Η ανάγκη λειτουργίας ενός Παρατηρητηρίου για τα περιστατικά κακοποίησης των παιδιών στην Ελλάδα, αναδείχθηκε μέσα από εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό κέντρο Χανίων με την συμμετοχή του διευθυντή του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού και συγγραφέα Πάνο Χριστοδούλου, το απόγευμα της Τετάρτης.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε η έκθεση «Το Δέλτα των Δικαιωμάτων», μια πρωτοβουλία με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας για τα δικαιώματα των παιδιών. Την εκδήλωση διοργάνωσαν ο Σύλλογος Φίλων Θεάτρου Χανίων και το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης – Περιφερειακής Ενότητας Χανίων. Η έκθεση θα διαρκέσει ως την Μ. Πέμπτη 9/4/2026, με ελεύθερη είσοδο.
Πλήρες το νομικό πλαίσιο αλλά συχνές οι παραβιάσεις
Μιλώντας στα τοπικά μέσα ενημέρωσης, ο διευθυντής του Δικτύου, Πάνος Χριστοδούλου, επεσήμανε πως το νομικό πλαίσιο που προστατεύει τα παιδιά είναι επαρκές, ωστόσο το βασικό πρόβλημα βρίσκεται στην εφαρμογή του. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων των παιδιών εξακολουθούν να αποτελούν καθημερινό φαινόμενο, γεγονός που δείχνει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο τους νόμους αλλά κυρίως την κουλτούρα και την παιδεία της κοινωνίας. «Αν δεν συνειδητοποιήσουμε όλοι τη σημασία των δικαιωμάτων του παιδιού, όσοι νόμοι κι αν υπάρχουν, πάντα θα υπάρχουν παραβιάσεις», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η έλλειψη προσωπικού έχει ως αποτέλεσμα οι παρεμβάσεις να πραγματοποιούνται συνήθως όταν τα περιστατικά έχουν ήδη φτάσει σε ακραίο σημείο, αντί να υπάρχει δυνατότητα έγκαιρης και προληπτικής παρέμβασης. Όπως τόνισε, χωρίς επαρκή στελέχωση και συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών, η αποτελεσματική προστασία των παιδιών γίνεται ιδιαίτερα δύσκολη.
Όπως ανέφερε στην Ελλάδα δεν λειτουργεί ένα ολοκληρωμένο Παρατηρητήριο που να συλλέγει και να επεξεργάζεται συστηματικά δεδομένα για τέτοια περιστατικά. Έτσι η έλλειψη αξιόπιστων στοιχείων καθιστά δύσκολη την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων σχετικά με το αν τα περιστατικά αυξάνονται ή μειώνονται, αλλά και για το ποιες μορφές παραβίασης είναι πιο συχνές. Το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί, μάλιστα, διαχρονική παρατήρηση της αρμόδιας επιτροπής του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών που παρακολουθεί την εφαρμογή της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού στην Ελλάδα.
Όπως τόνισε η προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών απαιτεί συντονισμένες πολιτικές, καλύτερη στελέχωση των υπηρεσιών και κυρίως μια κοινωνία που να αναγνωρίζει έμπρακτα τη σημασία τους. Υπογράμμισε ότι ένα από τα βασικά βήματα που πρέπει να γίνουν είναι η επίσημη και συστηματική καταγραφή των περιστατικών παραβίασης των δικαιωμάτων των παιδιών. Μια τέτοια διαδικασία θα επιτρέψει στο κράτος να γνωρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος του προβλήματος και να κατευθύνει τις πολιτικές και τους πόρους εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη. Παράλληλα, αναγκαία θεωρείται η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου παιδικής προστασίας, το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς στόχους και επαρκή χρηματοδότηση ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη.
Η έκθεση «Το Δ των Δικαιωμάτων» δημιουργήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων λειτουργίας του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, αναδεικνύοντας τη φωνή των παιδιών μέσα από μια πρωτότυπη διαδικασία συνδημιουργίας.
Στο πλαίσιο αυτό, 47 καταξιωμένοι εικονογράφοι παιδικού βιβλίου συνεργάστηκαν με μαθητές και μαθήτριες από περισσότερα από 130 σχολεία σε όλη την Ελλάδα, δημιουργώντας έναν ζωντανό καλλιτεχνικό διάλογο ανάμεσα σε επαγγελματίες δημιουργούς και παιδιά.
Κεντρικό στοιχείο της έκθεσης αποτελεί το ελληνικό γράμμα «Δ», αρχικό της λέξης «Δικαίωμα». Τα έργα είναι εμπνευσμένα από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, με ιδιαίτερη έμφαση στην ταυτότητα, την ελευθερία της έκφρασης και τη συμμετοχή.
Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (24 Μαΐου – 20 Ιουνίου 2025), με ελεύθερη είσοδο και παράλληλες εκπαιδευτικές δράσεις, προσελκύοντας 700 επισκέπτες και 500 μαθητές και μαθήτριες με τα σχολεία τους.
Στα πλαίσια της έκθεσης, ο διευθυντής του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού και διακεκριμένος συγγραφέας Πάνος Χριστοδούλου υλοποίησε εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές και μαθήτριες Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού από την Δευτέρα 30/3 ως και την Πέμπτη 2/4.
Η κα Μαριάννα Ψαρουδάκη, δικηγόρος επεσήμανε ότι τα παιδιά είναι ευάλωτη κοινωνική ομάδα και χρειάζονται ιδιαίτερη προστασία. Τόνισε τη σημασία του νομικού πλαισίου που κατοχυρώνει τα δικαιώματά τους και υπογράμμισε ότι όλα τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, ώστε να μεγαλώνουν με ασφάλεια και να γίνουν ενεργοί πολίτες.
Η κα Νυσταζάκη Βασιλεία, υποδιευθύντρια 9ου Δημοτικού σχολείου Χανίων, ανέφερε ότι το σχολείο συμμετέχει με χαρά στην εκδήλωση της έκθεσης «Δέλτα των Δικαιωμάτων» σε συνεργασία με το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού και τον Σύλλογο Φίλων Θεάτρου Χανίων. Τόνισε ότι στην εποχή μας ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι αυτονόητος, γι’ αυτό στόχος είναι η ευαισθητοποίηση παιδιών και ενηλίκων σε αξίες όπως η ισότητα, η δημοκρατία και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια.