Η Ελληνική Αστυνομία φέρεται να στρατολογεί μετανάστες προκειμένου να επαναπροωθούν βίαια άλλους μετανάστες πίσω στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε από έρευνά του, το BBC.
Όπως αναφέρει το κρατικό Βρετανικό μέσο, «το BBC έχει στην κατοχή του εσωτερικά αστυνομικά έγγραφα, στα οποία συνοριοφύλακες περιγράφουν πώς η στρατολόγηση των λεγόμενων «μισθοφόρων» δόθηκε ως εντολή και εποπτευόταν από ανώτερους Έλληνες αξιωματικούς της αστυνομίας».
Τα ευρήματα της έρευνας περιλαμβάνουν σοβαρές καταγγελίες για κακοποιήσεις: μάρτυρες αναφέρουν ότι μετανάστες εξαναγκάστηκαν να γδυθούν, ληστεύτηκαν, ξυλοκοπήθηκαν και σε ορισμένες περιπτώσεις υπέστησαν ακόμη και σεξουαλική κακοποίηση.
Υποστηρίζεται ότι οι «μισθοφόροι» χρησιμοποιούνται ανεπίσημα στα σύνορα τουλάχιστον από το 2020.
Μητσοτάκης: «Δεν γνωρίζω τίποτε»
Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε στο BBC ότι είναι «εντελώς ανενημέρωτος» για τις καταγγελίες περί χρήσης μεταναστών σε επαναπροωθήσεις, ενώ οι ελληνικές αρχές δεν έχουν απαντήσει σε αναλυτικά γραπτά αιτήματα για σχόλιο.
Οι επαναπροωθήσεις (δηλαδή η εξαναγκαστική επιστροφή μεταναστών και αιτούντων άσυλο πέραν των συνόρων χωρίς την προβλεπόμενη νομική διαδικασία), θεωρούνται γενικά παράνομες βάσει του διεθνούς δικαίου.
Καταγγελίες ότι τέτοιες πρακτικές εφαρμόζονταν στην Ελλάδα από «μασκοφόρους αλλοδαπούς» είχαν δημοσιοποιηθεί ήδη από το 2022 από τον ολλανδικό δημοσιογραφικό οργανισμό Lighthouse Reports.
Η έρευνα του BBC, σε συνεργασία με την Consolidated Rescue Group (CRG), ξεκίνησε το περασμένο φθινόπωρο, όταν περιήλθε στην κατοχή του υλικό που φέρεται να δείχνει κακομεταχείριση μεταναστών από «μισθοφόρους».
Το υλικό παραδόθηκε από διακινητή, ο οποίος υποστήριξε ότι ήρθε σε ρήξη με συνεργάτες του.
Μια φωτογραφία φερόμενων ως μασκοφόρων μισθοφόρων που παρασχέθηκε στο BBC από διακινητή
Το BBC δεν έχει καταφέρει να επαληθεύσει την αυθεντικότητα του βίντεο, ωστόσο το περιεχόμενό του συνάδει με μαρτυρίες που έχουν συλλεχθεί από ανεξάρτητες πηγές.
Έκτοτε, η έρευνα συνθέτει ένα παζλ πληροφοριών από μαρτυρίες μεταναστών, πρώην «μισθοφόρων», αστυνομικές πηγές, επίσημα έγγραφα και διαρροές συνομιλιών:
Συνοριοφύλακας κατέθεσε σε πειθαρχική διαδικασία ότι υπήρχαν πληροφορίες, τις οποίες μετέφερε στους ανωτέρους του, σύμφωνα με τις οποίες «μισθοφόροι» βίαζαν γυναίκες μετανάστριες Δύο μετανάστες και ένας πρώην «μισθοφόρος» καταγγέλλουν ακραία βία τόσο από τους ίδιους όσο και από Έλληνες αστυνομικούς, με περιστατικά ξυλοδαρμών μέχρι απώλειας των αισθήσεων.
Μετανάστρια ανάφερε ότι μασκοφόρος έβγαλε την πάνα της κόρης της αναζητώντας τιμαλφή.
Από το 2015, η Ελλάδα έχει δεχθεί πάνω από ένα εκατομμύριο αφίξεις μεταναστών, κυρίως μέσω θαλάσσιων οδών αλλά και από τα χερσαία σύνορα με την Τουρκία.
Η συνοριακή αυτή γραμμή εκτείνεται σε μήκος 200 χιλιομέτρων κατά μήκος του ποταμού Έβρου και αποτελεί εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίζοντας την ελληνική περιοχή του Έβρου από την Ανατολική Θράκη της Τουρκίας.
Όσοι περνούν τον ποταμό εισέρχονται σε μια αυστηρά ελεγχόμενη και στρατιωτικοποιημένη ζώνη, με φυλάκια και παρατηρητήρια.
Ανώνυμες μαρτυρίες αστυνομικών
Αστυνομική πηγή στην περιοχή ανέφερε ότι «μισθοφόροι» χρησιμοποιούνται για την επαναπροώθηση εκατοντάδων ανθρώπων εβδομαδιαίως.
«Δεν υπάρχει στρατιωτικός, αστυνομικός ή αξιωματικός της Frontex που να υπηρετεί στον Έβρο και να μην γνωρίζει ότι πραγματοποιούνται επαναπροωθήσεις», πρόσθεσε.
Η έρευνα δείχνει ότι οι «μισθοφόροι» είναι και οι ίδιοι μετανάστες, στρατολογημένοι από χώρες όπως το Πακιστάν, η Συρία και το Αφγανιστάν.
Ως αντάλλαγμα φέρεται να λαμβάνουν χρήματα, κινητά τηλέφωνα που αφαιρούνται από άλλους μετανάστες, αλλά και έγγραφα που διευκολύνουν τη διέλευσή τους εντός Ελλάδας.
Το BBC έχει επίσης δει βίντεο από τις 22 Ιουνίου 2023, στο οποίο ομάδα μεταναστών που μόλις είχε εισέλθει στον Έβρο και επιθυμούσε να αιτηθεί άσυλο δέχεται επίθεση από μασκοφόρους.
Έκθεση του Γραφείου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Frontex κατέληξε ότι, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, μεταξύ 10 και 20 υπηκόων τρίτων χωρών δρούσαν υπό τις οδηγίες Ελλήνων αξιωματικών.
Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, οι μετανάστες υπέστησαν σωματική και λεκτική βία, απειλές θανάτου και βιασμού, εξευτελιστικούς και σεξουαλικού χαρακτήρα σωματικούς ελέγχους, καθώς και ξυλοδαρμούς, μαχαιρώματα, ακινητοποίηση και κλοπή προσωπικών αντικειμένων.
Στη συνέχεια, μεταφέρθηκαν βίαια πίσω στην Τουρκία, κατά παράβαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι ελληνικές αρχές αρνούνται ότι εντοπίστηκαν μετανάστες της συγκεκριμένης ομάδας στην περιοχή εκείνη την ημέρα.
Πρόκειται για μία μόνο από τις πολλές εκθέσεις που έχει εκδώσει το ίδιο γραφείο σχετικά με καταγγελίες επαναπροωθήσεων με εμπλοκή μασκοφόρων αλλοδαπών τα τελευταία χρόνια.
Τα ευρήματα της έρευνας ενδέχεται να συνιστούν «εξαιρετικά σοβαρή» παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σύμφωνα με την πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Μαρία Γαβουνέλη.
Ο οργανισμός έχει καταγράψει περισσότερα από 100 περιστατικά φερόμενων επαναπροωθήσεων στον Έβρο από το 2020.
Τι απαντούν ανεπίσημα πηγές του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη
Σύμφωνα με (μέχρι στιγμής) ανώνυμες πηγές του Ελληνικού Υπουργείου προστασίας του Πολίτη, όσο αφορά το δημοσίευμα του BBC, «επισημαίνεται ότι οι καταγγελίες που δημοσιεύονται σε διεθνές μέσο ενημέρωσης και αφορούν τα χερσαία σύνορα της χώρας, συνδέονται με ισχυρισμούς για περιστατικά που έλαβαν χώρα επί υπηρεσιακής κυβέρνησης το 2023.
Σημειώνεται ότι οι ελληνικές Αρχές έχουν τοποθετηθεί κατ’ επανάληψη τα τελευταία χρόνια επί αντίστοιχων ισχυρισμών, με σαφήνεια και τεκμηρίωση.
Η πάγια θέση της Ελληνικής Αστυνομίας είναι ξεκάθαρη: η προστασία των συνόρων της χώρας πραγματοποιείται στο πλαίσιο του διεθνούς, ενωσιακού και εθνικού δικαίου, με πλήρη σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Υπενθυμίζεται ότι αντίστοιχες εκθέσεις και δημοσιεύματα βασίζονται κατά κύριο λόγο σε μαρτυρίες και δευτερογενή στοιχεία, τα οποία δεν είναι δυνατόν να επιβεβαιωθούν, ενώ η αξιολόγησή τους στηρίζεται συχνά στη σύγκλιση καταγγελιών και όχι σε αποδεικτικά δεδομένα.
Σε κάθε περίπτωση, οι εν λόγω καταγγελίες λαμβάνονται σοβαρά υπόψιν, αξιολογούνται και διερευνώνται άμεσα και θεσμικά, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και τους μηχανισμούς ελέγχου και λογοδοσίας που λειτουργούν τόσο σε εθνικό, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Υπενθυμίζεται ότι, η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών αποτελεί σύνθετη πρόκληση, ιδίως σε περιοχές αυξημένης πίεσης, όπως τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα ανταποκρίνεται σε αυτή την ευθύνη με συνέπεια, διασφαλίζοντας παράλληλα την τήρηση της νομιμότητας και των διεθνών υποχρεώσεών της. Παράλληλα, οι αρμόδιες Αρχές παραμένουν στη διάθεση κάθε θεσμικού φορέα για την παροχή στοιχείων και τη συνδρομή σε κάθε διαδικασία που αποσκοπεί στη διασφάλιση της διαφάνειας και της αντικειμενικής αποτύπωσης των πραγματικών δεδομένων.»
Πηγή: BBC