Σε μια εκλογική αναμέτρηση με καθοριστική σημασία για το πολιτικό μέλλον της χώρας προσέρχονται την Κυριακή (7/6) οι πολίτες του Κοσόβου, σε μια προσπάθεια να δοθεί διέξοδος στην παρατεταμένη θεσμική κρίση που έχει οδηγήσει τη χώρα σε αλλεπάλληλες κάλπες. Ads Περίπου δύο εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται να εκλέξουν τους 120 βουλευτές της νέας Βουλής, σε μια διαδικασία που αποτελεί την τρίτη εθνική εκλογική αναμέτρηση μέσα σε μόλις 16 μήνες, γεγονός που αποτυπώνει το βάθος της πολιτικής αστάθειας που επικρατεί στην Πρίστινα. Ads Η κρίση ξεκίνησε μετά τις εκλογές του Φεβρουαρίου 2025, όταν το κίνημα «Αυτοδιάθεση» (Vetëvendosje) του Άλμπιν Κούρτι αναδείχθηκε πρώτο κόμμα με ποσοστό 42,3%, χωρίς όμως να καταφέρει να εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Ads Λίγους μήνες αργότερα, στις επαναληπτικές εκλογές του Δεκεμβρίου, ο Κούρτι πέτυχε σαφώς ισχυρότερο αποτέλεσμα, φτάνοντας στο 51,1% και εξασφαλίζοντας άνετη κοινοβουλευτική υπεροχή. Ads Ωστόσο, η νέα πολιτική εμπλοκή προέκυψε κατά τη διαδικασία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας.
Η αδυναμία συνεννόησης ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις για κοινά αποδεκτό υποψήφιο οδήγησε την αντιπολίτευση σε αποχή από τις σχετικές συνεδριάσεις, με αποτέλεσμα να μην επιτευχθεί η προβλεπόμενη απαρτία και τελικά να διαλυθεί η Βουλή.
Οι βασικοί διεκδικητές της εξουσίας
Το κόμμα του Άλμπιν Κούρτι παραμένει το μεγάλο φαβορί της αναμέτρησης, ωστόσο το πολιτικό σκηνικό εμφανίζεται πιο σύνθετο σε σχέση με το παρελθόν.
Απέναντί του βρίσκονται οι παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις του Κοσόβου: η Δημοκρατική Ένωση Κοσόβου (LDK), πολιτικός σχηματισμός που ίδρυσε ο ιστορικός ηγέτης Ιμπραήμ Ρουγκόβα, το Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK), που συνδέεται με τον πρώην πρόεδρο Χασίμ Θάτσι, καθώς και η Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK) του πρώην πρωθυπουργού και πρώην διοικητή του UCK, Ραμούς Χαραντινάι.
Το στοιχείο που έχει ανατρέψει σε μεγάλο βαθμό τις ισορροπίες της προεκλογικής περιόδου είναι η επιστροφή της πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας, Βιόσα Οσμάνι, στην ενεργό κομματική δράση. Η ανάληψη της ηγεσίας του ψηφοδελτίου της LDK θεωρείται από πολλούς αναλυτές εξέλιξη ικανή να επηρεάσει σημαντικά τις πολιτικές ισορροπίες.
Ο Κούρτι ζητά ισχυρή εντολή για να μπει τέλος στην αστάθεια
Ο πρωθυπουργός Άλμπιν Κούρτι εμφανίζεται βέβαιος ότι οι πολίτες θα επιλέξουν να ενισχύσουν την «Αυτοδιάθεση», δίνοντας τέλος στον φαύλο κύκλο των διαδοχικών εκλογών.
Όπως υποστηρίζει, κάθε προσπάθεια αναχαίτισης της πολιτικής πορείας που εκπροσωπεί το κόμμα του λειτουργεί τελικά υπέρ του, δημιουργώντας ακόμη μεγαλύτερη λαϊκή συσπείρωση.
Παρά την αισιοδοξία του, η δυναμική που αναπτύσσει η Βιόσα Οσμάνι φαίνεται να έχει προκαλέσει προβληματισμό στο κυβερνητικό στρατόπεδο.
Πολιτικοί αναλυτές συνδέουν με αυτή την πίεση τις προεκλογικές παροχές που ανακοινώθηκαν το τελευταίο διάστημα, όπως η οικονομική ενίσχυση ύψους 100 ευρώ προς φοιτητές, εργαζομένους, συνταξιούχους αλλά και ανήλικους πολίτες.
Οικονομική δυσπραγία και κοινωνική δυσαρέσκεια
Η προεκλογική μάχη διεξάγεται σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον. Με κατώτατο μισθό που διαμορφώνεται περίπου στα 350 ευρώ, το Κόσοβο εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις φτωχότερες περιοχές της Ευρώπης.
Η συνεχής αύξηση των τιμών στα βασικά αγαθά, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η περιορισμένη εισροή ξένων επενδύσεων και η δυσκολία αξιοποίησης ευρωπαϊκών κονδυλίων λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας έχουν εντείνει τη δυσαρέσκεια στην κοινωνία.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν αυτό το κλίμα, παρουσιάζοντας φιλόδοξες εξαγγελίες για σημαντική αύξηση των οικογενειακών εισοδημάτων, υποσχέσεις που οι πολιτικοί τους αντίπαλοι χαρακτηρίζουν υπερβολικές και ανεφάρμοστες.
Ο παράγοντας των Σέρβων και οι σχέσεις με το Βελιγράδι
Ιδιαίτερη σημασία εξακολουθεί να έχει η παρουσία των εθνικών μειονοτήτων στο πολιτικό σύστημα του Κοσόβου.
Από τις 120 έδρες της Βουλής, οι 20 είναι δεσμευμένες για μειονοτικές κοινότητες, με τις 10 να αντιστοιχούν στη σερβική μειονότητα.
Η «Σερβική Λίστα», πολιτικός φορέας που διατηρεί στενούς δεσμούς με το Βελιγράδι, αναμένεται και πάλι να κυριαρχήσει στον συγκεκριμένο εκλογικό χώρο, όπως συνέβη και στις προηγούμενες αναμετρήσεις.
Ωστόσο, η επιρροή της έχει περιοριστεί αισθητά τα τελευταία χρόνια.
Από την ανάληψη της εξουσίας από τον Άλμπιν Κούρτι το 2021, η σερβική πολιτική εκπροσώπηση έχει αποκλειστεί από κυβερνητικούς συνασπισμούς, ενώ η ενίσχυση της παρουσίας των κρατικών αρχών στις σερβοκρατούμενες περιοχές έχει μειώσει σημαντικά την επιρροή τόσο της «Σερβικής Λίστας» όσο και του ίδιου του Βελιγραδίου.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε παρατεταμένο πάγωμα του διαλόγου ανάμεσα σε Σερβία και Κόσοβο, ο οποίος διεξάγεται υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο την εξομάλυνση των σχέσεων των δύο πλευρών.
Ενόψει των εκλογών, οι Βρυξέλλες απηύθυναν έκκληση προς όλες τις πολιτικές δυνάμεις να επιδείξουν υπευθυνότητα και διάθεση συνεργασίας, υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική σταθερότητα αποτελεί προϋπόθεση τόσο για τη συνέχιση του διαλόγου με το Βελιγράδι όσο και για την ευρωπαϊκή προοπτική του Κοσόβου.