«Θέλουμε να τ’ αλλάξουμε τα πράγματα. Βαρεθήκαμε να μοχθούμε από τα χαράματα, ίσα – ίσα μόνο για να ζούμε και να μην έχουμε μια ώρα να σκεφτούμε» τραγουδούσαν οι Αμερικανοί εργάτες πριν από 140 χρόνια.
Ο απεργιακός αγώνας των εργατών του Σικάγο, που αποτυπώνεται στους παραπάνω στίχους, αποτελεί πυξίδα για τις διεκδικήσεις των σύγχρονων εργαζομένων, τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας.
Η βελτίωση των συνθηκών εργασίας, των ωραρίων και των μισθολογικών απολαβών παραμένει ζητούμενο, στον κόσμο της ψηφιακής επανάστασης και της Τεχνητής Νοημοσύνης του 2026.
Στην Ελλάδα, από τα μνημονιακά χρόνια και μετά, το εργατικό δίκαιο μετατράπηκε σε tabula rasa. Το ξήλωμα των εργασιακών κατακτήσεων είχε ξεκινήσει ήδη από το 2010, με αιχμή τα προγράμματα «ημιαπασχόλησης».
Η χώρα, έπειτα από τις επώδυνες θυσίες της κοινωνίας, εξήλθε από τα μνημόνια. Η αγορά εργασίας, ωστόσο, λειτουργεί ασύδοτα, καθώς το… χέρι που θα τη ρύθμιζε προτίμησε να ασχοληθεί με τις τελευταίες συλλογικές κατακτήσεις που είχαν απομείνει από τη μνημονιακή επέλαση.
Το 8ωρο γίνεται 13ωρο και το πενθήμερο μετατρέπεται σε εξαήμερο ή επταήμερο. Σε αναρίθμητους δε, χώρους εργασίας καιροφυλακτεί μία «Βιολάντα’ για να πάρει τις ζωές εργαζομένων, λόγω έλλειψης ελέγχων ασφαλείας. Η ενίσχυση του Σώματος Εργασίας ίσως να θεωρείται πολυτέλεια.
Το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από συλλογική σύμβαση κυμαίνεται μεταξύ 25% και 30%, όταν η σχετική κοινοτική οδηγία — που έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο — θέτει στόχο την αύξηση του ποσοστού αυτού στο 80% στην Ε.Ε.
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως – με αφορμή την «Κοινωνική Συμφωνία», που σύνηψε η κυβέρνηση με τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ) και ψηφίστηκε πρόσφατα – ισχυρίζεται ότι σηματοδοτείται «η αφετηρία μια νέας εποχής για τις Συλλογικές Συμβάσεις στην Ελλάδα καθώς «στο μέλλον θα μπορούν να καλύπτονται πολύ περισσότεροι εργαζόμενοι».
Η πλειονότητα των εργατολόγων, εκτός από την προοδευτική αντιπολίτευση, κομίζουν διαφορετική άποψη. Εστιάζουν στο γεγονός ότι δεν ακυρώνονται οι μνημονιακοί Νόμοι του 2012 ώστε να επέλθει η Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που θα ανέβαζε το τωρινό ελληνικό ποσοστό κάλυψης από ΣΣΕ.
Δίνουν έμφαση μάλιστα στο ότι δεν επανέρχεται η αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης, ούτε και η δυνατότητα που είχαν τα συνδικάτα για μονομερή προσφυγή στην διαιτησία.
Τη μεγαλύτερη πληγή, εντούτοις, στον κόσμο της εργασίας προκαλούν τα εργατικά δυστυχήματα — εργοδοτικά εγκλήματα, που πληθαίνουν συνεχώς.
Στα 37 ανήλθαν τα θύματα εργατικών δυστυχημάτων κατά το πρώτο τρίμηνο 2026 καταγράφοντας νέο αρνητικό ρεκόρ για τη χώρα μας, όπως μας είπε ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, πρόεδρος
Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος
Τον περασμένο χρόνο έχασαν την ζωή τους σε χώρους εργασίας τουλάχιστον 201 άνθρωποι (στοιχεία ανεξάρτητης έρευνας ΟΣΕΤΕΕ), ενώ έγκυρες πηγές καταγράφουν αυτοκτονίες για λόγους άρρηκτα συνδεδεμένους με τις συνθήκες εργασίας.
Όπως επισήμανε ο κ. Στοϊμενίδης, «παρά την εξελισσόμενη τραγωδία των εργατικών ατυχημάτων στην χώρα μας, δεν έχει αξιολογηθεί σε εθνικό επίπεδο το βάρος της κατάστασης στα θέματα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία» και προειδοποιεί: «Οποιαδήποτε καθυστέρηση στην υιοθέτηση πολιτικών και εφαρμογή μέτρων , κοστίζει ζωές».
Προφανώς, δεν ευθύνεται μόνο η «κακιά η ώρα» για κάθε «Βιολάντα». Οι εργατολόγοι χτυπούν δυνατά την καμπάνα του κινδύνου για την κόπωση από τα εξουθενωτικά ωράρια, στον επισιτισμό, το εμπόριο, τις κατασκευές, τη βιομηχανία, τις μεταφορές, τα logistics.
Οι φθηνοί και ευάλωτοι εργαζόμενοι καλούνται να ανταποκριθούν σε συνθήκες έντονου στρες, ενώ τα υψηλά όρια συνταξιοδότησης αναγκάζουν αρκετούς — άνω των 65 ή και 70 ετών — να ανεβαίνουν στις σκαλωσιές.
Σε αυτό το φόντο, οι Επιθεωρήσεις Εργασίας και οι Επιθεωρήσεις Υγείας και Ασφάλειας υπολειτουργούν. Διαθέτουν ελάχιστο προσωπικό, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να διενεργούν ουσιαστικούς και εντατικούς ελέγχους. Οι κενές οργανικές θέσεις στο ΣΕΠΕ έχουν φτάσει το 25%, σύμφωνα με την αντιπολίτευση.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να θολώσει αυτήν την εικόνα, προβάλλοντας το αφήγημα της αύξησης των μισθών και της αποκλιμάκωσης της ανεργίας. Με χθεσινή της ανάρτηση η υπουργός Ν. Κεραμέως ισχυρίστηκε ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει στη μεγαλύτερη μείωση ανεργίας στη ιστορία της χώρας κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, στη δημιουργία 563.000 νέων θέσεων εργασίας, σε αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 41,5%, σε αύξηση του μέσου μισθού κατά 20%, ο οποίος σήμερα ξεπερνά τα 1.500€.
Tο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας σε όρους αγοραστικής δύναμης είναι το χαμηλότερο στην Ευρώπη, μαζί με αυτό της Βουλγαρίας με βάση τα στοιχεία που ανακοίνωσε, στα τέλη Μαρτίου, η Eurostat.
Σημειώνεται ότι στην περυσινή κατάταξη η Ελλάδα ήταν προτελευταία, ελαφρώς επάνω από τη Βουλγαρία. Ωστόσο, η Βουλγαρία ανέβηκε από το 66 στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, η Ελλάδα έπεσε από το 69% στο 68%!
Υπό αυτό το πρίσμα, το 27,5% των κατοίκων της χώρας, δηλαδή περίπου 2,8 εκατομμύρια, βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, όπως καταγράφει η Ελληνική Στατιστική Αρχή.
Την ώρα, μάλιστα, που κερδίζει έδαφος στην Ε.Ε. η μείωση των ωρών απασχόλησης με διατήρηση των ίδιων αποδοχών στην Ελλάδα θεσπίζονται τα 13ωρα.
Οι εργαζόμενοι στη χώρα μας εργάζονται τις περισσότερες ώρες από τους Ευρωπαίους, 39,8 ώρες εβδομαδιαίως, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κυμαίνεται στις 36 ώρες. Πρόκειται για τους «τεμπέληδες του Νότου», που έλεγαν κάποτε κάποιες ψυχές.