Η υπόθεση της διαρροής προσωπικών δεδομένων 25.500 αποδήμων συμπολιτών μας και η καταδίκη των τεσσάρων με πρωταγωνίστρια την Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου, έχει πίσω της πολλές αρνητικές πρωτιές για τη χώρα μας.
Ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος που εκπροσώπησε δεκάδες θύματα, εξηγεί με την παρακάτω συνέντευξη στο tvxs, ποιες είναι αυτές και τι σημαίνει η πρώτη καταδίκη πολιτικών προσώπων για διαρροή προσωπικών δεδομένων πολιτών για την ίδια τη Δημοκρατία στη χώρα.
Είναι η μεγαλύτερη διαρροή προσωπικών δεδομένων που έγινε στην χώρα μας από το ελληνικό δημόσιο. Αφορά την διαρροή προσωπικών δεδομένων 25.500 αποδήμων συμπολιτών μας. Πόσους υπερασπιστήκατε και πού στηρίξατε την υπερασπιστική σας γραμμή;
Συμμετέχω σε αυτή την υπόθεση από την αρχή, από το 2024 όταν έγινε η αποστολή του μέιλ της κ. Ασημακοπούλου. Υπήρξαν πολλοί άνθρωποι που επικοινώνησαν μαζί μου για να ρωτήσουν τι να κάνουν για να προστατεύσουν τα προσωπικά τους δεδομένα τα οποία είχαν υποβληθεί σε αυτή τη διαρροή.
Οπότε, από το αρχικό στάδιο ασχοληθήκαμε κυρίως κάνοντας αγωγές κατά του ελληνικού δημοσίου και κατά της κυρίας Ασημακοπούλου. Επίσης, υποβάλλοντας την αρχική μηνυτήρια αναφορά, για να γίνει ο εισαγγελικός έλεγχος και να βρεθεί τελικά ποιος είναι ο υπαίτιος για τη διαρροή.
Σε διάφορα επίπεδα εκπροσωπώ διαφορετικούς αριθμούς αποδήμων. Στις υποθέσεις κατά του ελληνικού δημοσίου στα διοικητικά δικαστήρια εκπροσωπώ πάνω από 300, σε εκείνες κατά της Ασημακοπούλου πάνω από 200, αλλά στο ποινικό δικαστήριο ήρθαν 90 που μου έδωσαν εντολή. Υπάρχουν άλλοι δυο που εκπροσωπούνται από τους συναδέλφους κ. Στάικο και κ. Κακαρνιά. Συνολικά ήταν 92 απόδημοι στο δικαστήριο.
Δημιουργείται ένα προηγούμενο με την απόφαση. Τι είχε μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην όλη νομική διαδρομή;
Ενδιαφέρον έχει το ότι η κυβέρνηση είχε πει από την αρχή τι είχε γίνει. Υπήρξε μια δήλωση του κ. Μαρινάκη από τον Μάρτιο του 2024 που έλεγε ότι τα δεδομένα είχαν φύγει από τον κ. Σταυριανουδάκη που ήταν ΓΓ του υπ. Εσωτερικών τότε, από εκεί είχαν φτάσει στον Θεοδωρόπουλο ο οποίος ήταν γραμματέας αποδήμων και από εκεί δόθηκαν στην Ασημακοπούλου.
Αυτό επιβεβαιώθηκε από δικαστική διαδικασία που έγινε. Είναι πρωτόδικη απόφαση βέβαια και υπάρχει το τεκμήριο αθωότητας μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη. Κηρύχθηκαν ένοχοι και οι τέσσερις κατηγορούμενοι (Ασημακοπούλου, Σταυριανουδάκης, Κορομηλάς, Θεοδωρόπουλος) ένοχοι για την διαρροή.
Τώρα βέβαια ο κ. Μαρινάκης τηρεί διαφορετική στάση, επικαλείται το τεκμήριο αθωότητας. Τότε όμως τους είχε κατονομάσει.
Εκτός από αυτό το ποινικό αδίκημα της παραβίασης των προσωπικών δεδομένων, είχαν κατηγορηθεί όλοι και για άλλο αδίκημα: την παραβίαση υπηρεσιακού απορρήτου. Γιατί ο ΓΓ είχε έξτρα υποχρέωση να προστατεύει τα δεδομένα, ως δημόσιος λειτουργός. Καταδικάστηκε λοιπόν και για αυτό το αδίκημα. Για αυτό το αδίκημα κατηγορήθηκαν και οι υπόλοιποι τρεις, αθωώθηκε ο Κορομηλάς και ο Θεοδωροπουλος. Αλλά η Ασημακοπούλου καταδικάστηκε και αυτό.
Η απόφαση αυτή είναι η πρώτη απόφαση η οποία σε ποινικό επίπεδο κρίνει καταδικαστικά την παράνομη επεξεργασία αυτών των προσωπικών δεδομένων, σωστά;
Ναι. Είχαν προηγηθεί βέβαια τα πρόστιμα που επέβαλε η Αρχή Προσωπικών Δεδομένων που επικυρώθηκαν από το ΣτΕ όταν προσέφυγαν για να τα ακυρώσουν.
Το καινούριο είναι ότι ενώ οι τρεις τελευταίοι είχαν τιμωρηθεί και με ποινές προστίμων από την η αρχή προστασίας, η αρχή δεν είχε κρίνει ότι ο Σταυριανουδάκης ήταν ένοχος. Είχαν κρίνει ότι δεν υπήρχαν στοιχεία. Αυτά προέκυψαν όμως στο ποινικό δικαστήριο κι έτσι για πρώτη φορά μπαίνει κι ο Σταυριανουδάκης στο κάδρο.
Τι σημαίνει αυτό για τη δικαιοσύνη, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τα θύματα και τη Δημοκρατία η απόφαση αυτή και ποια είναι τα πρωτοφανή στην υπόθεση;
Σημαίνει πολλά και είναι σημαντικό αυτό. Να πούμε ότι δεν έχει ξαναγίνει ποτέ αυτό. Να καταληφθεί δηλαδή πολιτικός να έχει αντίγραφα email. Γιατί; Η πρώτη φορά που ζητήθηκαν ηλεκτρονικές διευθύνσεις ήταν με τον νόμο του 2019 για τη δυνατότητα των αποδήμων να ψηφίσουν. Είπε το κράτος: εσείς που θέλετε να ψηφίσετε δώστε μας τα μέιλ σας. Ο νόμος αυτός του 2019 έλεγε ότι δεν επιτρέπεται αντίγραφα εκλογικών καταλόγων να έχουν τα μέιλ μέσα. Οπότε είναι ο νόμος της ΝΔ που παραβιάστηκε. Και ο GDPR φυσικά αλλά και ο νόμος της ΝΔ.
Η απόφαση η ποινική λοιπόν, σύμφωνα με όσα είπα, επιβεβαιώνει τον νόμο της ΝΔ ότι τα δεδομένα των ψηφοφόρων είναι απόρρητα και δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται για εξυπηρετήσεις πολιτικών φίλων ούτε για σκοπούς πολιτικής επικοινωνίας άμεσης. Αυτό επιβεβαιώθηκε με τον πιο αυστηρό τρόπο.
Έχουμε άλλα τέτοια προηγούμενα; Πρόστιμα και καταδίκες για διαρροή προσωπικών δεδομένων πολιτών; Εντός και εκτός της χώρας.
Το πρόστιμο που πλήρωσε η Ασημακοπούλου ύψους 40.000 ευρώ, είναι το μεγαλύτερο πρόστιμο που δόθηκε ποτέ σε πολιτικό για παράνομη χρήση προσωπικών δεδομένων. Είναι κι αυτό μια πρωτιά. Ούτε ποινική κύρωση σε πολιτικά πρόσωπα έχει επιβληθεί ποτέ πριν σε φυσικό πρόσωπο. Γιατί και ο Σταυριανουδάκης ήταν κομματικό στέλεχος της ΝΔ είχε θητεία ως δήμαρχος Δάφνης – Υμηττού. Και η Ασημακοπούλου ήταν εκλεγμένη δυο φορές.
Άρα από αυτή την άποψη αποκτά κατά τη γνώμη σας επιπλέον σημασία και για τη δημοκρατία αυτή η απόφαση;
Φυσικά. Είναι σημαντικό το ότι η ίδια πολιτεία, έστω και εκ των υστέρων, επέβαλε αυστηρές κυρώσεις στους πολιτικούς που αντιμετώπισαν τα προσωπικά δεδομένα ως λάφυρο. Είναι ένα σημαντικό προηγούμενο για να αποτραπεί και στο μέλλον κάτι τέτοιο. Πιστεύω ότι στις επόμενες εκλογές, πολύ δύσκολα θα κάνουν πολιτικοί κάτι αντίστοιχο και γενικά δεν θα χρησιμοποιούν εύκολα για πολιτική επικοινωνία μέιλ χωρίς άδεια.
Υπάρχει και νέος κανονισμός από την ΕΕ που λέει ότι μόνο με την συγκατάθεση των πολιτών μπορούν πολιτικοί να τους στέλνουν μέιλ.
Έχουν προηγηθεί ευθείες πολιτικές παρεμβάσεις από τον κύριο Γεωργιάδη και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο όπως έχει συμβεί και σε άλλες υποθέσεις. Με αφορμή το θέμα αυτό ήθελα να μου πείτε τι σημαίνει για το δικό σας έργο το να παρεμβαίνει η εκτελεστική εξουσία τόσο ωμά σε υποθέσεις της δικαιοσύνης πριν από σημαντικές δίκες;
Το αποτέλεσμα δείχνει ότι η Δικαιοσύνη όρθωσε το ανάστημα της, δεν επηρεάστηκε από τις παρεμβάσεις της εκτελεστικής εξουσίας όπως είναι οι υπουργοί που πήραν θέση ενώ είχε μόλις ανακοινωθεί η πρόταση της εισαγγελέως. Και είναι θετικό για το κράτος δικαίου ότι το δικαστήριο δεν κάμφθηκε από τον άμεση παρέμβαση.
Είναι πολύ δύσκολο για εμάς να υπερασπιζόμαστε τους πολίτες όταν έχουμε ένα σύστημα κυβερνητικής εξουσίας που προσπαθεί να επιβάλει τη δική του θέση στη Δικαιοσύνη. Και είναι σημαντικό ότι η Δικαιοσύνη δεν ενέδωσε στην συγκεκριμένη περίπτωση τουλάχιστον. Ήταν unfair όμως από την πλευρά των δύο υπουργών και συνιστά παραβίαση της αρχής της διάκρισης των εξουσιών.