Με ένα σκεπτικό 26 σελίδων, το Ε’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου αναίρεσε το Βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, βάσει του οποίου αποφυλακίστηκε ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, κρίνοντας πως η απόφαση των εφετών ήταν εσφαλμένη τόσο ως προς τις τυπικές όσο και ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις που προβλέπονται για την υφ’ όρον απόλυση των πολυϊσοβιτών.
Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος φτάνει στις φυλακές Κορυδαλλού / Φωτογραφία: Intimenews / ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ
Το Ε’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου συνεδρίασε εν συμβουλίω αποτελούμενο από τους δικαστές Παναγιώτη Λυμπερόπουλο, αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σπυριδούλα Λιάτη, αρεοπαγίτη, και Φωτεινή Αθανασίου, εισηγήτρια-αρεοπαγίτη, και εξέδωσε την υπ’αριθμ. 749/2026 απόφαση, η οποία, όπως τονίζουν νομικοί κύκλοι, δημιουργεί νομολογία για περιπτώσεις αποφυλάκισης των πολυϊσοβιτών.
Κατ’ αρχάς, οι αρεοπαγίτες έκριναν ότι στις περιπτώσεις αιτημάτων για υφ’ όρον απόλυση πρέπει να εφαρμόζεται η τελευταία διάταξη του 2021, στην οποία για πρώτη φορά υπάρχει ρητή αναφορά στις περιπτώσεις των πολυϊσοβιτών, θέτοντας ως τυπική προϋπόθεση την πραγματική έκτιση ποινής των 25 ετών.
Έτσι, στην περίπτωση του Αλ. Γιωτόπουλου, ο οποίος έχει καταδικαστεί σε 17 φορές ισόβια συν 25 έτη κάθειρξης, οι αρεοπαγίτες σημειώνουν:
«Το Συμβούλιο Εφετών κρίνοντας με το προσβαλλόμενο βούλευμα ότι συνέτρεχαν οι εκ του νόμου προβλεπόμενες τυπικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση υφ’ όρον απόλυσης στον κατάδικο Αλέξανδρο Γιωτόπουλο με την αιτιολογία ότι αυτός έχει εκτίσει πραγματικά ποινή 23 ετών, υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια της εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων του άρθρου 105Β παρ. 6 ΠΚ, διότι δεν πληρούται η απαιτούμενη τυπική προϋπόθεση για την απόλυσή του υφ’ όρον, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τη σκέψη που προεκτέθηκε, ο απαιτούμενος ελάχιστος χρόνος πραγματικής παραμονής στο σωφρονιστικό κατάστημα για τον καταδικασθέντα, που εκτίει ποινή 17 φορές ισόβιας κάθειρξης και εκτιτέα ποινή πρόσκαιρης κάθειρξης 25 ετών, είναι τα 25 έτη».
Όμως πέραν της τυπικής προϋπόθεσης της συμπλήρωσης των 25 ετών πραγματικής έκτισης ποινής, οι αρεοπαγίτες εξέτασαν και τις ουσιαστικές προϋποθέσεις για την υφ’ όρον απόλυση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου και απεφάνθησαν ότι «το Συμβούλιο Εφετών εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε ουσιαστικές ποινικές διατάξεις (…) και δεν διέλαβε σ’ αυτό την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία (…) με αποτέλεσμα να στερείται αυτό νόμιμης βάσης».
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην απόφαση του Ε’ Ποινικού Τμήματος, «δεν παρατίθενται τα πραγματικά περιστατικά, εκείνα από τα οποία το Συμβούλιο συνήγαγε, χωρίς αμφιβολία, ότι ο εν λόγω καταδικασθείς κρατούμενος δημιουργεί βάσιμη προσδοκία έντιμης διαβίωσης στο μέλλον και ότι θα ενταχθεί ακινδύνως στην κοινωνία και δεν θα τελέσει νέες αξιόποινες πράξεις και δη όμοιες με αυτές για τις οποίες καταδικάστηκε».
Οι αρεοπαγίτες σημειώνουν πως δεν προσδιορίζεται στο προσβαλλόμενο βούλευμα από ποιο στοιχείο προκύπτει ότι παρά την καταδίκη του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου ως αρχηγού της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη» έχει επέλθει «ο ποινικός σωφρονισμός του, η ειλικρινής μετάνοιά του για τα εγκλήματα που διέπραξε και η αποκοπή του από το εγκληματικό του παρελθόν, ώστε να παρέχονται τα εχέγγυα για ομαλή κοινωνική επανένταξη σε περίπτωση αποφυλάκισής του».
Όπως σημειώνουν οι αρεοπαγίτες, «αντίθετα, έγινε δεκτό στο προσβαλλόμενο βούλευμα ότι ο κατάδικος ουδέποτε αποδέχθηκε τις πράξεις του, ούτε εξέφρασε μεταμέλεια για τις εν λόγω πράξεις, στοιχείο που δύναται να αξιολογηθεί ως ενδεικτικό μη ολοκληρωμένης ηθικής μεταστροφής και μεταμέλειάς του. Τέλος, το προσβαλλόμενο βούλευμα απορρίπτει το κριτήριο αυτό, δηλαδή την κρίση περί της ηθικής βελτίωσης του καταδίκου, χωρίς ειδική αιτιολογία, διαλαμβάνοντας ότι η μεταμέλεια δεν τίθεται ρητά ως νόμιμη προϋπόθεση για την υφ’ όρον απόλυση, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ασάφεια, που καθιστά την αιτιολογία του προσβαλλόμενου βουλεύματος ελλιπή, με λογικά κενά, στερώντας το βούλευμα από νόμιμη βάση και καθιστώντας ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο περί της ορθής ή μη εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 106 παρ.1 ΠΚ, τις οποίες έτσι παραβίασε εκ πλαγίου».
Με αυτό το σκεπτικό οι ανώτατοι δικαστές αναίρεσαν το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, με αποτέλεσμα η απόφαση για αποφυλάκιση του Αλ. Γιωτόπουλου να μην έχει ισχύ και να οδηγηθεί εκ νέου στη φυλακή.
Πλέον, το αίτημα αποφυλάκισης του Αλ. Γιωτόπουλου παραπέμπεται προς νέα κρίση από το Συμβούλιο Εφετών Πειραιά, που θα συνεδριάσει υπό νέα σύνθεση.