Όλο το σχέδιο για τα 5,3 δισ. μετά το Ταμείο Ανάκαμψης: Ηλεκτρικό ΙΧ με €150 τον μήνα, 2.750 κατοικίες και έξτρα επίδομα θέρμανσης

Κοινωνική κατοικία για χιλιάδες νοικοκυριά, ηλεκτρικό αυτοκίνητο με μίσθωμα έως 150 ευρώ τον μήνα, έξτρα 100 ευρώ στο επίδομα θέρμανσης, ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και μικρών επιχειρήσεων και νέες παρεμβάσεις στις μετακινήσεις μπαίνουν στο νέο πακέτο των 5,3 δισ. ευρώ που παίρνει τη σκυτάλη καθώς ολοκληρώνεται ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα, που πήρε το «πράσινο φως» από την Κομισιόν, ανοίγει έναν νέο κύκλο χρηματοδότησης με 25 συγκεκριμένες παρεμβάσεις έως το 2032, οι οποίες θα φτάσουν σε 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Οι πρώτες δράσεις ξεκινούν ήδη από φέτος, ενώ από το 2027 ανοίγει η μεγαλύτερη βεντάλια ενισχύσεων και αρχίζουν οι εκταμιεύσεις των ευρωπαϊκών πόρων.

Συνολικά, το ελληνικό σχέδιο προβλέπει την κινητοποίηση 4,77 δισ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, εκ των οποίων 3,57 δισ. ευρώ, δηλαδή το 75%, θα προέλθουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 1,2 δισ. ευρώ, το υπόλοιπο 25%, από εθνικούς πόρους. Μαζί με τον ΦΠΑ, το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων φτάνει τα 5,3 δισ. ευρώ, δημιουργώντας μια νέα σημαντική πηγή χρηματοδότησης για την ελληνική οικονομία στην περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Μάλιστα, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, το ελληνικό σχέδιο συγκαταλέγεται στα πρώτα που έχουν πάρει το «πράσινο φως» και είναι το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα σε ύψος πόρων που έχει εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η σημασία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου ξεπερνά, ωστόσο, το άθροισμα των επιμέρους επιδοτήσεων. Το οικονομικό επιτελείο το τοποθετεί στην «επόμενη ημέρα» μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, ως έναν νέο σημαντικό πυλώνα χρηματοδότησης της οικονομίας, δίπλα στο ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις και το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας. Στην πράξη, τα 5,3 δισ. ευρώ φιλοδοξούν να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως ανάχωμα στο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις και ως χρηματοδοτικό καύσιμο για τη στέγη, την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και τον εκσυγχρονισμό των μεταφορών.

Τα χρήματα, πάντως, δεν θα έρθουν με «λευκή επιταγή». Όπως διευκρινίζουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, οι εκταμιεύσεις θα πραγματοποιούνται αφού ελέγχεται ότι η Ελλάδα έχει πετύχει συγκεκριμένα ορόσημα και στόχους. Το σχέδιο προσδιορίζει τόσο τις δράσεις όσο και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους, σε μια λογική αντίστοιχη με εκείνη του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα πρώτα χρήματα αναμένεται να πιστωθούν στη χώρα το 2027, ενώ υπάρχει δυνατότητα αναθεώρησης του σχεδίου, εφόσον κριθεί αναγκαίο και υπάρξει συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η ενεργοποίηση του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία από το 2027, όταν επεκτείνεται το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS2) στα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές και στα κτίρια, δημιουργώντας πρόσθετο κόστος σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η Ελλάδα, παράλληλα, εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλούς δείκτες ενεργειακής φτώχειας, κυρίως στην περιφέρεια και στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, διαθέτει παλαιό κτιριακό απόθεμα και παραμένει σε σημαντικό βαθμό εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα για μετακινήσεις και θέρμανση. Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο επιχειρεί ουσιαστικά να δημιουργήσει ένα δίχτυ προστασίας απέναντι σε αυτή την επιβάρυνση.

Το πρώτο μεγάλο μέτωπο ανοίγει στη στέγη. Ήδη από φέτος τα υπουργεία Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας προχωρούν στις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις για την αξιοποίηση εγκαταστάσεων σε τρία πρώην στρατόπεδα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, με στόχο να ακολουθήσει δημόσιος διαγωνισμός για την κατασκευή περίπου 2.350 κοινωνικών κατοικιών. Παράλληλα, αναζητούνται δημόσια κτίρια που μπορούν να μετατραπούν σε κατοικίες, ώστε να προστεθούν περίπου 400 ακόμα διαμερίσματα. Συνολικά, δηλαδή, ο σχεδιασμός μπορεί να δημιουργήσει περίπου 2.750 νέες κοινωνικές κατοικίες, με προϋπολογισμό που αναμένεται να φτάσει τα 490 εκατ. ευρώ.

Στις πρώτες δράσεις περιλαμβάνεται και ένα νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης για πολύ μικρές επιχειρήσεις. Το μέτρο θα χρηματοδοτεί παρεμβάσεις στο κτιριακό κέλυφος, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς, με έμφαση στις επιχειρήσεις που επιβαρύνονται περισσότερο από το ενεργειακό κόστος. Για τη δράση προβλέπονται 395 εκατ. ευρώ, με στόχο να ωφεληθούν περίπου 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις και με ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης ώστε οι επενδύσεις να μην επιβαρύνουν υπέρμετρα τη ρευστότητά τους.

Μία από τις πιο άμεσα χρηστικές παρεμβάσεις είναι το «κοινωνικό leasing» ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν να αποκτούν μέσω τετραετούς μίσθωσης ηλεκτρικό ΙΧ από συγκεκριμένη λίστα οχημάτων, με το μηνιαίο μίσθωμα να μην ξεπερνά τα 150 ευρώ. Η επιδότηση θα μπορεί να φτάνει έως τις 12.500 ευρώ και θα προσαυξάνεται κατά 1.500 ευρώ για ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ. Παράλληλα, προβλέπεται μέριμνα για τη μελλοντική απόκτηση του αυτοκινήτου μετά το τέλος της τετραετίας. Ο προϋπολογισμός του μέτρου φτάνει τα 170 εκατ. ευρώ και ο στόχος είναι να ωφεληθούν 15.000 νοικοκυριά.

Στις μεταφορές, από φέτος προωθείται η προμήθεια 211 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, εκ των οποίων 101 θα ενταχθούν στον στόλο της Αθήνας και 110 της Θεσσαλονίκης. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι θα δοθεί προτεραιότητα σε γραμμές με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες και περιοχές με χαμηλότερα εισοδήματα και μικρότερη πρόσβαση σε ΙΧ, όπως η Δυτική Αττική και η Δυτική Θεσσαλονίκη. Στόχος είναι να μειωθεί κατά 15% ο χρόνος αναμονής στις στάσεις, να πυκνώσουν τα δρομολόγια και να περιοριστεί κατά 35 εκατ. ευρώ το λειτουργικό κόστος των δημόσιων αστικών συγκοινωνιών. Για την παρέμβαση προβλέπονται 129 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για την αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά. Το πρόγραμμα προβλέπει επιδότηση 20.000 ευρώ για την αλλαγή ενός συμβατικού ταξί με ηλεκτρικό, ενώ για οχήματα ταξί προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία η ενίσχυση αυξάνεται στις 29.000 ευρώ. Σε πρώτη φάση το μέτρο αφορά ιδιοκτήτες ταξί σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια προβλέπεται να επεκταθεί σε όλη τη χώρα. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 68 εκατ. ευρώ.

Από το 2027 το πακέτο γίνεται ακόμα μεγαλύτερο και περνά πιο άμεσα στα νοικοκυριά. Η μεγαλύτερη επιμέρους δράση αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά, με συνολικό προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ. Παράλληλα, θα δημιουργηθούν 13 «one stop shops», ένα σε κάθε Περιφέρεια, ώστε νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις να μπορούν να ενημερώνονται και να λαμβάνουν συμβουλές για τις διαθέσιμες ενεργειακές παρεμβάσεις.

Περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν επίσης να αποκτήσουν δωρεάν Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης, ενώ δημιουργείται Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.

Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται και μια άμεση εισοδηματική ενίσχυση για 780.000 δικαιούχους του επιδόματος θέρμανσης. Από το 2027 και έως το 2032 προβλέπεται να λαμβάνουν επιπλέον 100 ευρώ τον χρόνο, ώστε να απορροφάται μέρος της πρόσθετης επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, στο φυσικό αέριο και στο υγραέριο για θέρμανση.

Στο στεγαστικό σκέλος προστίθεται και η αναβάθμιση 15 κτιρίων φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή. Ο σχεδιασμός αφορά περίπου 5.600 φοιτητές και αντιστοιχεί σε αύξηση της δυναμικότητας κατά 36,5% σε σχέση με τον αριθμό των φοιτητών που φιλοξενούνται σήμερα στις συγκεκριμένες εστίες.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην προσβασιμότητα. Προβλέπεται 100% επιδότηση για ηλεκτρικά αμαξίδια, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία, αναβάθμιση 10 παλαιών συρμών της Γραμμής 1 του Μετρό και παρεμβάσεις ώστε και οι 24 σταθμοί της γραμμής να είναι πλήρως προσβάσιμοι. Παράλληλα, θα αποκτηθούν 12 νέοι συρμοί για τις Γραμμές 2 και 3 του Μετρό της Αθήνας, ενώ προβλέπονται παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς.

Το σχέδιο ανοίγει παράλληλα και έναν νέο κύκλο «πράσινων» μετακινήσεων για επιχειρήσεις. Πολύ μικρές επιχειρήσεις θα μπορούν να αποκτούν επαγγελματικά ηλεκτρικά οχήματα μέσω αγοράς ή μίσθωσης και να εγκαθιστούν ιδιωτικούς φορτιστές, ενώ προβλέπεται η ανάπτυξη 4.400 νέων δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε περιοχές όπου σήμερα οι σχετικές υποδομές παραμένουν περιορισμένες.

Στην Αττική, στη Θεσσαλονίκη και σε περιφερειακούς δήμους σχεδιάζονται επίσης υπηρεσίες «Μεταφορών Κατά Παραγγελία», με στόχο την εξυπηρέτηση κυρίως ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρία, μονογονεϊκών και πολύτεκνων οικογενειών και ανέργων. Ειδική δράση προβλέπεται και για τη μεταφορά μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, ορεινές και νησιωτικές περιοχές.

Τέλος, στην Αθήνα προβλέπεται η δημιουργία τεσσάρων νέων γραμμών δημοτικής συγκοινωνίας μέσω του ATHENS MOVE, που θα συνδέουν Νέο Κόσμο, Πετράλωνα και Κεραμεικό, Κάτω Πατήσια, Σεπόλια και Κεραμεικό, Προμπονά, Άνω Πατήσια και Κυψέλη, καθώς και Αττική και Κυψέλη.

πηγή: newmoney