Σκιά στις προοπτικές εφαρμογής της πολυπόθητης συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έρχεται να ρίξει η δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, καθώς ξεκαθαρίζει ότι το ζήτημα της Χεζμπολάχ δεν περιλαμβάνεται στο πλαίσιο της συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών, μετέδωσαν ισραηλινά μέσα ενημέρωσης. Ads Είναι η πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου τον Μάρτιο που Αμερικανός (όχι Ισραηλινός) αξιωματούχος «αποσαφηνίζει» το αγκάθι των διαπραγματεύσεων κατ’ αυτό τον τρόπο – βγάζοντας από το κάδρο την λέξη «Λίβανος» και βαφτίζοντας την αιτία των κωλυμάτων με τον όνομα της «Χεζμπολάχ». Ads Ο Χάκαμπι απέρριψε κατηγορηματικά κάθε σύνδεση ανάμεσα στη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν και το λιβανικό μέτωπο, επικαλούμενος σχετικές διευκρινίσεις του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Ads «Το Ισραήλ δεν χρειάζεται την άδεια του Ιράν για να αμυνθεί», ανέφερε σε ανάρτησή του, προσθέτοντας ότι «ο δεσμός της τρομοκρατίας πρέπει να τερματιστεί», μια τοποθέτηση που ερμηνεύεται ως πλήρης στήριξη του «δικαιώματος» του Ισραήλ να συνεχίσει τις επιχειρήσεις του κατά της Χεζμπολάχ ανεξάρτητα από το περιεχόμενο της αμερικανο-ιρανικής συμφωνίας. Ads Οι δηλώσεις αυτές προκαλούν ερωτήματα για το κατά πόσο οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το μνημόνιο κατανόησης και ενισχύουν τις αμφιβολίες σχετικά με τη βιωσιμότητα της συμφωνίας.
Παρότι η προοπτική υπογραφής – και πολύ περισσότερο η τήρησή της αμφοτέρωθεν – παρουσιάζεται ως ιστορική εξέλιξη, ο Λίβανος αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο στο πιο κρίσιμο και αμφιλεγόμενο σημείο της.
Σύμφωνα με όλες τις τελευταίες πληροφορίες, την Παρασκευή, ΗΠΑ και Ιράν θα συμφωνήσουν, με τις υπογραφές τους στην Ελβετία, για τον τερματισμό της περιφερειακής κρίσης και την έναρξη διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Μέχρι τώρα, η Τεχεράνη, η Χεζμπολάχ και κορυφαίοι Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η διακοπή των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο αποτελεί βασικό όρο για τη διατήρηση και την επιτυχία της συμφωνίας.
Η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της παρουσιάζουν τον Λίβανο ως θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διατήρηση της εκεχειρίας και των διαπραγματεύσεων, ενώ η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να διαχωρίζει πλήρως το λιβανικό μέτωπο από το πυρηνικό ζήτημα.
Αυτή η εμφανής αντίφαση ενδέχεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη δοκιμασία για την εφαρμογή της συμφωνίας τις επόμενες εβδομάδες – όταν υπογραφεί.
Νέα προειδοποίηση των Φρουρών
Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης και η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση του Ιράν προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε συνέχιση των ισραηλινών επιθέσεων στον νότιο Λίβανο θα προκαλέσει «σκληρή και αποφασιστική απάντηση από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις», ανεβάζοντας εκ νέου το θερμόμετρο της έντασης στην περιοχή.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Κεντρικού Στρατηγείου Χατάμ αλ-Ανμπίγια, το Ισραήλ θα πρέπει να αναμένει «συντριπτική αντίδραση» εάν συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του στον Λίβανο, παρά το μνημόνιο κατανόησης που ανακοινώθηκε μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Ιράν: Οι ΗΠΑ «οφείλουν να τηρήσουν όλες τις προβλέψεις της συμφωνίας»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Αζιζί, ο οποίος υποστήριξε ότι η αμερικανική πλευρά οφείλει να τηρήσει πλήρως όλες τις προβλέψεις της συμφωνίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον τερματισμό των επιχειρήσεων στον Λίβανο.
«Η ιρανική αντοχή ανάγκασε τις Ηνωμένες Πολιτείες να προσέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους όρους της Τεχεράνης. Τώρα η Ουάσινγκτον πρέπει να αποδείξει την αξιοπιστία της, σταματώντας τον πόλεμο κατά του Λιβάνου και εφαρμόζοντας κάθε πρόβλεψη του μνημονίου», ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι κάθε παραβίαση θα απαντηθεί με «αποφασιστικό και συντριπτικό τρόπο».
Σύμφωνα με το γραφείο Τύπου της οργάνωσης, η Βηρυτός έχει λάβει διαβεβαιώσεις από την Τεχεράνη ότι δεν πρόκειται να υπογραφεί οριστική πυρηνική συμφωνία με τις ΗΠΑ εάν προηγουμένως το Ισραήλ δεν αποχωρήσει από τα λιβανικά εδάφη που εξακολουθεί να ελέγχει.
Ωστόσο, η εικόνα αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ.
Έντονη ανησυχία στο Ισραήλ για τις πραγματικές προθέσεις της Τεχεράνης
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Channel 12 που επικαλείται ανώτερους κυβερνητικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους, το Τελ Αβίβ εκτιμά ότι το Ιράν μπορεί να αξιοποιήσει την προβλεπόμενη περίοδο των 60 ημερών διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες για να επιταχύνει μυστικά το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεν έχει ως πραγματικό στόχο την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας, αλλά τη διάνοιξη των Στενών του Ορμούζ και την εξασφάλιση οικονομικής ανάσας για το ιρανικό καθεστώς μέσω της αποκλιμάκωσης.
Σύμφωνα με την ισραηλινή αξιολόγηση, η Τεχεράνη ενδέχεται να παρατείνει σκόπιμα τις διαπραγματεύσεις πέραν του προβλεπόμενου διμήνου, κερδίζοντας χρόνο για να μειώσει περαιτέρω το χρονικό διάστημα που θα απαιτούνταν για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
«Θα ήταν έκπληξη αν το Ιράν δεν χρησιμοποιούσε κάθε διαθέσιμο μέσο και κάθε τέχνασμα ώστε να συντομεύσει τον χρόνο που απαιτείται για την πυρηνική του αναβάθμιση υπό την κάλυψη των συνομιλιών», δήλωσε χαρακτηριστικά ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος στο δίκτυο.
Σύμφωνα με την ίδια ισραηλινή πηγή, το μνημόνιο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θέτει τις βάσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ.
Tο Αραβικό κανάλι Al Arabiya «διέρρευσε» μεν πρώτο το κείμενο της συμφωνίας ΗΠΑ -Ιράν αλλά το τελικό κείμενο θα γνωστοποιηθεί από τον ίδιο τον Τραμπ, όπως εκείνος έχει πει, μετά τις υπογραφές.
Με αυτή την διευκρίνιση κατά νου, το μνημόνιο κατανόησης θέτει τις βάσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για τη διεξαγωγή συνομιλιών γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Οι 12 όροι του μνημονίου
Το Ιράν, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα σταματήσουν τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου
Το Ιράν επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του να μην αναπτύξει ή αποκτήσει πυρηνικά όπλα
Οι ΗΠΑ και το Ιράν δεσμεύονται να επιλύσουν το ζήτημα του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου
Οι δύο πλευρές θα συζητήσουν το θέμα του εμπλουτισμού και τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν
Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις
Οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις και δεν θα αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων
Το Ιράν θα εξασφαλίσει την ασφαλή και δωρεάν διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ για 60 ημέρες
Οι ΗΠΑ υποχρεούνται να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία αμέσως μετά την εφαρμογή του μνημονίου
Εφόσον επιτευχθεί τελική συμφωνία, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις δυνάμεις τους εντός 30 ημερών και θα καταργήσουν όλες τις κυρώσεις κατά του Ιράν
Οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει σχέδιο δημιουργίας ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση του Ιράν
Οι ΗΠΑ θα χορηγήσουν στο Ιράν προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για την πώληση πετρελαίου κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων
Θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν και του Ομάν με τη συμμετοχή αντιπροσώπων χωρών του Κόλπου για τον καθορισμό «ρυθμίσεων σχετικά με τη ναυτιλία και τις θαλάσσιες υπηρεσίες