Η διεθνής οργάνωση «Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα» (RSF) εξέδωσε ανακοίνωση υποστήριξης στο TVXS ενόψει της αυριανής δίκης.
Η οργάνωση, αναφέρεται και σε άλλα ΜΜΕ από την Ελλάδα και το εξωτερικό που βάλλονται από τις πρακτικές των SLAPP αγωγών, κάλεσε τα κράτη μέλη της ΕΕ να ενσωματώσουν την σχετική οδηγία ώστε να μην φιμώνονται οι δημοσιογράφοι.
«Στην Ελλάδα, αυτή την Πέμπτη 14 Μαΐου ξεκινά η δίκη που άσκησε ο Γρηγόρης Δημητριάδης, πρώην γενικός γραμματέας της πρωθυπουργικής υπηρεσίας, κατά του ενημερωτικού ιστότοπου TVXS, από το οποίο ζητά 550.000 ευρώ ως αποζημίωση για «δυσφήμιση» σε 11 άρθρα σχετικά με την υποτιθέμενη εμπλοκή του στην υπόθεση των υποκλοπών Predatorgate» γράφει η ανακοίνωση σχετικά με το TVXS.
Η ανακοίνωση επισημαίνει σχετικά πως: «Γνωστές ως “διαδικασίες φίμωσης”, αυτές οι αγωγές δεν αποσκοπούν στην απονομή δικαιοσύνης, αλλά στην εκφοβισμό, την οικονομική εξάντληση και, τελικά, στην αποτροπή κάθε κριτικής σχετικά με θέματα γενικού κοινωνικού ενδιαφέροντος».
Δύο χρόνια μετά την ευρωπαϊκή οδηγία κατά των SLAPP αγωγών, τα κράτη μέλη αδυνατούν ακόμα να προστατεύσουν τους δημοσιογράφους
Μετά την έγκρισή της τον Απρίλιο του 2024, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) είχαν στη διάθεσή τους δύο χρόνια, έως τις 7 Μαΐου του τρέχοντος έτους, για να μεταφέρουν στο εθνικό δίκαιο την ευρωπαϊκή οδηγία για την προστασία των δημοσιογράφων που αποτελούν στόχο καταχρηστικών αγωγών (SLAPP).
Ωστόσο, πρέπει να διαπιστωθεί ότι μόνο ελάχιστες από τις χώρες αυτές τήρησαν τη δέσμευσή τους. Αντί για δηλώσεις υποστήριξης προς τους δημοσιογράφους που πέφτουν θύματα αυτών των καταχρηστικών δικαστικών διαδικασιών, η οργάνωση «Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα» (RSF) ζητά από τις κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση προκειμένου να αναχαιτίσουν ένα φαινόμενο που υπονομεύει τόσο την ελευθερία του Τύπου όσο και το δικαίωμα των πολιτών στην ενημέρωση.
Στη Γαλλία, οι δημοσιογράφοι του ερευνητικού μέσου ενημέρωσης Splann! έχουν δει τις καταγγελίες να εντείνονται λόγω των ερευνών τους για την αγροβιομηχανία. Η ειδησεογραφική ιστοσελίδα StreetPress, από την πλευρά της, δέχεται τακτικά δικαστικές πιέσεις λόγω του έργου της σχετικά με την ακροδεξιά.
Στην Ελλάδα, αυτή την Πέμπτη 14 Μαΐου ξεκινά η δίκη που άσκησε ο Γρηγόρης Δημητριάδης, πρώην κυβερνητικό στέλεχος, κατά του ενημερωτικού ιστότοπου TVXS, από τον οποίο ζητά 550.000 ευρώ ως αποζημίωση για «δυσφήμιση» σε 11 άρθρα σχετικά με την υποτιθέμενη εμπλοκή του στην υπόθεση των υποκλοπών «Predatorgate». Με αυτή την πρακτική, στρέφεται επίσης απέναντι στον ερευνητικό δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη, τις ιστοσελίδες Reporters United και Efsyn, καθώς και άλλα μέσα ενημέρωσης.
Στη Βουλγαρία, ο δημοσιογράφος Ντιμίταρ Στογιάνοφ, από την ερευνητική ιστοσελίδα Bird.bg, είδε τους τραπεζικούς του λογαριασμούς να παγώνουν τον Απρίλιο του 2026 από το περιφερειακό δικαστήριο του Μπουργκάς, στην ανατολική Βουλγαρία, μετά από αρκετές αγωγές για δυσφήμιση που υπέβαλε ο τοπικός επιχειρηματίας Νικολάι Φιλιπόφ. Ο δημοσιογράφος ερευνούσε καταγγελίες για διαφθορά και λαθρεμπόριο καυσίμων στις οποίες εμπλεκόταν ο τελευταίος. Το συνολικό ποσό των ζητούμενων αποζημιώσεων ανέρχεται σε περίπου 50.000 ευρώ.
Η κατάχρηση δικαστικών διαδικασιών εναντίον δημοσιογράφων έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως αποδεικνύουν διάφορες εκθέσεις.
Η ευρωπαϊκή οδηγία που είναι γνωστή ως «αντι-SLAPP» και εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 2024, αποσκοπεί στην προστασία κάθε ατόμου που συμμετέχει στο δημόσιο διάλογο, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιογράφων, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των πληροφοριοδοτών, από καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες. Γνωστές ως «διαδικασίες φίμωσης», αυτές οι διαδικασίες δεν αποσκοπούν στην απονομή δικαιοσύνης, αλλά στην εκφοβισμό, την οικονομική εξάντληση και, τελικά, στην αποτροπή κάθε κριτικής σχετικά με θέματα γενικού ενδιαφέροντος. Αυτές οι διαδικασίες ασκούνται συχνά από οικονομικά ή πολιτικά ισχυρούς παράγοντες, όπως επιχειρήσεις ή πολιτικούς, με σκοπό την προστασία των συμφερόντων τους και, ενίοτε, παρακάμπτοντας το δίκαιο του Τύπου, ώστε να μην χρειαστεί να απαντήσουν επί της ουσίας στο δημοσιογραφικό περιεχόμενο.
Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών δεν έχει ολοκληρώσει τη μεταφορά της ευρωπαϊκής οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, παρά το γεγονός ότι είχαν στη διάθεσή τους δύο χρόνια μέχρι τις 7 Μαΐου. Αρκετές χώρες, βρίσκονται σε στάδιο σύνταξης ή συζήτησης νομοσχεδίων ή διαταγμάτων. Σε άλλες, δεν έχει ξεκινήσει καμία ουσιαστική μεταρρύθμιση.
«Ελλείψει επαρκών νομικών προστατευτικών μέτρων και ενόψει της αδυναμίας των υφιστάμενων εθνικών μηχανισμών, οι δημοσιογράφοι παραμένουν εκτεθειμένοι σε διαδικασίες φίμωσης χωρίς ουσιαστική προστασία.
Η ευρωπαϊκή οδηγία κατά των SLAPP αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου, το οποίο τα κράτη πρέπει να μεταφέρουν επειγόντως στο εθνικό τους δίκαιο. Η RSF επισημαίνει, ωστόσο, ότι η οδηγία αυτή παρουσιάζει δύο σημαντικά μειονεκτήματα: δεν καλύπτει ούτε τις ποινικές καταγγελίες – όπως οι καταγγελίες για δυσφήμιση – ούτε τις αμιγώς εθνικές διαδικασίες.
Μεταξύ των λίγων κρατών που έχουν ήδη μεταφέρει την οδηγία, μόνο η Ιρλανδία επέλεξε να προχωρήσει περαιτέρω υιοθετώντας νομοθεσία που παρέχει μεγαλύτερη προστασία. Η RSF καλεί επομένως τα κράτη μέλη να δράσουν γρήγορα και να συνειδητοποιήσουν το κόστος της καθυστέρησης στη μεταφορά αυτής της οδηγίας.