Τελευταία ανάσα πριν τον εκλογικό μαραθώνιο: Το Μαξίμου κλείνει μέτωπα και διορθώνει ρήγματα

Το απόγευμα της Πέμπτης που μας πέρασε, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκλεισε την πόρτα του Μεγάρου Μαξίμου. Θα λείψει για μερικές μέρες. Για πόσες, θα φανεί. Σίγουρα θα απουσιάζει στην αγαπημένη του Κρήτη μέχρι και μετά τον Δεκαπενταύγουστο, ενώ υπάρχει η αίσθηση μιας γενικότερης χαλαρότητας μέχρι και τις 24 Αυγούστου.

Δύο εβδομάδες «ρεπό» για τα περισσότερα κυβερνητικά στελέχη, ενώ το πρωθυπουργικό πρόγραμμα επανακάμπτει πυκνό την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου, με τη ΔΕΘ να μπαίνει σε πρώτο πλάνο και τον κ. Μητσοτάκη να ανηφορίζει στη Θεσσαλονίκη για τα εγκαίνια του μετρό προς Καλαμαριά, επαφές με παραγωγικούς φορείς, αλλά και περιοδεία στη Δυτική Θεσσαλονίκη. 

Μπορεί πολλοί να απουσιάζουν, κάποιοι λίγοι υπουργοί όμως έχουν μείνει να… φυλάνε Θερμοπύλες. Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, φερ’ ειπείν, τρέχει με τις προθεσμίες του Ταμείου Ανάκαμψης και έχει καρφιτσωμένη στο ημερολόγιο την 31η Αυγούστου, οπότε και το Ταμείο επισήμως κλείνει τον προκαθορισμένο του βίο και μέχρι τότε θα πρέπει να έχει υποβληθεί το τελευταίο ελληνικό αίτημα για εκταμίευση επιχορηγήσεων και δανείων ύψους 5,8 δισ. ευρώ. Αλλά και ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, ο «ταμίας» της κυβέρνησης, παραμένει στην Αθήνα, κάνοντας ασκήσεις επί χάρτου εν όψει της κυβερνητικής ανόδου στη ΔΕΘ.

Το πακέτο θα διαμορφωθεί γύρω στο 1,5 δισ., ενώ σε αυτό θα πρέπει να προστεθούν και τα χρήματα από τη Ρήτρα Διαφυγής για ενεργειακές επενδύσεις που θα προβλεφθούν για φέτος, του χρόνου και το 2028: περίπου 350-400 εκατ. ευρώ κατ’ έτος που θα κατευθυνθούν σε μπαταρίες αποθήκευσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αντλίες θερμότητας, αλλά και ενεργειακό εκσυγχρονισμό σχολικών κτιρίων. 

Η ΔΕΘ άλλωστε αποτελεί ένα βασικό ορόσημο για τον κ. Μητσοτάκη. Αναχώρησε για την Κρήτη έχοντας υπ’ όψιν ότι ο βασικός σκελετός έχει ως επί το πλείστον διαμορφωθεί. Με την επιστροφή της κυβέρνησης από τις σύντομες αυγουστιάτικες διακοπές θα σχηματοποιηθεί και τελικά. Αυτή την εβδομάδα έγιναν και συσκέψεις για το επικοινωνιακό «αμπαλάζ» των μέτρων, αν και φέτος απουσιάζει, σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, το ενιαίο αφήγημα όπως πέρυσι με τη φορολογική μεταρρύθμιση υπέρ των οικογενειών με παιδιά.

Φέτος, όλοι θα έχουν λαμβάνειν από κάτι – και αυτό το κάτι λέγεται ότι δεν θα είναι αμελητέο: ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, συνταξιούχοι, μισθωτοί, όλοι αποτελούν κρίσιμες κατηγορίες επαναπροσέγγισης για τη Ν.Δ. προκειμένου να αυξήσει την εκλογική της συσπείρωση και να μπει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στην τελική ευθεία για τις κάλπες της άνοιξης.

Ιεραρχώντας προτεραιότητες

Και μπορεί να είμαστε στον Αύγουστο, οπότε και η πολιτική επικαιρότητα κινείται σε χαμηλές ταχύτητες και οι αντιπαραθέσεις περνούν κάτω από τα ραντάρ, εντούτοις ο κ. Μητσοτάκης αποδεικνύεται προσεκτικός αναγνώστης των αναλύσεων και των στοιχείων που έχει μπροστά του.

Το «ΘΕΜΑ» την περασμένη Κυριακή αποκάλυψε τις βασικές επισημάνσεις που γίνονταν στο focus group του Μεγάρου Μαξίμου για τον Ιούλιο: οι πολίτες ζητούν εισοδηματικές ενισχύσεις πάνω από τον πληθωρισμό, θεσμικές παρεμβάσεις για να ανασχεθεί η αίσθηση διαπλοκής, αλλά και δομικές μεταρρυθμίσεις στον πρωτογενή τομέα. Ο κ. Μητσοτάκης ξεκίνησε από την τρίτη παρατήρηση, καθώς το θέμα των εισοδηματικών ενισχύσεων είναι στα προσεχώς. 

Το πρωί της Πέμπτης ο κ. Μητσοτάκης βρέθηκε στις εγκαταστάσεις της ΑΑΔΕ με την ευκαιρία της ενεργοποίησης της νέας εφαρμογής μέσω της οποίας γεωργοί και κτηνοτρόφοι υποβάλλουν την αίτηση ενιαίας ενίσχυσης 2026 στη νέα πλατφόρμα της ΑΑΔΕ myAGRO (myagro.aade.gr) προκειμένου να λαμβάνουν τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις.

Πρόκειται για μια τομή στον χρόνο και στην ιστορία των αγροτικών επιδοτήσεων, καθώς η κυβέρνηση είναι αντιμέτωπη με μια σημαντική πρόκληση: αν οι βασικές πληρωμές ΟΣΔΕ για τη χρονιά τρέξουν καλά και γίνουν σωστά, ακόμα και για λιγότερους δικαιούχους, τότε θα έχει διαμορφωθεί ένα πολύ κρίσιμο προηγούμενο ώστε να σπάσει το απόστημα που είχε διαμορφωθεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι σωστές πληρωμές άλλωστε είναι το «διαβατήριο» της Ν.Δ. για την επανασύνδεση με τον αγροτικό κόσμο. 

Οσο για τις θεσμικές πρωτοβουλίες, μένει να φανεί τι θα κάνει ο κ. Μητσοτάκης, αλλά και πώς θα τοποθετηθεί για τις αρκετές υποθέσεις που απασχολούν τη δημόσια συζήτηση. Φερ’ ειπείν, αυτή την περίοδο εξελίσσεται μια ανοιχτή αντιπαράθεση του υπουργού Υγείας Αδωνη Γεωργιάδη με το ΠΑΣΟΚ για την υπόθεση με τους οικίσκους ανακύκλωσης, χωρίς όμως το Μέγαρο Μαξίμου να έχει τοποθετηθεί ουσιωδώς.

Ο Σεπτέμβριος θα έρθει σύντομα πάντως και ο κ. Μητσοτάκης, μπαίνοντας στην τελική ευθεία για τις κάλπες, θα βρεθεί αντιμέτωπος με ερωτήματα. Σε πρώτη φάση, στην ευρεία συνέντευξη Τύπου που θα δώσει μετά την ομιλία του στο Βελλίδειο το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου. Εκεί θα δώσει το στίγμα του, ενώ η ευκαιρία της Συνταγματικής Αναθεώρησης πέρασε χωρίς ιδιαίτερες συγκινήσεις για τους πολίτες, κάτι που θα επιβεβαιωθεί και μετά το πέρας της δεύτερης ψηφοφορίας για τα προς αναθεώρηση άρθρα στο τέλος Αυγούστου, μόλις η Βουλή ανοίξει ξανά. 

Ο κίνδυνος του απρόοπτου 

Βεβαίως, όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν παρά τον γραμμικό σχεδιασμό του Μεγάρου Μαξίμου. Πάντα στην πολιτική υπάρχει ο κίνδυνος του απρόοπτου – και αυτό είναι που ξορκίζουν πολλά κυβερνητικά στελέχη που θέλουν σαν τρελά να ξεκουραστούν για δέκα μέρες πριν μπουν στον εκλογικό μαραθώνιο. Δεν είναι άλλωστε μυστικό ότι η περίοδος που ξεκινά από τον Σεπτέμβριο και εντεύθεν είναι ατύπως προεκλογική. 

Οι πρόσφατες πυρκαγιές στην Αττικοβοιωτία που δοκίμασαν τον κρατικό μηχανισμό και κόστισαν τις ζωές δύο πιλότων μισθωμένου ελικοπτέρου πυρόσβεσης έδειξαν ότι κανείς δεν μπορεί να είναι χαλαρός αυτή την περίοδο. Οι δύο απώλειες ήρθαν να προστεθούν στους δύο θανάτους πυροσβεστών στη μεγάλη φωτιά του Ρεθύμνου και στην απώλεια του νεαρού πυροσβέστη στο Γύθειο. Ο φόρος που πληρώθηκε για την προστασία του περιβάλλοντος είναι ήδη εξαιρετικά βαρύς. 

Η περίπτωση της Βοιωτίας και της Αττικής έδειξε, κατά κάποιον τρόπο, και τα όρια του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, όσο και αν βελτιώνεται αυτός χρόνο με τον χρόνο. Λόγω του ισχυρού ανέμου, για μέρες δεν ήταν εφικτό να επιχειρήσουν ουσιαστικά τα εναέρια μέσα προκειμένου να περιορίσουν τη φωτιά. Η μάχη δόθηκε κατά βάση στο έδαφος από τις επίγειες δυνάμεις με τη συνδρομή των δήμων και των Ενόπλων Δυνάμεων.

Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι κρίσιμα εργαλεία, όπως το πρόγραμμα Antinero, ανέσχεσαν τη δύναμη και την πορεία της φωτιάς σε αρκετά σημεία, με αποτέλεσμα το δάσος να μείνει άθικτο και η φωτιά να περάσει έρπουσα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ζημιά δεν έγινε: πάνω από 130.000 στρέμματα δάσους έγιναν στάχτη μόνο στην Αττικοβοιωτία, ενώ είχαμε και εκτενείς καταστροφές σε σπίτια, επιχειρήσεις και αγροτοκτηνοτροφικές μονάδες.

Η καταγραφή ολοκληρώνεται, ενώ σε διυπουργική σύσκεψη την περασμένη Τετάρτη αποφασίστηκε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αποζημιώσεων, να στηριχθούν οι επιχειρήσεις της ευρύτερης περιοχής στο Πόρτο Γερμενό με ένα ισχυρό πλαίσιο αναστολής υποχρεώσεων και αποζημιώσεων για τη ζημιά που υπέστησαν, ενώ από το φθινόπωρο θα τρέξουν με ταχύτητα τα αντιδιαβρωτικά έργα με στόχο να έχουν ολοκληρωθεί ως το τέλος του έτους. 

Ο κ. Μητσοτάκης δεν βιάζεται να λειτουργήσει αφοριστικά. Οι πρόσφατες mega fires σε Γαλλία και Ισπανία κατέδειξαν ότι οι μηχανισμοί Πολιτικής Προστασίας είναι αντιμέτωποι με φαινόμενα που a priori τους υπερβαίνουν. Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το έργο που έγινε στην Πολιτική Προστασία από το 2019 μέχρι σήμερα είναι κεφαλαιώδες, αφού στην πραγματικότητα χτίστηκε εξαρχής ένας μηχανισμός με λειτουργική αυτοτέλεια και πόρους. 

Ακόμη, μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», συνολικού προϋπολογισμού άνω των 2 δισ. ευρώ, τρέχει η μεγαλύτερη ανανέωση του στόλου στην ιστορία της χώρας, με νέα αεροσκάφη επιτήρησης, νέα ελικόπτερα πολλαπλών αποστολών, νέα Canadair DHC-515, αναβάθμιση αεροσκαφών CL-415 και συνολικά 1.400 νέα οχήματα, από τα οποία έχουν ήδη παραληφθεί περισσότερα από 350. Ιδιαίτερα κρίσιμος είναι ο ρόλος των drones που δίνουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο στο Συντονιστικό Κέντρο ώστε να γίνεται κατά το δυνατόν γρηγορότερα η πρώτη παρέμβαση στη φωτιά και να ελέγχεται πριν πάρει έκταση. 

«Αναχώματα» στα δεξιά

Και μπορεί ο κ. Μητσοτάκης να έχει βάλει την πυξίδα της κυβέρνησης στο κέντρο και ελαφρώς προς τα δεξιά, εντούτοις θέλει να αφαιρέσει από τον πολιτικό χώρο στα δεξιά της Ν.Δ. -και από το δυνητικό κόμμα Σαμαρά- επιχειρήματα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανακοίνωση εμπλοκής της γαλλικής Meridiam στο πρότζεκτ του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου αιφνιδίασε αρκετούς και αφαίρεσε επιχειρήματα από τις βολές που δεχόταν η κυβέρνηση περί εγκατάλειψης του έργου τόσο εκ δεξιών όσο και από το ΠΑΣΟΚ.

Η Meridiam, που τρέχει έργα υποδομών αξίας δισεκατομμυρίων ανά τον κόσμο και έχει αναλάβει την ηλεκτρική διασύνδεση Αγγλίας – Γερμανίας, μπήκε στην εξίσωση προ καιρού, όμως η συζήτηση αναθερμάνθηκε στην πρόσφατη συνάντηση Μητσοτάκη – Μακρόν τον Απρίλιο στην Αθήνα. Τον Μάιο ο αρμόδιος υπουργός Σταύρος Παπασταύρου ταξίδεψε στο Παρίσι και κλείδωσε τις τελευταίες λεπτομέρειες, όπως ότι η εταιρεία θα συμμετάσχει με πλειοψηφικό πακέτο στην κοινοπραξία.

Οι υπογραφές που έπεσαν την Πέμπτη το απόγευμα στο Μέγαρο Μαξίμου λειτουργούν ως «γεωπολιτική ρήτρα» για ένα έργο με αβεβαιότητες και πλέον μένει να φανεί αν και πώς θα αντιδράσουν οι Τούρκοι. Αλλωστε, λέγεται ότι οι πρώτες NAVTEX για έρευνες βυθού θα εκδοθούν μετά τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο της συμφωνίας Meridiam, ΑΔΜΗΕ και της γαλλικής Nexans.