Ξεπέρασαν τα 35 εκατομμύρια οι αποκαλούμενοι «ψηφιακοί νομάδες», δηλαδή όσοι απασχολούνται εξ αποστάσεως, είτε ως μισθωτοί είτε ως free lancers.
Το πώς επηρεάζει αυτός ο μετακινούμενος αριθμός εργαζομένων και την αγορά ακινήτων, είναι προφανές, πόσο μάλλον σε μια συγκυρία όπου το στεγαστικό πρόβλημα μοιάζει με πολυπαραγοντική εξίσωση κι ενώ η Πολιτεία παρέχει φορολογικά κίνητρα για την προσέλκυση τέτοιων εργαζομένων, με κατά τεκμήριο υψηλό εισοδηματικό προφίλ.
Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, το 39% έως 41% των
νομάδων είναι αυτοαπασχολούμενοι επιχειρηματίες ή ελεύθεροι επαγγελματίες, ενώ
ένα αυξανόμενο ποσοστό από 34% έως 61% είναι παραδοσιακοί εργαζόμενοι που
αξιοποιούν τις εταιρικές πολιτικές «εργασίας από οπουδήποτε». Οι πιο
συνηθισμένοι τομείς περιλαμβάνουν την ανάπτυξη λογισμικού, το ψηφιακό
μάρκετινγκ, την πληροφορική και τη δημιουργική/σχεδιαστική εργασία.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, τουλάχιστον 41 χώρες προσφέρουν
πλέον βίζες για ψηφιακούς νομάδες ή εξ αποστάσεως εργασία. Αυτές οι βίζες έχουν
σχεδιαστεί για να τους επιτρέπουν να παραμείνουν περισσότερο από τις
τυπικές τουριστικές βίζες, συνδυάζονται με ευνοϊκά φορολογικά πλαίσια κι έχουν
ως στόχο την ενθάρρυνση της παραμονής τους επί μακρόν, προς όφελος των
τοπικών οικονομιών, δεδομένου του ότι πρόκειται για εργαζόμενους με “βαριά”
πορτοφόλια και δυνατότητες υψηλότερων κατά κεφαλήν δαπανών. Είναι
ενδεικτικό ότι ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Πορτογαλία και η Βουλγαρία, μαζί
με νησιωτικά έθνη και αναδυόμενες αγορές, θεωρούν τους ψηφιακούς νομάδες ως
στρατηγικό μέρος του οικονομικού και τουριστικού μείγματός τους.
Χάρη στο γεωαρμπιτράζ- δηλαδή το όφελος που προκύπτει
από τη διαφορά του ισχυρού νομίσματος αμοιβής τους, σε σχέση με τον τόπο
διαμονής που είναι χαμηλότερου κόστους- το μέσο εισόδημα των ψηφιακών
νομάδων υπολογίζεται από 85.000 $ έως πάνω από 124.000 $ ετησίως. Για
παράδειγμα, πρόσφατες αναλύσεις κόστους ζωής δείχνουν ότι
σε περιοχές, όπως το Μπαλί ή το Τσιάνγκ Μάι, ένας μοναχικός
νομάδας μπορεί να ζήσει άνετα με 900-1.500 δολάρια το μήνα.
Η Ελλάδα ήδη προσελκύει ψηφιακούς νομάδες, οι οποίοι
φαίνεται ότι ελκύονται κυρίως από τις φυσικές ομορφιές και τον τρόπο ζωής στη
χώρα μας, αφού το κόστος ζωής είναι σαφώς υψηλότερο από άλλους
προορισμούς. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο παρέχονται φορολογικά κίνητρα, τα
οποία επί του παρόντος περιορίζονται σε όσους μεταφέρουν τη φορολογική τους
κατοικία στην Ελλάδα.
Ειδικότερα, οι μισθωτοί υπαγόμενοι στο καθεστώς non-dom απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος για το 50% του μισθού τους, που προέρχεται από την Ελλάδα, με τον υπόλοιπο μισθό να φορολογείται βάσει της προοδευτικής κλίμακας φορολογίας εισοδήματος. Επιπλέον, παρέχεται απαλλαγή από τον φόρο κληρονομιάς και δωρεάς για περιουσία στο εξωτερικό. Πέρα από τη φορολογική ελάφρυνση, υπάρχει απαλλαγή από τον τεκμαρτό προσδιορισμό εισοδήματος που προκύπτει από ιδιοκατοικούμενη ή μισθωμένη κύρια κατοικία.
Ο εργαζόμενος δεν πρέπει να ήταν φορολογικός κάτοικος της
Ελλάδας τα 7 από τα 8 προηγούμενα έτη πριν από τη μεταφορά του και πρέπει να
απασχολείται σε ημεδαπό νομικό πρόσωπο ή σε ελληνική εγκατάσταση αλλοδαπής
εταιρείας.
Πώς επηρεάζεται η εγχώρια αγορά ενοικίων από τις
μετακινήσεις αυτών των νομάδων; Ας δούμε το προφίλ τους:
το 15% των ψηφιακών νομάδων ταξιδεύουν με παιδιάτο 22% επισκέπτονται περισσότερες από 10 χώρες ετησίωςτο 12% επενδύουν σε ακίνητα ενώ ταξιδεύουντο 37% των ψηφιακών νομάδων χρησιμοποιούν το airbnb ως κύρια πλατφόρμα κρατήσεωντο 47% προτιμούν να μένουν σε ένα μέρος για 1 έως 3 μήνεςτο 26% των ψηφιακών νομάδων ξοδεύουν μεταξύ 500 και 1.000 δολαρίων σε ενοίκιο μηνιαίωςτο 25% διαπραγματεύονται μακροπρόθεσμα ενοίκια για να εξοικονομήσουν 20% ή περισσότερο
Τα θετικά και τα αρνητικά πάνε μαζί. Ενοικιαστές με
εισοδήματα από το εξωτερικό ανεβάζουν τον πήχη των ενοικίων στις γειτονιές που
επιλέγουν, ιδιαίτερα στο επιπλωμένο απόθεμα, ενώ ένα μέρος των ακινήτων που θα
κατευθυνόταν στη μακροχρόνια μίσθωση στρέφεται σε πιο ευέλικτα σχήματα. Για τα
τοπικά νοικοκυριά αυτό μεταφράζεται σε περιορισμό της διαθέσιμης
προσφοράς. Από την άλλη, στα νησιά και στις μικρότερες πόλεις, η χειμερινή
ζήτηση διατηρεί ενεργά ακίνητα και εισοδήματα σε μήνες που παλαιότερα ήταν
ουσιαστικά «νεκροί». Η ζυγαριά, τελικά, γέρνει διαφορετικά ανά περιοχή.
Η εκτίμηση είναι ότι το φαινόμενο θα σταθεροποιηθεί παρά θα «ξεφουσκώσει». Όσο οι υποδομές βελτιώνονται, τόσο η ζήτηση θα «απλώνεται» και σε περισσότερες πόλεις, πέρα από τα 2 μεγάλα αστικά κέντρα. Ένα μέρος των σημερινών digital nomads θα «ριζώσει» και θα μετατραπεί σε μακροχρόνιους κατοίκους, κάτι που ήδη συμβαίνει αθόρυβα.