Η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι σύγχρονες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, επιταχύνοντας δραματικά τη διαδικασία εντοπισμού και εξόντωσης στόχων. Ads Παράλληλα, όμως, δημιουργεί και ένα εκτεταμένο ψηφιακό αποτύπωμα που μπορεί να καταστήσει δυσκολότερη την απόκρυψη πιθανών εγκλημάτων πολέμου, τονίζει σε άρθρο της η βρετανική εφημερίδα The Independent.
Σύμφωνα με πηγές από τη βιομηχανία εξοπλισμών και το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας, η πρωτοφανής ένταση των αεροπορικών επιδρομών που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες, οι αμερικανικές δυνάμεις φέρεται να έπληξαν περισσότερους από 2.000 στόχους στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης σύγκρουσης. Ads Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης Maven, το οποίο επιταχύνει δραστικά τη λεγόμενη «αλυσίδα εξόντωσης στόχων» (kill chain).
Το σύστημα αναπτύχθηκε από την εταιρεία τεχνολογίας Palantir σε συνεργασία με το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας και χρησιμοποιείται ήδη από το Πεντάγωνο.
Τον περασμένο Δεκέμβριο, η εταιρεία υπέγραψε επίσης σημαντική συμφωνία με το Υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου.
Παρόμοιας κλίμακας επιχειρήσεις έχει πραγματοποιήσει και το Ισραήλ, το οποίο επίσης αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για την επιλογή στόχων.
Η Γάζα ως πεδίο δοκιμής για τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη
Η Λωρίδα της Γάζας αποτέλεσε το βασικό πεδίο δοκιμών για την ευρεία χρήση τεχνητής νοημοσύνης στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ.
Την ύπαρξη των σχετικών συστημάτων αποκάλυψε αρχικά το ισραηλινό διαδικτυακό περιοδικό +972.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποίησαν ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης με την ονομασία Lavender, το οποίο εντοπίζει άτομα που θεωρούνται ύποπτα για συμμετοχή σε ένοπλες οργανώσεις.
Το σύστημα λειτουργεί παράλληλα με ένα δεύτερο πρόγραμμα, γνωστό ως Gospel, το οποίο εντοπίζει κτίρια που εκτιμάται ότι χρησιμοποιούνται από μαχητές.
Το πρώτο σύστημα εστιάζει στην επιλογή προσώπων, ενώ το δεύτερο στον εντοπισμό κτιριακών στόχων.
Σε συνδυασμό με τις ανθρώπινες αποφάσεις για την πραγματοποίηση χιλιάδων επιθέσεων, η χρήση αυτών των τεχνολογιών συνδέεται με έναν εξαιρετικά υψηλό αριθμό θυμάτων στη Γάζα, όπου οι νεκροί έχουν ξεπεράσει τις 70.000, σύμφωνα με αναφορές.
Πώς λειτουργεί η «αλυσίδα εξόντωσης στόχων»
Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπουν την ταχύτατη επεξεργασία τεράστιου όγκου πληροφοριών – από δορυφορικές εικόνες και ηλεκτρονικές υποκλοπές έως δεδομένα παρακολούθησης – προκειμένου να εντοπιστούν πιθανοί στόχοι.
Αυτό αποτελεί το πρώτο στάδιο της kill chain.
Στη συνέχεια, τα συστήματα αντιστοιχίζουν το κατάλληλο όπλο με τον επιλεγμένο στόχο, υπολογίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα της επίθεσης και εκτιμούν τις παράπλευρες απώλειες, δηλαδή τον αριθμό αμάχων που ενδέχεται να σκοτωθούν καθώς και τις υλικές καταστροφές.
Πριν ακόμη από την έναρξη της εκστρατείας στο Ιράν, το Πεντάγωνο χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για να επιταχύνει τον σχεδιασμό της αεροπορικής επιχείρησης, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Το Ισραήλ φέρεται να συμμετείχε ενεργά στον σχεδιασμό, ακόμη και με την παρουσία αξιωματικών στο Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ (CENTCOM) στην Ευρώπη, καθώς και μέσω συνεχών επαφών με την Ουάσιγκτον.
Σενάρια μάχης και «αυτόνομες» αποφάσεις μηχανών
Η τεχνολογία Maven επιταχύνει επίσης τη στρατιωτική προετοιμασία δημιουργώντας πολλαπλά σενάρια επιχειρήσεων.
Χρησιμοποιεί ακόμη και λεγόμενη τεχνητή νοημοσύνη «αυτενέργειας» (agentive AI), δηλαδή συστήματα που μπορούν να λαμβάνουν αυτόνομα αποφάσεις για να δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα μεγάλων στρατιωτικών σχεδίων και να εντοπίζουν πιθανά σφάλματα ή απρόβλεπτες εξελίξεις.
Θεωρητικά, η τεχνολογία αυτή επέτρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να εξουδετερώσουν μεγάλο μέρος της ιρανικής αεράμυνας, να καταστρέψουν σημαντικό τμήμα του στόλου της χώρας και να επιχειρούν εναντίον του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Παρά τις επιθέσεις, όμως, το ιρανικό καθεστώς παραμένει στην εξουσία. Μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, τη θέση του ανέλαβε ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ενώ οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης εξακολουθούν να αποτελούν την κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη στη χώρα.
Ηθικά και νομικά ζητήματα
Η επίθεση κατά του Ιράν θεωρείται από πολλούς αναλυτές παραβίαση του διεθνούς δικαίου, το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δεν αναγνωρίζουν ως δεσμευτικό στην προκειμένη περίπτωση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ένα περιστατικό στην πόλη Μινάμπ, όπου πυραυλικό πλήγμα σε σχολείο προκάλεσε τον θάνατο περίπου 175 ανθρώπων, κυρίως μαθητριών. Το πλήγμα αποδίδεται σε πύραυλο Τόμαχοκ, ο οποίος πιθανότατα εκτοξεύθηκε από αμερικανικές δυνάμεις, όπως αναφέρθηκε.
Εάν αποδειχθεί ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε σκόπιμα, ενδέχεται να εμπίπτει στον ορισμό εγκλήματος πολέμου.
Διαβάστε επίσης: Ιράν / Θρήνος και οργή στην κηδεία των κοριτσιών που σκοτώθηκαν στο σχολείο [Βίντεο – Φωτό]
Η τεχνητή νοημοσύνη αφήνει ψηφιακά ίχνη
Παρά την αυτοματοποίηση, η τελική εντολή για κάθε επίθεση εξακολουθεί να δίνεται από ανθρώπους αξιωματικούς.
Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης καταγράφουν κάθε στάδιο της διαδικασίας σε ψηφιακή μορφή, δημιουργώντας ένα λεπτομερές αρχείο αποφάσεων και δεδομένων.
Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά ένας ειδικός του κλάδου, τα δεδομένα αυτά είναι «άμεσα διαθέσιμα για έλεγχο».
Με άλλα λόγια, η τεχνολογία μπορεί να έχει κάνει τη διαδικασία της εξόντωσης στόχων ταχύτερη και ευκολότερη, αλλά ταυτόχρονα καθιστά πολύ δυσκολότερη τη συγκάλυψη πιθανών εγκλημάτων.
Αυτό σημαίνει ότι οι στρατιωτικές ενέργειες δεν βασίζονται πλέον μόνο σε προφορικές εντολές ή σε χειρόγραφες αναφορές, αλλά σε συστήματα που αποθηκεύουν λεπτομερώς τα δεδομένα, τις αξιολογήσεις κινδύνου και τις εκτιμήσεις για πιθανές απώλειες αμάχων.
Η ύπαρξη αυτών των δεδομένων καθιστά πολύ πιο εύκολη την εκ των υστέρων διερεύνηση στρατιωτικών επιχειρήσεων από διεθνείς οργανισμούς, δικαστήρια ή ανεξάρτητους ερευνητές.
Ακόμη και αν οι πληροφορίες παραμένουν διαβαθμισμένες, η ψηφιακή καταγραφή των αποφάσεων μπορεί να αποκαλύψει ποιος έλαβε μια εντολή, ποια δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν για την επιλογή ενός στόχου και ποια ήταν η εκτίμηση των παράπλευρων απωλειών πριν από την επίθεση.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει δραματικά την «αλυσίδα εξόντωσης στόχων», ταυτόχρονα δημιουργεί ένα διαφανές ίχνος ευθυνών, το οποίο καθιστά δυσκολότερη τη συγκάλυψη πιθανών παραβιάσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.