Δέκα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια έχουν μέχρι στιγμής εξαγοραστεί από ξένα funds. Ο φιλοκυβερνητικός τύπος γράφει πως το γεγονός αυτό καταδεικνύει «τη δυναμική της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα». Δεν έχει την ίδια άποψη ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας Γιώργος Χριστόπουλος ο οποίος κλήθηκε να απαντήσει στα ερωτήματα του tvxs σε σχέση με την ιδιότυπη Μονόπολη στον χώρο της ιδιωτικής εκπαίδευσης.
«Ένα είναι σίγουρο. Τα funds δεν κατευθύνθηκαν τυχαία σε μια μικρή αγορά, όπως η ελληνική. Θεωρούν πως υπάρχει πεδίο δόξης λαμπρόν» απαντά με νόημα εξηγώντας στο ρεπορτάζ που ακολουθεί με ποιον τρόπο η κυβέρνηση Μητσοτάκη έστρωσε το έδαφος για να κερδοσκοπήσουν εις βάρος της δημόσιας εκπαίδευσης, ποιοι κερδίζουν από τις αγοραπωλησίες, πως διαμορφώνεται με βάση αυτές το τοπίο για μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκε η δέκατη εξαγορά ιδιωτικού σχολείου από πολυεθνική. Το εκπαιδευτήριο Παγκρήτιον στο Ηράκλειο Κρήτης, που πρωτολειτούργησε πριν από 63 χρόνια, ανήκει πλέον στο βρετανικό fund Forfar Education με έδρα το Λονδίνο. Πρόκειται για το 10ο σχολείο που περνά σε fund από το 2024 και το 2ο σχολείο που αγοράζει το συγκεκριμένο fund.
Το Inspired Education Group έχει εξαγοράσει τα εκπαιδευτήρια Κωστέα – Γείτονα και τη Σχολή Μωραϊτη. To International Schools Partnership (ISP) έχει πλέον στην κατοχή του τα εκπαιδευτήρια Ο Πλάτων και Ελληνογερμανική Αγωγή. Τα εκπαιδευτήρια Δούκα ανήκουν στην Cognita Schools, τα εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη στο Dukes Education το ίδιο και το International School of Athens (ISA).
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιωτικών Σχολείων Χαράλαμπος Κυραϊλίδης, σε πρόσφατη συνέντευξη του στην «Κ» δήλωσε ότι οι επενδύσεις στον χώρο της ιδιωτικής εκπαίδευσης μέσα στην τελευταία διετία έχουν ξεπεράσει το ένα δις και απέδωσε τις αγοραπωλησίες στην «πολιτική σταθερότητα και την οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα».
Γιατί όμως ενδιαφέρονται για τα ελληνικά ιδιωτικά σχολεία μεγάλα funds, δεδομένου ότι η εγχώρια αγορά είναι περιορισμένη;
«Όπως είχε, διόλου τυχαία, τονίσει σε συνέντευξή του στη Ναυτεμπορική ο πρόεδρος του Συνδέσμου των Ιδιοκτητών, είναι πολύ μικρό το 7% των μαθητών που φοιτούν στην ιδιωτική εκπαίδευση και ότι “πρέπει να πιάσουμε το 20-25% του ευρωπαϊκού μέσου όρου” (ξεχνά βέβαια βολικά πως η συντριπτική πλειονότητα των ιδιωτικών σχολείων στην Ευρώπη είναι μη κερδοσκοπικά, με στενή και αυστηρή εποπτεία από το κράτος και ότι συχνά τα δίδακτρα καλύπτονται από την πολιτεία» λέει ο Γ. Χριστόπουλος.
«Τα funds επένδυσαν, λοιπόν, στην Ελλάδα έχοντας λάβει διαβεβαιώσεις για πολιτικές πρωτοβουλίες που θα βοηθούσαν να ενισχυθεί η πελατεία των σχολείων και η επέκτασή τους.
Το πρώτο μέτρο ήδη αχνοφαίνεται και είναι η δυνατότητα των μαθητών με πτυχίο IB να εισάγονται στο δημόσιο πανεπιστήμιο χωρίς εξετάσεις. Αυτό θα εκτοξεύσει την πελατεία των ιδιωτικών σχολείων, που θα πουλούν μια εκπαιδευτική υπεραγορά, η οποία θα ξεκινά από την προσχολική αγωγή και θα καταλήγει με ασφάλεια σε πανεπιστημιακό τίτλο χωρίς το “αγκάθι” των Πανελλαδικών. Διόλου τυχαία, τα funds απαίτησαν από τους υποψήφιους πωλητές τα σχολεία τους να διαθέτουν πρόγραμμα IB.
Το δεύτερο, που θα αποτελέσει και το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της δημόσιας εκπαίδευσης, θα είναι η καθιέρωση της ελεύθερης γονεϊκής επιλογής σχολείου, μέτρο που έχει προαναγγείλει η Νέα Δημοκρατία από το προεκλογικό της πρόγραμμα του 2023 και που πάντοτε συνοδεύεται από την επιβολή του κουπονιού εκπαίδευσης (voucher)».
Τι σημαίνει αυτό για την ιδιωτική και τη δημόσια εκπαίδευση;
«Συνολικά, ο χώρος της εκπαίδευσης αλλάζει ραγδαία. Η είσοδος πολυεθνικών κεφαλαίων θα επηρεάσει την ιδιωτική εκπαίδευση, καθώς οι μικρομεσαίοι παίκτες, προκειμένου να αντέξουν τον ανταγωνισμό, θα αναγκαστούν να αναπροσαρμόσουν τη στρατηγική τους.
Τα funds είναι βέβαιο ότι δεν θα αρκεστούν στα σχολεία που εξαγόρασαν, αλλά –κατά δήλωση πολλών στελεχών τους– θα επεκταθούν τόσο σε άλλες ιδιωτικές δομές όσο και στη δημόσια εκπαίδευση.
Ήδη ένα από τα funds, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, ξεκίνησε να χρηματοδοτεί προγράμματα σε σχολεία ακριτικών περιοχών και, αν έχουμε τη δημιουργία της εκπαιδευτικής «αγοράς» με τα vouchers, πολλά δημόσια σχολεία θα οδηγηθούν, για να επιβιώσουν, στην αγκαλιά τους.
Έχουμε ήδη το παράδειγμα των Ωνάσειων Προτύπων, που λειτουργούν ως οδηγός για το μέλλον.
Η επίπτωση της εισβολής των funds, που αργά ή γρήγορα θα αισθανθούν οι οικογένειες, είναι η επί της ουσίας κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων μέσω της επιβολής «παράλληλων» δρόμων εισαγωγής. Τα σχολεία των funds απαίτησαν –και φαίνεται ότι εξασφάλισαν από την κυβέρνηση– τη δημιουργία ευνοϊκότερων όρων για τους μαθητές τους, ώστε να εισάγονται στο δημόσιο πανεπιστήμιο».
Διαβάστε: Πανελλαδικές 2026 / Πού σημειώθηκε «σφαγή» – Πάνω από 160.000 αποκλεισμένοι λόγω της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής
Ποιος βγαίνει κερδισμένος;
«Πέρα από τον προφανή κερδισμένο, δηλαδή τους επενδυτές, αυτοί που ευνοούνται είναι οι μαθητές που προέρχονται από εύπορα στρώματα και θα μπορούν να πληρώσουν για την ευκολότερη πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση.
Βεβαίως, ο μεγάλος χαμένος είναι τα παιδιά των μεσαίων και κατώτερων στρωμάτων που φοιτούν σε δημόσια ή σε μικρά ιδιωτικά σχολεία, τα οποία οδηγούνται στις μη ευγενείς σχολές ή και εκτός πανεπιστημιακής εκπαίδευσης (ας όψεται η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής)».
Πώς λειτουργεί το διεθνές μονοπώλιο στον χώρο της εκπαίδευσης; Σε πόσες άλλες χώρες έχει συμβεί αυτό;
«Funds λειτουργούν φυσικά στις δύο πατρίδες των εκπαιδευτικών απορρυθμίσεων, στις ΗΠΑ και στη Βρετανία. Λειτουργούν επίσης σε Ισπανία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σιγκαπούρη, Μαλαισία, Ταϊλάνδη, Βιετνάμ, Ινδία, Κολομβία, Χιλή και Βραζιλία.
Η Ελλάδα ήδη θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους προορισμούς των funds, γεγονός που ασφαλώς οφείλεται σε μια ιδιαίτερα ευνοϊκή για αυτά ασκούμενη πολιτική.
Κάποια από τα μεγαλύτερα παγκόσμια εκπαιδευτικά funds ήδη ενεργοποιούνται στην Ελλάδα (International Schools Partnership, Inspired, Cognita), έχοντας εξαγοράσει κάποια από τα μεγαλύτερα ιδιωτικά σχολεία της χώρας, όπως τη Σχολή Μωραΐτη, το CGS, τα Εκπαιδευτήρια Αυγουλέα-Λιναρδάτου, τα Εκπαιδευτήρια «Ο Πλάτων», τα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη, την Ελληνογερμανική Αγωγή και τα Εκπαιδευτήρια Δούκα».
Υπάρχει αντίσταση και με ποιο κόστος;
«Είναι γεγονός ότι τα funds βρήκαν «αντίπαλο» στην Ελλάδα. Στέλεχός τους δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα όπου υπήρξε οργανωμένη συνδικαλιστική αντίδραση απέναντί τους, κι αυτό αποτελεί τίτλο τιμής για την ΟΙΕΛΕ.
Στα περισσότερα ιδιωτικά σχολεία που έχουν εξαγοραστεί από funds υπάρχουν σωματεία της ΟΙΕΛΕ που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και την τήρηση της νομοθεσίας.
Με αυτό τον τρόπο καταφέραμε να απωθήσουμε την απόπειρα ενός fund να απαγορεύσει την ελεύθερη έκφραση των εκπαιδευτικών στα δικά τους (!) μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πέρα όμως από αυτό το περιστατικό, δεν έχουμε καταγράψει μέχρι στιγμής κάποια αξιοσημείωτα προβλήματα παραβίασης της εργατικής και της εκπαιδευτικής νομοθεσίας. Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις έχει γίνει διάλογος και έχουν υπάρξει μικρές, έστω, βελτιώσεις στις συνθήκες εργασίας.
Ωστόσο, είναι φανερό ότι τα περισσότερα funds επιδιώκουν περιορισμό δαπανών και αύξηση διδάκτρων. Άρα, έχουν ως κύριο στόχο τη μεγέθυνση του κέρδους και όχι τόσο τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Βεβαίως, είναι ακόμη πολύ νωρίς. Τα funds υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση μόλις δύο χρόνια. Θα παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά την κατάσταση και θα βρισκόμαστε πάντοτε στο πλευρό των συναδέλφων μας, για να προασπίσουμε τα στοιχειώδη δικαιώματά τους και να βελτιώσουμε τις συνθήκες εργασίας και αμοιβής τους.
Η παρουσία και η λειτουργία σωματείων παντού διευκολύνει το έργο μας και γι’ αυτό καλούμε κάθε συναδέλφισσα και κάθε συνάδελφο να πυκνώσει τις τάξεις της Ομοσπονδίας. Μόνο με αλληλεγγύη και ενότητα θα πετύχουμε τις επιδιώξεις του κλάδου μας και θα διασφαλίσουμε την αξιοπρέπεια κάθε ιδιωτικού εκπαιδευτικού».