Η παραίτηση του Κιρ Στάρμερ πυροδότησε μια ασυνήθιστα γρήγορη διαδικασία διαδοχής στο Εργατικό Κόμμα, με το ενδεχόμενο αλλαγής πρωθυπουργού λίαν συντόμως να θεωρείται πλέον ρεαλιστικό, και τον μέχρι πρότινος δήμαρχο του Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, να προβάλλει ως φαβορί.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που αποκάλυψε ο Στάρμερ, η Εθνική Εκτελεστική Επιτροπή (NEC) των Εργατικών ανοίγει τις υποψηφιότητες στις 9 Ιουλίου, με στόχο η διαδικασία να ολοκληρωθεί πριν από τη θερινή διακοπή της Βουλής στις 16 Ιουλίου.
Ο βουλευτής των Εργατικών και πιθανός διάδοχος του Κιρ Στάρμερ στην πρωθυπουργία, Άντι Μπέρναμ / Φωτογραφία: AP /Jon Super
Σε περίπτωση που δεν υπάρξει εσωκομματική αναμέτρηση, ο νέος ηγέτης του κόμματος θα μπορούσε να αναλάβει πρωθυπουργός ήδη από τις 17 Ιουλίου, όπως αναφέρουν εκτιμήσεις μελών της NEC. Αν υπάρξει εκλογική διαδικασία, η ανάδειξη νέου πρωθυπουργού μετατίθεται προς τα τέλη Αυγούστου ή αρχές Σεπτεμβρίου, με τον Στάρμερ να παραμένει μεταβατικά στη θέση του.
Ο Άντι Μπέρναμ επιβεβαίωσε ότι θα διεκδικήσει την ηγεσία των Εργατικών και τον πρωθυπουργικό θώκο, στον απόηχο της ανακοίνωσης της παραίτησης του Βρετανού πρωθυπουργού.
Ο 55χρονος Άντι Μπέρναμ έχει επανέλθει δυναμικά στο επίκεντρο της βρετανικής πολιτικής μετά την επιστροφή του σήμερα στο Kοινοβούλιο, αφού επικράτησε προ ημερών σε ειδική εκλογική αναμέτρηση σε περιφέρεια του Μάντσεστερ για μια έδρα στη Βουλή των Κοινοτήτων, εξέλιξη καθοριστική, καθώς του επέτρεψε να διεκδικήσει την ηγεσία των Εργατικών, κάτι που δεν μπορούσε να κάνει όσο παρέμενε δήμαρχος.
Ο Άντι Μπέρναμ αποχωρεί μαζί με τη σύζυγό του, Μαρί-Φρανς Βαν Χιλ, και την κόρη τους, Ρόζι, μετά την πρόσφατη νίκη του στις επαναληπτικές εκλογές της περιφέρειας Μέικερφιλντ / Φωτογραφία: AP / Jon Super
Η πολιτική του επιστροφή έρχεται σε μια περίοδο έντονης αμφισβήτησης της κυβέρνησης και αυξανόμενης πίεσης από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, κυρίως από το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ.
Ο Μπέρναμ ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα μέσα στο περιβάλλον του Εργατικού Κόμματος των Τόνι Μπλερ και Γκόρντον Μπράουν, υπηρετώντας σε υπουργικά πόστα (Υγείας και Πολιτισμού).
Παρά τις δύο ανεπιτυχείς προσπάθειες να γίνει αρχηγός του κόμματος (2010 και 2015), παρέμεινε μια σταθερά αναγνωρίσιμη φιγούρα στη βρετανική πολιτική.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ με τον δήμαρχο του Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, και μαθητές δημοτικού σχολείου στη Βόρεια Αγγλία / Φωτογραφία αρχείου: Paul Ellis / Pool Photo via AP
Η αποχώρησή του από το Κοινοβούλιο το 2017 και η εκλογή του ως δημάρχου του Μάντσεστερ σηματοδότησαν μια στροφή προς την περιφερειακή πολιτική, όπου ανέπτυξε ένα ισχυρό τοπικό προφίλ με εθνική απήχηση.
Ως δήμαρχος, ο Μπέρναμ έγινε γνωστός ως «βασιλιάς του Βορρά» («King of the North»), μια πολιτική φιγούρα που εξέφρασε τη δυσαρέσκεια της Βόρειας Αγγλίας απέναντι στη συγκέντρωση εξουσίας στο Λονδίνο.
Το πολιτικό του μοντέλο, γνωστό ως «Manchesterism», συνδυάζει δημόσιες επενδύσεις, ενίσχυση βασικών υπηρεσιών και συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Στόχος του είναι η μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων και η αναζωογόνηση των τοπικών οικονομιών εκτός Λονδίνου.
Κατά τη θητεία του στο Μάντσεστερ ο Μπέρναμ προώθησε έργα υποδομών, ενίσχυσε τις δημόσιες μεταφορές και προσείλκυσε επενδύσεις, χτίζοντας εικόνα αποτελεσματικού και πρακτικού διαχειριστή.
O Μπέρναμ
θεωρείται γενικά πιο αριστερός από τον Στάρμερ, αν και δεν ανήκει στη
ριζοσπαστική αριστερή πτέρυγα των Εργατικών που εκπροσωπούσε ο Τζέρεμι Κόρμπιν.
Οι πολιτικοί αναλυτές τον τοποθετούν στη λεγόμενη «soft left» (ήπια αριστερή πτέρυγα) του Εργατικού Κόμματος, κάτι που σημαίνει ότι υποστηρίζει ισχυρότερο ρόλο του κράτους στις δημόσιες υπηρεσίες, μεγαλύτερες δημόσιες επενδύσεις και πιο ενεργητικές πολιτικές για τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, χωρίς όμως να αμφισβητεί το οικονομικό σύστημα ή να υιοθετεί τις πιο ριζοσπαστικές θέσεις του Κόρμπιν.
Παρά τη δημοφιλία του, ο Μπέρναμ συχνά χαρακτηρίζεται ως πολιτικά ευέλικτος, έχοντας κινηθεί ανάμεσα σε διαφορετικές πτέρυγες των Εργατικών, από τους Μπλερικούς μέχρι την αριστερή παράταξη του Τζέρεμι Κόρμπιν.
Αυτή η προσαρμοστικότητα θεωρείται από τους υποστηρικτές του ως πολιτική ωριμότητα, αλλά από τους επικριτές του ως έλλειψη σταθερής ιδεολογικής ταυτότητας.
Η πιθανή άνοδος του Μπέρναμ στην πρωθυπουργία θα αποτελέσει τεράστιο άλμα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στη διαχείριση μιας χώρας με σύνθετα και ταυτόχρονα κρίσιμα προβλήματα: οικονομική στασιμότητα, δημοσιονομική πίεση και έντονη πολιτική πόλωση δέκα χρόνια μετά το Brexit.
Σε αντίθεση με τη δημαρχία, η Ντάουνινγκ Στριτ δεν προσφέρει την πολυτέλεια της εστίασης σε λίγες πολιτικές προτεραιότητες. Αντίθετα, απαιτεί ταυτόχρονη διαχείριση πολλαπλών κρίσεων: από την οικονομία έως τη διεθνή πολιτική.
Εφόσον αναλάβει την πρωθυπουργία ο Μπέρναμ, θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε διαφορετικά ρεύματα μέσα στο Εργατικό Κόμμα, αποφεύγοντας τη διάσπαση μεταξύ της Κεντροαριστεράς και της πιο ριζοσπαστικής αριστερής πτέρυγας.
Ήδη έχει προσαρμόσει ορισμένες θέσεις του, υιοθετώντας πιο αυστηρή στάση στο μεταναστευτικό και πιο προσεκτική ρητορική σε ζητήματα όπως το Brexit και η δημοσιονομική πολιτική.
Η πιθανότητα ανάληψης της πρωθυπουργίας από τον Άντι Μπέρναμ -ενδεχομένως και τον επόμενο μήνα- υπογραμμίζει τη ρευστότητα της βρετανικής πολιτικής σκηνής.
Αν επιβεβαιωθεί το σενάριο της 17ης Ιουλίου, η Βρετανία θα βρεθεί μπροστά σε μια νέα πολιτική εποχή, όπου ένας ηγέτης με βαθιές ρίζες στην περιφερειακή πολιτική και έντονη επικοινωνιακή παρουσία θα επιχειρήσει να μεταφέρει το μοντέλο του Μάντσεστερ στο κέντρο της εξουσίας στο Λονδίνο.