Εκκινεί σήμερα το τελικό στάδιο της διαδικασίας παραχώρησης των τεσσάρων θαλάσσιων μπλοκ σε Νότια Πελοπόννησο και Κρήτη στην κοινοπραξία των Chevron και Helleniq Energy, καθώς σήμερα αρχίζει στη Βουλή των Ελλήνων η συζήτηση για την κύρωση των σχετικών συμβάσεων.
Το νομοσχέδιο εισάγεται προς επεξεργασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, «οδεύοντας» τις αμέσως επόμενες ημέρες στην Ολομέλεια προς ψήφιση.
Ο διαγωνισμός για τις συγκεκριμένες περιοχές ολοκληρώθηκε σε χρόνο-ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς χρειάστηκαν μόλις 11 μήνες από την προκήρυξή του μέχρι την τελική φάση. Πρόκειται για μια εξέλιξη που, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία κινήθηκε με ταχύτητα ώστε να «τρέξει» τις διαδικασίες χωρίς καθυστερήσεις.
Με βάση τις συμβάσεις, η κοινοπραξία αναλαμβάνει την έρευνα σε μία συνολική θαλάσσια έκταση 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Οι περιοχές που περιλαμβάνονται είναι τα μπλοκ «Α2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2», τα οποία θεωρούνται γεωλογικά ελπιδοφόρα. Η έναρξη των σεισμικών ερευνών τοποθετείται προς το τέλος του έτους, με τη διενέργεια δισδιάστατων (2D) σαρώσεων στα τρία από τα τέσσερα μπλοκ, αφού στην παραχώρηση «Α2» προβλέπεται απευθείας πρόσκτηση τρισδιάστατων (3D) σεισμικών δεδομένων, που προσφέρουν πιο λεπτομερή αποτύπωση του υπεδάφους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα έχει επιταχυνθεί κατά 1 χρόνο, προβλέποντας 3 χρόνια για την 1η φάση (2D σεισμικά δεδομένα), 2 έτη για τη 2η φάση (3D σεισμικά) και 2 χρόνια για την 3η φάση (ερευνητική γεώτρηση). Επίσης, σε κάθε φάση προβλέπονται σημαντικά έσοδα για το Δημόσιο, τα οποία αγγίζουν το 40% των δυνητικών κερδών.
Ενδεικτικά, προβλέπεται η απόδοση εταιρικού φόρου 20% και δημοτικού φόρου 5%, η καταβολή δικαιωμάτων 4-15%. Παράλληλα, προβλέπονται μεταξύ άλλων bonus υπογραφής 3,5 εκατ. ευρώ, στρεμματικές αποζημιώσεις από 700.000 έως 35 εκατ. ευρώ, αποζημιώσεις για εκπαίδευση προσωπικού.
Στα οφέλη θα πρέπει να προστεθεί η είσοδος ενός ακόμη πετρελαϊκού κολοσσού στις εγχώριες έρευνες, ο οποίος διαθέτει την τεχνογνωσία αλλά και την κεφαλαιακή επάρκεια για την εξερεύνηση απαιτητικών περιοχών όπως είναι οι ελληνικές θάλασσες, εξαιτίας του μεγάλου βάθους. Εξίσου σημαντικό είναι το γεωπολιτικό κέρδος από την αίσια έκβαση του διαγωνισμού, καθώς η «είσοδος» ενός παγκόσμιου «παίκτη» (και μάλιστα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού) ακυρώνει στην πράξη το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, με δεδομένο ότι τα «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» έχουν χαραχθεί με βάση την αρχή της μέσης γραμμής και, όπως είναι φυσικό, πλήρη επήρεια της Κρήτης.
Σε σφιχτά χρονοδιαγράμματα για την προετοιμασία της ερευνητικής γεώτρησης στο μπλοκ 2 στο Ιόνιο, «μεταφράζεται» η απόφαση της κοινοπραξίας αυτή να πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2027. Το χρονοδιάγραμμα έχει «κλειδώσει» από τις ExxonMobil, Energean και Helleniq Energy, όπως ανέφερε σε συνέντευξή του στο Upstream o Διευθύνων Σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας, ο οποίος πρόσθεσε πως βρίσκεται σε τελικά στάδια η εξασφάλιση γεωτρύπανου.
Καθώς για το μπλοκ 2 τυπικά ολοκληρώνεται στις 14 Μαρτίου η τρέχουσα ερευνητική φάση, η κοινοπραξία έχει ήδη υποβάλει αίτημα στην ΕΔΕΥΕΠ για παράτασή της. Μάλιστα, με το αίτημα οι παραχωρησιούχες εταιρείες ζητούν να επεκταθεί σημαντικά η εν λόγω χρονική περίοδος, καθώς είναι πιθανό μετά την ερευνητική γεώτρηση και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, να χρειαστεί να γίνει και επιβεβαιωτική γεώτρηση.
Παράλληλα, η κοινοπραξία έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία (tender) για την επιλογή του λιμανιού που θα αξιοποιηθεί για να υλοποιηθούν όλες οι υποστηρικτικές εργασίες. Στη σχετική πρόσκληση ανταποκρίθηκαν οι λιμένες της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας, με κάθε καμία περίπτωση να έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.
Ενδεικτικά, σημαντικό ατού για το λιμάνι της Πάτρας είναι το γεγονός ότι διαθέτει μεγαλύτερες υποδομές. Από την άλλη πλευρά, στα υπέρ του λιμένα της Ηγουμενίτσας είναι η μικρότερη απόσταση, καθώς η μεγαλύτερη διαθεσιμότητα χώρων.
Την ίδια στιγμή, η κοινοπραξία έχει στα σκαριά την προετοιμασία της Περιβαλλοντικής Μελέτης για την πραγματοποίηση της ερευνητικής γεώτρησης. Για αυτό τον σκοπό, μέσα στον Μάρτιο ειδικά σκάφη θα «σαρώσουν» την περιοχή ώστε να πραγματοποιήσουν την Περιβαλλοντική Μελέτη Πυθμένα (Environmental Baseline Survey, EBS), η οποία είναι απαραίτητη για τη σύνταξη της ΜΠΕ.
Πρόκειται ουσιαστικά για την αμέσως επόμενη φορά που το μπλοκ μπαίνει στο ερευνητικό μικροσκόπιο, μετά τη διενέργεια των 3D σεισμικών μετρήσεων. Στόχος είναι η ΜΠΕ να είναι έτοιμη προς τον Ιούνιο, ώστε να υποβληθεί προς έγκριση στην αρμόδια αρχή.
Το παραπάνω ορόσημο σημαίνει πως από την υποβολή της Μελέτης και μέχρι την προγραμματισμένη γεώτρηση, μεσολαβούν μόλις 8 μήνες. Επομένως, η έγκριση θα πρέπει να γίνει μέσα σε χρονικά περιθώρια εντός των οποίων σπανίως έχει ανταποκριθεί η ελληνική πολιτεία. Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά αναλυτές του κλάδου, η πολιτεία θα δώσει εξετάσεις ως προς τα αντανακλαστικά της.
Με την ερευνητική γεώτρηση θα εξεταστεί ο στόχος «Ασωπός 1», ο οποίος έχει εντοπιστεί μέσω της επεξεργασίας των 3D σεισμικών. Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις «δείχνουν» ένα υποψήφιο κοίτασμα 200 δισ. κυβικών μέτρων, το οποίο όπως είναι φυσικό μένει να επιβεβαιωθεί. Σύμφωνα με την κοινοπραξία, η πιθανότητα επιτυχίας της πρώτης γεώτρησης είναι 16%, ενώ αν υπάρξει αξιοποιήσιμο κοίτασμα, ένας ενδεικτικός χρονικός για την έναρξη παραγωγής είναι το 2032.
Το κόστος της γεώτρησης κινείται στα επίπεδα των 80 εκατ, ευρώ. Πρόκειται για την πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα από το 1981, όταν ολοκληρώθηκε η γεώτρηση που οδήγησε στην ανακάλυψη του κοιτάσματος Κατάκολου. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, οι μόνες υπεράκτιες γεωτρήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί είναι παραγωγικές γεωτρήσεις στον Πρίνο, από την Energean.
Πρόκειται για μία ανεξερεύνητη γεωλογική δομή, παρόλο που γειτνιάζει με περιοχές στην Ιταλία, την Κροατία και την Αλβανία όπου έχουν υπάρξει παραγωγικά κοιτάσματα. Αν η γεώτρηση έχει αίσια έκβαση, όπως είναι φυσικό θα ενισχυθεί το «ειδικό βάρος» όλου του ελληνικού προγράμματος έρευνας & παραγωγής.