Μπορεί ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι υπήρξαν «ορισμένα θετικά σημάδια» αναφορικά με τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ωστόσο παραμένουν σημαντικά «αγκάθια», όπως το τί θα συμβεί με τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης αλλά και ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να ανακτήσουν τα αποθέματα του Ιράν που η Ουάσιγκτον πιστεύει ότι προορίζεται για πυρηνικό όπλο, αν και η Τεχεράνη ισχυρίζεται ότι προορίζεται αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς.
«Θα το πάρουμε. Δεν το χρειαζόμαστε, δεν το θέλουμε. Πιθανότατα θα το καταστρέψουμε μόλις το πάρουμε, αλλά δεν θα τους αφήσουμε να το αποκτήσουν», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Λευκό Οίκο.
Ο Ρούμπιο δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι μια διπλωματική λύση θα ήταν ανέφικτη αν η Τεχεράνη εφάρμοζε σύστημα διοδίων στο Στενό του Ορμούζ. Πρόσθεσε όμως ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στις συνομιλίες.
«Υπάρχουν κάποια θετικά σημάδια», είπε ο Ρούμπιο. «Δεν θέλω να είμαι υπερβολικά αισιόδοξος… Ας δούμε λοιπόν τι θα συμβεί τις επόμενες ημέρες».
Παράλληλα, ιρανικά ΜΜΕ έκαναν λόγο για προσχέδιο συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Σύμφωνα με το Iranian Labour News Agency (ILNA), το σχέδιο προβλέπει άμεση και πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν ότι θα απέχουν από επιθέσεις σε υποδομές η μία της άλλης.
Επίσης συμφώνησαν ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ θα είναι εγγυημένη βάσει ενός κοινού ρυθμιστικού μηχανισμού.
Επιπλέον, οι κυρώσεις κατά του Ιράν θα αρθούν σταδιακά, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα συμμορφωθεί με τους όρους της συμφωνίας.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης ότι οι διαπραγματεύσεις για τα εναπομείναντα ζητήματα θα ξεκινήσουν το αργότερο εντός επτά ημερών, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
ΗΠΑ – Ιράν: Οι διαφορές που έχουν περιοριστεί και τα «αγκάθια»
Μια ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters την Πέμπτη ότι δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία, αλλά ότι οι διαφορές έχουν περιοριστεί, προσθέτοντας ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου από το Ιράν και ο έλεγχος της Τεχεράνης επί του Στενού του Ορμούζ παραμένουν μεταξύ των βασικών σημείων διαφωνίας.
Αξίζει να σημειωθεί πως δύο ανώτερες ιρανικές πηγές δήλωσαν στο Reuters πριν από τις δηλώσεις του Τραμπ ότι ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, εξέδωσε οδηγία σύμφωνα με την οποία το ουράνιο δεν πρέπει να αποσταλεί στο εξωτερικό.
Διαβάστε: Reuters / Οδηγία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ το εμπλουτισμένο ουράνιο να μείνει στο Ιράν
Ο Τραμπ επέκρινε επίσης τις προθέσεις της Τεχεράνης να επιβάλει τέλη για τη χρήση του στενού, από όπου διέρχονταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο.
«Θέλουμε να είναι ανοιχτό, θέλουμε να είναι ελεύθερο. Δεν θέλουμε διόδια», είπε. «Είναι διεθνής πλωτή οδός», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να ξαναρχίσει τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν, τις οποίες οι ΗΠΑ και ο σύμμαχός τους το Ισραήλ ξεκίνησαν για πρώτη φορά στα τέλη Φεβρουαρίου, αν δεν λάβει τις «σωστές απαντήσεις» από την ηγεσία του Ιράν.
Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν έχει προειδοποιήσει πάντως ότι νέες επιθέσεις θα προκαλέσουν αντίποινα πέρα από την περιοχή.
Ενώ οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου φαίνεται να έχουν σημειώσει ελάχιστη πρόοδο τις έξι εβδομάδες που έχουν περάσει από την έναρξη της εύθραυστης εκεχειρίας, ένας από τους κύριους μεσολαβητές, ο Αρχηγός του Στρατού του Πακιστάν Ασίμ Μουνίρ, πιθανόν να κατευθυνόταν προς την Τεχεράνη την Πέμπτη για περαιτέρω συνομιλίες, σύμφωνα με τρεις πηγές που μίλησαν στο Reuters.
«Συζητάμε με όλες τις διάφορες ομάδες στο Ιράν για να βελτιώσουμε την επικοινωνία και να επιταχύνουμε τις διαδικασίες», δήλωσε μία από τις πηγές που είναι εξοικειωμένη με τις διαπραγματεύσεις. «Η εξάντληση της υπομονής του Τραμπ αποτελεί ανησυχία, αλλά προσπαθούμε να βελτιώσουμε τον ρυθμό με τον οποίο μεταδίδονται τα μηνύματα από κάθε πλευρά».
Ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Σαγίντ Μοχσίν Νακβί, πραγματοποίησε την Τετάρτη τη δεύτερη επίσκεψή του στην Τεχεράνη αυτή την εβδομάδα, μεταφέροντας μήνυμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, και είχε συνομιλίες με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί και τον ομόλογό του, σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA.
Υπενθυμίζεται πως η Τεχεράνη υπέβαλε την τελευταία της πρόταση στις ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα.
Οι περιγραφές της Τεχεράνης υποδηλώνουν ότι επαναλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό όρους που ο Τραμπ είχε απορρίψει προηγουμένως, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων για τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, την αποζημίωση για πολεμικές ζημίες, την άρση των κυρώσεων, την αποδέσμευση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων και την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν επανέλαβε μάλιστα την Πέμπτη τις αξιώσεις της Τεχεράνης για κυριαρχία επί του στενού.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας αναφέρει ότι η σύγκρουση έχει προκαλέσει τη χειρότερη ενεργειακή κρίση που έχει γνωρίσει ο κόσμος.
Προειδοποίησε την Πέμπτη ότι η καλοκαιρινή ζήτηση καυσίμων, σε συνδυασμό με την έλλειψη νέων προμηθειών από τη Μέση Ανατολή, σημαίνει ότι η αγορά ενδέχεται να εισέλθει στην «κόκκινη ζώνη» τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Ορισμένα πλοία καταφέρνουν να διέρχονται από το στενό του Ορμούζ, αλλά ο αριθμός τους είναι ελάχιστος σε σύγκριση με τις 125-140 ημερήσιες διελεύσεις πριν από τον πόλεμο.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ανέφερε ότι 31 πλοία διέπλευσαν το στενό τις τελευταίες 24 ώρες, σε συντονισμό με το ιρανικό ναυτικό.
Το Ιράν δήλωσε ότι στόχος του είναι να ανοίξει εκ νέου το στενό σε φιλικές χώρες που τηρούν τους όρους του, οι οποίοι ενδεχομένως να περιλαμβάνουν τέλη.
«Θα καθιστούσε μια διπλωματική συμφωνία ανέφικτη αν συνέχιζαν να επιδιώκουν κάτι τέτοιο. Επομένως, αποτελεί απειλή για τον κόσμο αν προσπαθούσαν να το κάνουν αυτό, και είναι εντελώς παράνομο», δήλωσε ο Ρούμπιο.