύσιμα.
Oι 57 χώρες που συμμετείχαν συμφώνησαν στα παρακάτω:
Εθνικοί Οδικοί Χάρτες: να αναπτύξουν συγκεκριμένους οδικούς χάρτες για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα, του πετρελαίου και του αερίου.
Νέο Επιστημονικό Πάνελ: Ιδρύθηκε μια νέα παγκόσμια επιστημονική επιτροπή (Science Panel for Global Energy Transition), η οποία θα παρέχει τακτική καθοδήγηση και αναλύσεις για την επιτάχυνση της μετάβασης.
Χρηματοδότηση και Επιδοτήσεις: Αναγνωρίστηκε η ανάγκη για ριζική αλλαγή στην παγκόσμια χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική. Συμφωνήθηκε η σταδιακή μεταφορά των κρατικών επιδοτήσεων από τη βιομηχανία πετρελαίου προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Διαχείριση Χρέους: Συζητήθηκαν τρόποι ώστε οι αναπτυσσόμενες χώρες να μην εγκλωβίζονται σε χρέη λόγω του υψηλού κόστους της μετάβασης.
Ανάμεσα στις 22 ευρωπαϊκές χώρες που πήραν μέρος ήταν και η Ελλάδα. Μεγάλες δυνάμεις και παραγωγοί όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ινδία και η Ρωσία δεν προσκλήθηκαν, καθώς η διάσκεψη είχε σκοπό να επικεντρωθεί σε χώρες που είναι ήδη έτοιμες για άμεση λήψη και υλοποίηση της πράσινης πολιτικής.
Το κοινό ανακοινωθέν και οι συζητήσεις έδωσαν έμφαση στην επιτάχυνση της μετάβασης προς 100% ανανεώσιμη ενέργεια. Η αποκεντρωμένη πράσινη ενέργεια θεωρήθηκε η «καθοριστική στρατηγική επένδυση της γενιάς μας». Αλλοτε οπαδός των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ο κ. Μητσοτάκης προωθεί τελευταία την πυρηνική.