Το ΔΝΤ έπλεξε -λίγο ως πολύ- το εγκώμιο της ελληνικής οικονομίας, αλλά έριξε και λάδι στη φωτιά των συζητήσεων περί τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας.
“Ένας διαφανής, βασισμένος σε κανόνες μηχανισμός για την περιοδική προσαρμογή των κλιμακίων, των πιστώσεων και των ορίων του φόρου εισοδήματος θα βοηθήσει στην πρόληψη της διόγκωσης των κλιμακίων και στην προστασία των πραγματικών εισοδημάτων των νοικοκυριών”, σημειώνει χαρακτηριστικά στα συμπεράσματα του για τα δημοσιονομικά της Ελλάδας, ζητώντας επί της ουσίας η φορολογική κλίμακα να αλλάζει όσο ανεβαίνει ο πληθωρισμός, προκειμένου να μη “ροκανίζουν” οι ανατιμήσεις το διαθέσιμο εισόδημα.
Το σενάριο αυτό είχε τεθεί υπό διαβούλευση στο οικονομικό επιτελείο την περασμένη χρονιά, ωστόσο προκρίθηκε η παρέμβαση, που πήρε σάρκα και οστά από τις αρχές του 2026: μείωση συντελεστών στα μικρομεσαία εισοδήματα- ειδικό bonus με μεγαλύτερες μειώσεις συντελεστών για τις οικογένειες με παιδιά- εκπτώσεις και πλήρεις απαλλαγές φόρου για νέους- ελάφρυνση στα εισοδήματα μεταξύ 40 και 60 χιλιάδων ευρώ. Το κόστος αυτής της παρέμβασης διόλου ευκαταφρόνητο: 1,2 δισ. ευρώ για το 2026 και 1,6 δισ. ευρώ για το 2027.
Η ΤτΕ είχε ρίξει τον σπόρο της αμφιβολίας από το περασμένο καλοκαίρι, κάνοντας λόγο για φορολογική διάβρωση, δηλαδή αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης χωρίς αντίστοιχη βελτίωση της φοροδοτικής ικανότητας των φορολογουμένων. Τι είχε προτείνει η ΤτΕ;
Προστασία Εισοδήματος: Αποτροπή της «δημοσιονομικής ολίσθησης» (fiscal drag), όπου οι αυξήσεις μισθών λόγω πληθωρισμού οδηγούν σε μεγαλύτερη φορολόγηση.Αναπροσαρμογή Κλιμακίων: Τα όρια των φορολογικών κλιμακίων θα αυξάνονται αναλογικά με τον δείκτη τιμών καταναλωτή.Δικαιότερη Φορολογία: Μείωση των στρεβλώσεων, καθώς ο πληθωρισμός μειώνει την αγοραστική δύναμη, ενώ η μη τιμαριθμοποίηση αυξάνει τα φορολογικά έσοδα του κράτους
Πολλά βήματα παραπέρα, πηγαίνει η πρόταση του ΚΕΦΙΜ. Ξεκινώντας με τη διαπίστωση ότι παρά τις μειώσεις ονομαστικών φορολογικών συντελεστών και ασφαλιστικών εισφορών μετά το 2019, η συνολική πραγματική φορολογική επιβάρυνση της εργασίας παραμένει υψηλή, λόγω πληθωρισμού και μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, προτείνει αναλογική φορολογία (flat tax) ή, κατ’ ελάχιστον, σημαντική μείωση της προοδευτικότητας της φορολογικής κλίμακας που δυσκολεύει την προσέλκυση εξειδικευμένου και διευθυντικού προσωπικού στη χώρα μας και επιτείνει το πρόβλημα της φυγής ανθρώπινου δυναμικού.
Από τις “δαγκάνες” του ΔΝΤ δεν γλίτωσαν ούτε οι φοροαπαλλαγές, κάτι που άλλωστε αποτελούσε μόνιμο σημείο τριβής στα χρόνια των Μνημονίων, όταν και καταργήθηκαν οι περισσότερες μειώσεις φόρου για τα φυσικά πρόσωπα. Σύμφωνα με το Ταμείο, “η καθιέρωση ενός συστηματικού, πολυετούς πλαισίου για την αξιολόγηση των φορολογικών δαπανών θα βοηθήσει στον εντοπισμό και τη σταδιακή κατάργηση των οπισθοδρομικών ή αναποτελεσματικών μέτρων”.
Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι σε ανάλογο μήκος κύματος κινείται και η Τράπεζα της Ελλάδας, συστήνοντας συχνά- πυκνά την επανεξέταση των φοροαπαλλαγών, έτσι ώστε να γίνει εξορθολογισμός τους και ανακατεύθυνση πόρων στους πλέον ευάλωτους. Ακολουθώντας μια πιο συντηρητική προσέγγιση, τα συναρμόδια υπουργεία ετοιμάζουν μια χαρτογράφηση των κοινωνικών επιδομάτων, έτσι ώστε να καταγραφεί για πρώτη φορά πόσοι παίρνουν και τι παίρνουν.
Με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού στην ειδική έκθεση για τις φορολογικές δαπάνες, το 2025 στη λίστα των φοροαπαλλαγών προστέθηκαν 120 περιπτώσεις φθάνοντας συνολικά τις 1.236 έναντι 1.116 πέρυσι ενώ το κόστος αυξήθηκε κατά 4 δισ ευρώ, στα 22,8 δισ ευρώ από 18,82 δισ ευρώ. Το μεγαλύτερο μερίδιο στη πίτα έχουν οι απαλλαγές στη φορολογία κεφαλαίου (ΕΦΑ, φόρος μεταβίβασης, γονικές παροχές, δωρεές, κληρονομιές, ΕΝΦΙΑ) που ανήλθαν σε 9,069 δισ ευρώ, με το ποσό να είναι μειωμένο κατά 428 εκατ. ευρώ.