Την ώρα που η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή ενισχύεται αισθητά, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη αν και πώς θα καταφύγει στη χρήση στρατιωτικής ισχύος.
Σύμφωνα ωστόσο με Αμερικανούς αξιωματούχους, άμεσες αεροπορικές επιθέσεις κατά του Ιράν δεν θεωρούνται πιθανές, καθώς το Πεντάγωνο δίνει προτεραιότητα στην ενίσχυση της αεράμυνας, ώστε να προστατευθούν το Ισραήλ, οι αραβικές χώρες που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ και οι αμερικανικές δυνάμεις σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων και μιας πιθανής παρατεταμένης σύγκρουσης.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν περιορισμένα αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν, εάν ο πρόεδρος έδινε σήμερα σχετική εντολή, αναφέρουν Αμερικανοί αξιωματούχοι. Ωστόσο, το είδος της επίθεσης που ο Τραμπ έχει ζητήσει από τον στρατό να προετοιμάσει θα προκαλούσε πιθανότατα μια αναλογική αντίδραση από το Ιράν, γεγονός που θα απαιτούσε από τις ΗΠΑ να διαθέτουν ισχυρή αεράμυνα για την προστασία τόσο του Ισραήλ όσο και των Αμερικανών στρατιωτών, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους.
Ο αμερικανικός στρατός διαθέτει ήδη συστήματα αεράμυνας στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων αντιτορπιλικών πλοίων ικανών να καταρρίπτουν εναέριες απειλές. Ωστόσο, το Πεντάγωνο αναπτύσσει επιπλέον μία συστοιχία THAAD και συστήματα Patriot σε βάσεις όπου σταθμεύουν αμερικανικά στρατεύματα σε όλη τη Μέση Ανατολή, μεταξύ άλλων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, σύμφωνα με αξιωματούχους του υπουργείου Άμυνας, δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων και δορυφορικές εικόνες.
Τα συστήματα THAAD μπορούν να αναχαιτίζουν βαλλιστικούς πυραύλους πάνω από την ατμόσφαιρα της Γης, ενώ τα Patriot παρέχουν άμυνα έναντι απειλών χαμηλότερου ύψους και μικρότερου βεληνεκούς.
«Το ζήτημα της αεράμυνας είναι καθοριστικό, σε ποιον βαθμό διαθέτουμε επαρκές υλικό ώστε να διασφαλίσουμε ότι τα στρατεύματα και τα μέσα μας στην περιοχή θα προστατευθούν από κάποια μορφή ιρανικών αντιποίνων», δήλωσε η Σούζαν Μαλόνεϊ, πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την πολιτική έναντι του Ιράν στις κυβερνήσεις Μπους και Ομπάμα.
Η σημασία της αεράμυνας έγινε εμφανής τον Ιούνιο, όταν οι ΗΠΑ συνέβαλαν στην άμυνα του Ισραήλ απέναντι σε καταιγισμούς ιρανικών πυραύλων κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του με το Ιράν.
Στη συνέχεια, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν την επιχείρηση «Midnight Hammer» εναντίον τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, χρησιμοποιώντας βομβαρδιστικά B-2 και πυραύλους cruise που εκτοξεύθηκαν από υποβρύχια. Οι Ιρανοί απάντησαν την επόμενη ημέρα εκτοξεύοντας 14 πυραύλους κατά της αεροπορικής βάσης Al Udeid στο Κατάρ, η οποία φιλοξενεί το αμερικανικό κέντρο αεροπορικών επιχειρήσεων στην περιοχή και χρησιμοποιείται από αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη.
Οι αμερικανικές και καταριανές συστοιχίες Patriot απέτρεψαν σε μεγάλο βαθμό την επίθεση. Ωστόσο, το Πεντάγωνο παραδέχτηκε αργότερα ότι ένας από τους ιρανικούς πυραύλους έπληξε τη βάση, χωρίς να προκαλέσει τραυματισμούς και με ελάχιστες υλικές ζημιές.
Ο Τραμπ δεν έχει διατυπώσει με σαφήνεια τους στόχους του έναντι του Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, μια ευρύτερη και πιο παρατεταμένη σειρά αμερικανικών επιθέσεων με σκοπό την αποτροπή του ιρανικού καθεστώτος από τη βίαιη καταστολή διαδηλωτών, τη διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου ή ακόμη και την ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης, θα μπορούσε αυτή τη φορά να οδηγήσει σε σφοδρότερη ιρανική αντίδραση.
«Η “Midnight Hammer” ήταν μια πολύ συγκεκριμένη αποστολή», δήλωσε ο αντιπτέραρχος Τζέισον Άρμαγκοστ, υποδιοικητής της Διοίκησης Παγκόσμιων Πλήγματος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, μιλώντας την Πέμπτη σε δημοσιογράφους στο Mitchell Institute Airpower Forum. «Ήταν σαν μια φάση μέσα σε μία μάχη. Δεν ήταν η ίδια η μάχη».
Αν οι ΗΠΑ προχωρούσαν σε μια μεγάλης κλίμακας αεροπορική εκστρατεία, λένε η Μαλόνεϊ και άλλοι αναλυτές, η Τεχεράνη θα απαντούσε με όση ισχύ πυρός διαθέτει, χρησιμοποιώντας το οπλοστάσιό της από βαλλιστικούς πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς εναντίον αμερικανικών και ισραηλινών στόχων.
Παράλληλα, είναι πιθανό να κινητοποιούσε και τις πληρεξούσιες δυνάμεις της, δίνοντας εντολή σε σιιτικές πολιτοφυλακές να εξαπολύσουν επιθέσεις στην περιοχή. Το Ισραήλ έχει πλήξει σκληρά τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και έχει νικήσει τη Χαμάς στη Γάζα. Ωστόσο, η Τεχεράνη θα μπορούσε να ενθαρρύνει τους Χούθι στην Υεμένη να στοχεύσουν δεξαμενόπλοια και να εξαπολύσουν επιθέσεις με drones και πυραύλους κατά πολιτικών και στρατιωτικών υποδομών στην περιοχή, ενώ ιρακινές πολιτοφυλακές και εξτρεμιστικές ομάδες στη Συρία θα μπορούσαν επίσης να πραγματοποιήσουν επιθέσεις.
Το ενδεχόμενο μιας νέας σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένα κράτη του Περσικού Κόλπου. Την περασμένη εβδομάδα, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δήλωσαν ότι δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου και της επικράτειάς τους από τις ΗΠΑ για επιθέσεις κατά του Ιράν. Οι ανακοινώσεις αυτές αποσκοπούσαν στο να προστατεύσουν τα κράτη του Κόλπου από ιρανικά αντίποινα σε περίπτωση αμερικανικών πληγμάτων.
Τα κράτη του Κόλπου προετοιμάζουν επίσης τα δικά τους συστήματα αεράμυνας. Η Σαουδική Αραβία έχει αγοράσει επτά συστοιχίες THAAD, εκ των οποίων ορισμένες έχουν ήδη παραδοθεί, σύμφωνα με αξιωματούχο χώρας του Κόλπου.
Πιθανότατα και οι Ιρανοί έχουν προχωρήσει στις δικές προετοιμασίες. «Οι Ιρανοί έμαθαν από την επιχείρηση Midnight Hammer. Έμαθαν από τη Rising Lion», είπε ο Άρμαγκοστ, χρησιμοποιώντας τις ονομασίες των αμερικανικών και ισραηλινών αεροπορικών εκστρατειών κατά του Ιράν αντίστοιχα. «Επομένως, θα έλεγα ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι να είναι διαφορετικοί».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης αναπτύξει τρεις μοίρες μαχητικών F-15E στην Ιορδανία, οι οποίες θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο στην κατάρριψη ιρανικών drones. Τα συγκεκριμένα μαχητικά είχαν στοχοποιήσει ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη όταν η Τεχεράνη επιτέθηκε στο Ισραήλ τον Απρίλιο του 2024, σε αυτό που η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ χαρακτήρισε ως τη «μεγαλύτερη εναέρια εμπλοκή αέρος-αέρος με εχθρικά μέσα εδώ και πάνω από 50 χρόνια».
Αρκετά αντιτορπιλικά του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, εξοπλισμένα με κατευθυνόμενους πυραύλους και ικανά να αντιμετωπίζουν εναέριες απειλές, έχουν επίσης μετακινηθεί στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με αξιωματούχο του Ναυτικού και φωτογραφίες ανοικτών πηγών, οι ΗΠΑ διαθέτουν πλέον οκτώ τέτοια αντιτορπιλικά εντός εμβέλειας για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων και drones: δύο κοντά στα Στενά του Ορμούζ, τρία στη βόρεια Αραβική Θάλασσα, ένα κοντά στο Ισραήλ στην Ερυθρά Θάλασσα και δύο στην ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, συνεχίζονται με ταχύ ρυθμό και άλλες στρατιωτικές προετοιμασίες. Την Πέμπτη, έξι μαχητικά F-35 της Εθνοφρουράς του Βερμόντ εντοπίστηκαν να προσγειώνονται στις Αζόρες, έχοντας μετακινηθεί από την περιοχή της Καραϊβικής σε θέση εγγύτερη στη Μέση Ανατολή. Τα F-35 της Εθνοφρουράς του Βερμόντ είχαν συμμετάσχει και στην επιχείρηση του Ιανουαρίου για τη σύλληψη του πρώην ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Παράλληλα, ορισμένα αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου EA-18G Growler του Ναυτικού αποχώρησαν πρόσφατα από το Πουέρτο Ρίκο και έφτασαν στην Ισπανία.
Η ανάπτυξη συστημάτων THAAD αποτελεί ιδιαίτερα ισχυρή ένδειξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προετοιμάζονται για ένα ενδεχόμενο σύγκρουσης, καθώς οι ΗΠΑ διαθέτουν μόλις επτά επιχειρησιακές συστοιχίες και οι μονάδες αυτές έχουν επιβαρυνθεί έντονα τον τελευταίο χρόνο.
«Η μετακίνηση συστημάτων Patriot και THAAD είναι δαπανηρή. Με τόσο εκτεταμένες μετακινήσεις, αυξάνεται η πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν», δήλωσε ο Σεθ Τζόουνς, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας.
Κάθε σύστημα THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) μπορεί να φέρει έως 48 αναχαιτιστές σε έξι εκτοξευτές. Απαιτούνται περίπου 100 στρατιώτες για να γεμίσουν και πάλι, για την ανάλυση δεδομένων, τη συντήρηση και τη συνεχή, 24ωρη εκτόξευση αναχαιτιστικών πυραύλων.
Τα συστήματα THAAD διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην προστασία ισραηλινών αστικών κέντρων από ιρανικές επιθέσεις το καλοκαίρι, ιδίως καθώς το Ισραήλ άρχισε να εξαντλεί τα δικά του αναχαιτιστικά Arrow. Ωστόσο, οι ΗΠΑ έκαναν εκτεταμένη χρήση πυρομαχικών, εκτοξεύοντας περισσότερους από 150 πυραύλους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο όλων των αναχαιτιστών που έχει αγοράσει ποτέ το Πεντάγωνο.
Για να αυξηθεί ταχύτατα η παραγωγή αναχαιτιστικών πυραύλων THAAD, το Πεντάγωνο και η Lockheed Martin ανακοίνωσαν την Πέμπτη ότι υπέγραψαν συμφωνία-πλαίσιο για τον τετραπλασιασμό της ετήσιας παραγωγικής ικανότητας, από 96 σε 400 πυραύλους. Η ανακοίνωση ήρθε μόλις λίγες εβδομάδες μετά από μια άλλη συμφωνία για την αύξηση της παραγωγής αναχαιτιστικών Patriot. Ωστόσο, καμία από τις δύο συμφωνίες δεν αναμένεται να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο εάν ξεσπάσει σύγκρουση τις επόμενες εβδομάδες.
Παρότι οι ΗΠΑ διέθεταν ήδη συστήματα Patriot σε ορισμένα σημεία του Κόλπου, δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι την τελευταία εβδομάδα εγκαταστάθηκε επιπλέον συστοιχία Patriot στη βάση Al Udeid στο Κατάρ.
Τον Ιανουάριο, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός κέντρου συντονισμού στη συγκεκριμένη βάση, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας στην αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα με τους εταίρους του Κόλπου.
Σύμφωνα με αναλυτές, η μετακίνηση πρόσθετων συστημάτων αεράμυνας σε άλλες βάσεις της περιοχής θα συμβάλει στην καλύτερη προστασία αμερικανικών εγκαταστάσεων και αστικών κέντρων, ωστόσο θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά τις μονάδες και τα αποθέματα σε περίπτωση ευρύτερης σύγκρουσης.
Ο Τραμπ λέει ότι ελπίζει να καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, δήλωσε σήμερα ότι ελπίζει να καταλήξει σε μια συμφωνία με το Ιράν.
Η δήλωση του Αμερικανού προέδρου έγινε λίγες ώρες μετά από την προειδοποίηση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα πυροδοτούσε «έναν περιφερειακό πόλεμο».
«Ελπίζω να καταλήξουμε σε συμφωνία», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στη Φλόριντα. «Αν δεν έχουμε συμφωνία, θα δούμε αν (ο ανώτατος ηγέτης) έχει δίκιο ή όχι», είπε απαντώντας στις δηλώσεις του Χαμενεΐ.
«Έχουμε εκεί τα μεγαλύτερα, τα πιο ισχυρά πλοία στον κόσμο», τόνισε παράλληλα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνεχίζει να στέλνει τις τελευταίες μέρες αντικρουόμενα μηνύματα αναφορικά με το Ιράν, εκτοξεύοντας απειλές για προσφυγή σε στρατιωτική δράση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας και δηλώνοντας άλλες φορές ότι επιδιώκει τον δρόμο των συνομιλιών με την Τεχεράνη.