REUTERS / Stephane Mahe
H ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο επανεκκίνησε, καθώς πλοία που παρέμεναν αγκυροβολημένα τις προηγούμενες εβδομάδες σηκώνουν άγκυρες, επιχειρώντας να εκμεταλλευτούν το περιορισμένο «παράθυρο» της 10ήμερης εκεχειρίας και την απόφαση της Τεχεράνης και των ΗΠΑ να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Για να έχει όμως συνέχεια αυτή η νέα κατάσταση και για την επιστροφή της ναυτιλίας στην κανονικότητα, με ομαλή διέλευση των φορτίων πετρελαίου, LNG και εμπορευμάτων από τα Στενά του Ορμούζ, θα πρέπει να έχουν αίσια έκβαση οι νέες διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αρκετά πλοία έχουν ήδη καταφέρει να διέλθουν από τον κρίσιμο αυτό θαλάσσιο διάδρομο χωρίς καμία παρέμβαση, ούτε από ιρανικής ούτε από αμερικανικής πλευράς, μετά τις σχετικές ανακοινώσεις των δύο χωρών.
Ωστόσο, πίσω από την εικόνα της «ελεύθερης ναυσιπλοΐας» διαμορφώνεται ένα αυστηρά ελεγχόμενο πλαίσιο, με την Τεχεράνη να έχει θέσει δύο σαφείς προϋποθέσεις: την τήρηση της εκεχειρίας στον νότιο Λίβανο και την υποχρεωτική διέλευση όλων των πλοίων μέσω συγκεκριμένου διαδρόμου που έχει υποδείξει. Επίσης, η απόφαση δεν αφορά τα πολεμικά πλοία.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο «ελεγχόμενης διέλευσης», το οποίο, αν και επιτρέπει τη μερική αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας, ενέχει αυξημένους κινδύνους.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο επικεφαλής της Diaplous, Άγγελος Λαζαρίδης, σε δηλώσεις του στο ΑΜΕ ΑΠΕ προειδοποιεί ότι η συγκέντρωση της ναυσιπλοΐας σε έναν στενό και πλήρως επιτηρούμενο διάδρομο, σε συνδυασμό με την άτακτη επανεκκίνηση των διελεύσεων, αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ναυτικού ατυχήματος, εφόσον δεν υπάρξει αυξημένη προσοχή από τα πληρώματα.
Σε αυτό το ιδιαίτερα ρευστό περιβάλλον, οι επιπτώσεις για τη ναυτιλία και την εφοδιαστική αλυσίδα παραμένουν έντονες. Η πλήρης ομαλοποίηση της αγοράς ενδέχεται να απαιτήσει αρκετούς μήνες.
Εκτιμάται ότι το ανθρώπινο κόστος της κρίσης είναι ήδη βαρύ, με περίπου 20.000 ναυτικούς να έχουν επηρεαστεί σε ψυχολογικό επίπεδο, ενώ τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου έχουν εκτιναχθεί και σε ορισμένες περιπτώσεις, πάνω από 1.000% σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο.
Σημειώνεται επίσης ότι η συζήτηση που έχει ανοίξει για τέλη και άδειες διέλευσης συνιστά σοβαρή απόκλιση από την αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας που διέπει το διεθνές πέρασμα, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο, όπου η πρόσβαση σε διεθνείς θαλάσσιες οδούς θα εξαρτάται από μονομερείς πολιτικές ή στρατιωτικές απαιτήσεις. Όπως έχει επισημάνει και ο Έλληνας πρωθυπουργός, αυτές οι πρακτικές δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και δεν υπηρετούν τη σταθερότητα του παγκόσμιου ναυτιλιακού συστήματος.
Εντωμεταξύ, ο κίνδυνος μετακύλισης του αυξημένου κόστους των ασφαλίστρων κινδύνου στους ναύλους και, τελικά, στους καταναλωτές είναι πλέον υπαρκτός και σε αρκετές αγορές έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται.