Σε νέα κλιμάκωση οδηγούνται οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των δασμών στα ευρωπαϊκά οχήματα στο 25%, από 15% που ισχύει σήμερα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς / Φωτογραφία αρχείου: ΑP / Mark Schiefelbein
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ Η Κομισιόν τηρεί προσεκτική στάση, επιβεβαιώνοντας τη συμμόρφωση με την εμπορική συμφωνία, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χαρακτήρισε την απειλή δασμών του Ντόναλντ Τραμπ “απαράδεκτη”, ζητώντας άμεση λύση στην κόντρα. Καταγράφονται διαφωνίες εντός της ΕΕ για τον τρόπο αντίδρασης, με πίεση για γρήγορη επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας. Παράλληλα, η αυτοκινητοβιομηχανία εκφράζει έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις των δασμών. Η εμπορική σύγκρουση συνδέεται με επιδεινωμένες γεωπολιτικές σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ, ιδίως μετά τη στάση των Ευρωπαίων στο Ιράν και την απόσυρση Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία ως μήνυμα δυσαρέσκειας. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι απειλές του Τραμπ δεν μεταφράζονται πάντα σε πράξεις, με ιστορικά παραδείγματα υπαναχώρησης, δημιουργώντας μια νέα περίοδο αβεβαιότητας στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ.
Η απόφαση, που ανακοίνωσε ο Τραμπ μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social κατηγορώντας την ΕΕ ότι δεν συμμορφώνεται με την εμπορική συμφωνία της με την Ουάσιγκτον, αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από την εβδομάδα της 4ης Μαΐου, εφόσον υλοποιηθεί, πλήττοντας έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους της Ευρώπης.
Ιδιαίτερα, δε, αναμένεται να πλήξει τις αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας του Φρίντριχ Μερτς, που εξόργισε τον ένοικο του Λευκού Οίκου αμφισβητώντας προ ημερών κατά πόσο έχει στρατηγική εξόδου από τον πόλεμο με το Ιράν και κάνοντας λόγο για «ταπείνωση» των ΗΠΑ.
Από την πλευρά της, η Κομισιόν εμφανίζεται προσεκτική, αποφεύγοντας την άμεση κλιμάκωση της κόντρας με τον Τραμπ.
Εκπρόσωπός της δήλωσε ότι η ΕΕ εφαρμόζει τη συμφωνία που επιτεύχθηκε το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ της Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν και του Τραμπ στη Σκωτία «σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, κρατώντας πλήρως ενήμερη την αμερικανική κυβέρνηση».
Παράλληλα, τόνισε πως η Ένωση «θα κρατήσει ανοιχτές τις επιλογές της για να προστατεύσει τα συμφέροντά της» σε περίπτωση που οι ΗΠΑ δεν τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.
Πιο αιχμηρή ήταν
η αντίδραση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς
Εμπορίου, Μπερντ Λάνγκε, χαρακτήρισε την απειλή «απαράδεκτη».
«Το σχέδιο του
Τραμπ να επιβάλει δασμούς 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα είναι απαράδεκτο. Ενώ η
ΕΕ τηρεί τις δεσμεύσεις της, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να τις παραβιάζουν», ανέφερε
χαρακτηριστικά.
Στο εσωτερικό της
ΕΕ, ωστόσο, καταγράφονται διαφωνίες για τον τρόπο αντίδρασης. Ο επικεφαλής του
Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, κάλεσε σε επιτάχυνση των
διαδικασιών για την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας.
«Οι
διαπραγματεύσεις πρέπει να ολοκληρωθούν γρήγορα, ώστε η συμφωνία να τεθεί
επιτέλους σε ισχύ», δήλωσε, προσθέτοντας: «Οι επιχειρήσεις μας δεν μπορούν να
αντέξουν παρατεταμένη αβεβαιότητα».
Η προοπτική αύξησης των δασμών προκαλεί έντονη ανησυχία στη βιομηχανία αυτοκινήτου και στις ΗΠΑ. Η διευθύνουσα σύμβουλος της οργάνωσης Autos Drive America, Τζένιφερ Σαφαβιάν, προειδοποίησε ότι ένα τέτοιο μέτρο «θα απειλούσε την πρόοδο που έχει ήδη επιτευχθεί για το άνοιγμα των ευρωπαϊκών αγορών και την ανάπτυξη της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας».
Οι ευρωπαϊκές
εξαγωγές αυτοκινήτων προς τις ΗΠΑ αποτελούν κρίσιμο κομμάτι του εμπορίου, με
περίπου 750.000 οχήματα ετησίως και αξία που αγγίζει τα 38,9 δισ. ευρώ.
Η εμπορική
σύγκρουση δεν εκτυλίσσεται σε κενό, αλλά συνδέεται με ευρύτερες γεωπολιτικές
εντάσεις. Οι σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ έχουν επιδεινωθεί, ιδίως μετά τη στάση των
Ευρωπαίων απέναντι στη σύγκρουση με το Ιράν και την άρνησή τους να συμμετάσχουν
στρατιωτικά.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον προχωρά σε απόσυρση χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως μήνυμα δυσαρέσκειας προς το Βερολίνο και άλλους Ευρωπαίους συμμάχους.
Παρά την ένταση,
πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι δηλώσεις του Τραμπ δεν μεταφράζονται πάντα
σε άμεσες πράξεις. Στο παρελθόν έχει απειλήσει με ακόμη υψηλότερους δασμούς,
πριν τελικά υπαναχωρήσει.
Ωστόσο, η
τρέχουσα κατάσταση δείχνει ότι οι εμπορικές σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ εισέρχονται σε μια
νέα περίοδο αβεβαιότητας, με τις δύο πλευρές να ισορροπούν ανάμεσα στη
σύγκρουση και τη διαπραγμάτευση.
Το αν η κρίση θα εξελιχθεί σε πλήρη εμπορικό πόλεμο ή θα αποκλιμακωθεί μέσω συμφωνίας, παραμένει ανοιχτό, όπως και οι «επιλογές» που δηλώνει ότι διατηρεί η ΕΕ.
Όπως σημειώνει ο ανταποκριτής της γαλλικής Le Monde στην Ουάσιγκτον, «είναι δύσκολο να προβλεφθεί πώς θα εξελιχθεί αυτή η νέα αναμέτρηση ισχύος. Το 2025, ο Τραμπ απείλησε την ΕΕ με δασμούς 50% ένα Παρασκευοκύριακο του Μαΐου, μόνο για να αλλάξει στάση δύο ημέρες αργότερα, έπειτα από ένα ευχάριστο Σαββατοκύριακο στο γήπεδο γκολφ του στο Νιου Τζέρσεϊ και ένα φιλικό τηλεφώνημα από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Και αυτή τη φορά, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται ξανά σε τουρνουά γκολφ, αυτή τη φορά στη Φλόριντα».