Τεχνικά, το Ιράν βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στην κατασκευή βόμβας, αλλά τα πρόσφατα στρατιωτικά πλήγματα υποτίθεται πως έχουν καθυστερήσει την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Κι όμως, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να έχουν αναλάβει ουσιαστικά τον έλεγχο, πλέον πληθαίνουν οι φωνές για την ταχεία απόκτηση πυρηνικών χωρίς καμία καθυστέρηση.
Ανταπόκριση από Ισραήλ: Το Ιράν τρέχει ταχέως προς την απόκτηση πυρηνικής βόμβας
Ανταπόκριση από το Τελ Αβίβ: Χρήστος Μαζανίτης
Πριν από την έναρξη των μεγάλων αμερικανο-ισραηλινών πληγμάτων στις 28 Φεβρουαρίου 2026, οι εκτιμήσεις της IAEA (Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας) ήταν σοκαριστικές.
Το Ιράν διέθετε πάνω από 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Για να μετατραπεί αυτό το απόθεμα σε στρατιωτικό επίπεδο (90%), απαιτούνταν μόλις 2 έως 3 ημέρες στις εγκαταστάσεις του Φορντό (Fordow).
Το απόθεμα αυτό θεωρείται αρκετό για την κατασκευή τουλάχιστον 10 πυρηνικών κεφαλών, αν ολοκληρωθεί ο εμπλουτισμός.
Σημαντικά πλήγματα δέχθηκαν οι εγκαταστάσεις στη Natanz και στο Isfahan. Ωστόσο, οι υπόγειες εγκαταστάσεις στο Fordow, που είναι σκαμμένες βαθιά μέσα σε βουνό, θεωρείται ότι έχουν υποστεί μόνο επιφανειακές ζημιές.
Με τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη στις 28 Φεβρουαρίου, η θρησκευτική απαγόρευση (fatwa) κατά των πυρηνικών όπλων θεωρείται από πολλούς αναλυτές ότι “πέθανε” μαζί του. Το IRGC (Φρουροί της Επανάστασης) φαίνεται να πιέζει πλέον για την άμεση κατασκευή της βόμβας ως μέσο επιβίωσης του καθεστώτος.
Παρόλο που το Ιράν έχει το καύσιμο (ουράνιο), η κατασκευή ενός λειτουργικού όπλου απαιτεί δύο ακόμα βήματα.
Το πρώτο είναι η οπλοποίηση. Δηλαδή, η σμίκρυνση του μηχανισμού ώστε να χωράει σε κεφαλή πυραύλου. Οι μυστικές υπηρεσίες ανησυχούν ότι το Ιράν εργάζεται κρυφά σε αυτό το στάδιο σε τοποθεσίες όπως το “Pickaxe Mountain”.
Στις 3 Μαρτίου 2026, καταγράφηκε μια περίεργη σεισμική δόνηση (4,3 ρίχτερ) στην επαρχία Hormozgan που δεν επιβεβαιώθηκε ως φυσικός σεισμός από το USGS, προκαλώντας φήμες για μυστική πυρηνική δοκιμή χαμηλής ισχύος.
Η ιδέα της αποχώρησης από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT), την οποία οι σκληροπυρηνικοί Ιρανοί έχουν απειλήσει στο παρελθόν, προβάλλεται ολοένα και περισσότερο στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, μαζί με την ιδέα -κάποτε ταμπού δημόσια- ότι το Ιράν θα πρέπει να επιδιώξει την πυρηνική όπλα.
Ο σκληροπυρηνικός πολιτικός Μοχάμεντ Τζαβάντ Λαριτζανί, αδελφός του κορυφαίου αξιωματούχου της άμυνας Αλί Λαριτζανί, ο οποίος σκοτώθηκε σε πρόσφατη επιδρομή, αναφέρθηκε αυτή την εβδομάδα από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, προτρέποντας το Ιράν να αναστείλει τη συμμετοχή του στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
«Η NPT θα πρέπει να ανασταλεί. Θα πρέπει να σχηματίσουμε μια επιτροπή για να αξιολογήσει εάν η NPT μας είναι καθόλου χρήσιμη. Εάν αποδειχθεί χρήσιμη, θα επιστρέψουμε σε αυτήν. Εάν όχι, μπορούν να την κρατήσουν», είπε.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η κρατική τηλεόραση μετέδωσε ένα απόσπασμα με τον συντηρητικό σχολιαστή Νάσερ Τοράμπι, στο οποίο είπε ότι το ιρανικό κοινό απαιτούσε να «δράσει για να κατασκευάσει ένα πυρηνικό όπλο. Είτε το κατασκευάζουμε είτε το αποκτούμε».
Με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) να κυριαρχεί πλέον μετά τη δολοφονία του βετεράνου Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, οι σκληροπυρηνικές απόψεις σχετικά με την πυρηνική προσέγγιση του Ιράν βρίσκονται σε άνοδο, ανέφεραν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές, που επικαλείται το Times of Israel.
Διοικητές του IRGC και άλλα ανώτερα στελέχη είχαν προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι το Ιράν θα έπρεπε να προχωρήσει κατευθείαν σε μια βόμβα εάν απειλούνταν η επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας – μια προϋπόθεση που μπορεί να πληροί ο τρέχων πόλεμος.
Η φετφά του Χαμενεΐ, ή η θρησκευτική θέση, ότι τα πυρηνικά όπλα δεν επιτρέπονται στο Ισλάμ, εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αν και δεν εκδόθηκε ποτέ γραπτώς. Ο Χαμενεΐ την επανέλαβε το 2019. Το Ισραήλ ισχυρίζεται ότι επρόκειτο για τέχνασμα και ότι το Ιράν ενήργησε για να αποκτήσει όπλο υπό την κάλυψη του διατάγματος.
Μία από τις δύο ανώτερες ιρανικές πηγές ανέφερε ότι με τους θανάτους των Χαμενεΐ και Λαριτζανί, οι οποίοι, σύμφωνα με την πηγή, είχαν επίσης αντιδράσει στους σκληροπυρηνικούς, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν τα πιο επιθετικά επιχειρήματα.