Σε λεπτή ισορροπία φαίνεται ότι βρίσκονται οι σχέσεις μεταξύ Γερμανίας και ΗΠΑ, καθώς ο Φρίντριχ Μερτς φαίνεται να χάνει το πολιτικό κεφάλαιο που είχε επενδύσει στη διατήρηση στενών δεσμών με τον Ντόναλντ Τραμπ.
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ Ο Φρίντριχ Μερτς, υπό την πίεση της εσωτερικής πολιτικής και της κοινής γνώμης, διαφοροποίησε την προηγούμενη προσεκτική του στάση, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το ιρανικό καθεστώς, πυροδοτώντας την άμεση αντίδραση του Τραμπ. Ο Ντόναλντ Τραμπ, απαντώντας άμεσα, επιτέθηκε προσωπικά στον Μερτς μέσω της πλατφόρμας του, απειλώντας με αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από τη Γερμανία και κριτικάροντας την πολιτική του σε πολλά μέτωπα. Ο Μερτς προσπάθησε να αποκλιμακώσει την ένταση, τονίζοντας τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, ενώ η Γερμανία εξαρτάται σημαντικά από αυτές για την ασφάλεια. Εμπειρογνώμονες θεωρούν μη ρεαλιστική μια άμεση αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων. Παρά την ένταση, ο Μερτς δηλώνει αποφασισμένος να αποκαταστήσει τις σχέσεις, θεωρώντας την προσωπική τους σχέση καλή. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν το Βερολίνο μπορεί να διατηρήσει την εύθραυστη ισορροπία με μια απρόβλεπτη Ουάσιγκτον.
Μια πρόσφατη δήλωση του Μερτς για τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν πυροδότησε την έντονη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου, που απείλησε με απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Ο Μερτς είχε επιλέξει εδώ και μήνες μια προσεκτική στρατηγική: να αποφεύγει τη δημόσια σύγκρουση με τον Τραμπ παρά τις διαφωνίες σε ζητήματα όπως η Ουκρανία, το εμπόριο και η εξωτερική πολιτική.
Ωστόσο, υπό την πίεση της εσωτερικής πολιτικής σκηνής και της αυξανόμενης δυσαρέσκειας της γερμανικής κοινής γνώμης για την ενεργειακή κρίση και την αύξηση του κόστους διαβίωσης λόγω του πολέμου στο Ιράν, όπως σημειώνει το Politico, ο Γερμανός καγκελάριος σκλήρυνε τη στάση του. Σε ομιλία του σε σχολείο, ο Μερτς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το ιρανικό καθεστώς – μια φράση που φαίνεται πως ενόχλησε ιδιαίτερα τον Tραμπ.
Η απάντησή του ήρθε άμεσα μέσω της πλατφόρμας Truth Social, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επιτίθεται προσωπικά στον Μερτς και να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμειων από τη Γερμανία.
Ο Τραμπ δεν
περιορίστηκε σε μια απλή αντίδραση. Σε ανάρτησή του, ανέφερε:
«Ο καγκελάριος της Γερμανίας θα έπρεπε να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας/Ουκρανίας (όπου έχει αποτύχει πλήρως!) και στη διόρθωση της διαλυμένης χώρας του – ειδικά στη μετανάστευση και στην ενέργεια – και λιγότερο στο να παρεμβαίνει σε όσους εξαλείφουν την ιρανική πυρηνική απειλή, καθιστώντας τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, πιο ασφαλή!»
Η στάση αυτή σηματοδοτεί σαφή αλλαγή σε σχέση με το παρελθόν, όταν ο Τραμπ χαρακτήριζε «φίλο» τον Μερτς και τον εγκωμίαζε για την «πολύ καλή δουλειά» της κυβέρνησής του.
Παρά την ένταση ο Μερτς επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σύγκρουση. «Διεξάγουμε αυτό το έργο εδώ, όπως και σε άλλες στρατηγικά σημαντικές τοποθεσίες στη Γερμανία, δίπλα-δίπλα με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ», δήλωσε κατά τη διάρκεια επίσκεψής του σε στρατιωτική άσκηση.
Και πρόσθεσε ότι
η Γερμανία ενισχύει τις στρατιωτικές της δυνατότητες «προς αμοιβαίο όφελος και
για την εμβάθυνση του διατλαντικού δεσμού».
Η γερμανική πλευρά φαίνεται να πόνταρε στο ότι η ένταση θα εκτονωθεί, ακολουθώντας την άτυπη λογική «Ο Τραμπ Πάντα Κάνει Πίσω» («Trump Always Chickens Out» -TACO), σύμφωνα με την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος συχνά δεν υλοποιεί τις απειλές του.
Ωστόσο, το
διακύβευμα είναι υψηλό. Η Γερμανία εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό
από τις ΗΠΑ για ζητήματα ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής αποτροπής
και της ανταλλαγής πληροφοριών.
Παράλληλα, η
πιθανότητα αποχώρησης αμερικανικών δυνάμεων προκαλεί ανησυχία, αν και αρκετοί
αναλυτές τη θεωρούν δύσκολα υλοποιήσιμη.
«Μη ρεαλιστική μια άμεση αποχώρηση» των αμερικανικών δυνάμεων από τη Γερμανία
Ο Κρίστοφ Σμιντ,
βουλευτής των Σοσιαλδημοκρατών, σχολίασε ότι «δεν είναι η πρώτη φορά που
ερχόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιες απειλές. Μια απόσυρση απλώς δεν είναι εφικτή
βραχυπρόθεσμα. Αλλά και μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα θα αποδυνάμωνε τις
επιχειρησιακές δυνατότητες του αμερικανικού στρατού παγκοσμίως».
Υπενθυμίζεται ότι
κατά την προηγούμενη θητεία του ο Τραμπ είχε ανακοινώσει σχέδιο αποχώρησης
9.500 στρατιωτών από τη Γερμανία, το οποίο τελικά δεν υλοποιήθηκε.
Παρά την ένταση ο Μερτς εμφανίζεται αποφασισμένος να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Τραμπ. Όπως δήλωσε πρόσφατα: «Η προσωπική σχέση μεταξύ του Αμερικανού προέδρου και εμού παραμένει, κατά την άποψή μου, εξίσου καλή όπως πάντα».
Το ερώτημα που πλανάται, ωστόσο, είναι κατά πόσον αυτή η εκτίμηση του Μερτς ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και αν το Βερολίνο μπορεί να διατηρήσει την εύθραυστη ισορροπία με μια απρόβλεπτη -επί Τραμπ- Ουάσιγκτον.