Παρασκηνιακές συγκρούσεις για την προεδρία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ρήγματα στις αρχικές συμφωνίες κορυφής και μια υπό διαμόρφωση φιλορωσική πολιτική ομάδα συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό ισχύος στις Βρυξέλλες, με φόντο τη μεσοπρόθεσμη αναδιάταξη των πολιτικών αξιωμάτων για το 2027.
Στη δημοφιλή σειρά House of Cards, η εξουσία δεν είναι ποτέ σταθερή· είναι αποτέλεσμα διαρκών ισορροπιών, συμμαχιών και ανατροπών. Κάπως έτσι διαμορφώνεται και το σκηνικό στις Βρυξέλλες.
Στις Βρυξέλλες τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο — ούτε καν οι «πακέτο» συμφωνίες κορυφής. Πίσω από τις κλειστές πόρτες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εξελίσσεται ήδη μια σκληρή μάχη για την προεδρία του Σώματος, με ορίζοντα τη μεσοπρόθεσμη αναδιάταξη του Ιανουαρίου 2027. Και την ίδια στιγμή, στο παρασκήνιο διαμορφώνεται μια νέα πολιτική κίνηση με φιλορωσικά χαρακτηριστικά, στην οποία πρωταγωνιστεί ο Κύπριος ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου.
Πίσω από αυτή τη σύγκρουση βρίσκεται μια συμφωνία-πακέτο που είχε διαμορφωθεί στην αρχή της θητείας. Οι Σοσιαλιστές στήριξαν την επανεκλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην Κομισιόν, ο Αντόνιο Κόστα εξασφάλισε ρόλο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα στήριξε την Ισπανίδα Επίτροπο, η Τζόρτζια Μελόνι κέρδισε κρίσιμες επιτροπές και η Κάγια Κάλας από το Renew ανέλαβε τη θέση της Ύπατης Εκπροσώπου. Στο ίδιο πλαίσιο, σύμφωνα με κοινοβουλευτικές πηγές, είχε συμφωνηθεί ότι στο midterm οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες θα αναλάμβαναν την προεδρία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διαδεχόμενοι τη Ρομπέρτα Μέτσολα του ευρωπαϊκού λαϊκού κόμματος , με επικρατέστερο όνομα εκείνο της επικεφαλής των Σοσιαλιστών, Ιράτσε Γκαρθία.
Ωστόσο, η συμφωνία αυτή δείχνει πλέον να δοκιμάζεται. Πηγές εντός του Κοινοβουλίου μιλούν για αναθεώρηση ισορροπιών, υπό το βάρος των πολιτικών εξελίξεων στα κράτη-μέλη. Ειδικά εάν αποδυναμωθεί η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ στην Ισπανία, το πολιτικό βάρος της ισπανικής σοσιαλδημοκρατίας στις ευρωπαϊκές διεργασίες ενδέχεται να περιοριστεί, επηρεάζοντας και τη δυναμική της υποψηφιότητας Γκαρθία.
Όπως το House of Cards: Η διεκδίκηση της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Την ίδια ώρα, η Ρομπέρτα Μέτσολα δεν κρύβει τη φιλοδοξία για τρίτη θητεία, κάτι που θα την καταστήσει τη μακροβιότερη πρόεδρο στην ιστορία του θεσμού. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές και ρεπορτάζ του Politico, η Μαλτέζα πρόεδρος έχει ήδη ξεκινήσει κύκλο επαφών με στόχο τη διασφάλιση τρίτης θητείας. Στελέχη του Κοινοβουλίου περιγράφουν μια πρόεδρο που κινείται σε όλα τα επίπεδα, διατηρώντας ανοικτούς διαύλους ακόμη και με πολιτικές δυνάμεις που δεν ανήκουν τυπικά στον κεντρώο άξονα. Η ίδια, δημοσίως, αποφεύγει να δεσμευτεί, επιμένοντας ότι παραμένει προσηλωμένη στα καθήκοντά της.
Στην πράξη, πάντως, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα εμφανίζεται απρόθυμο να παραδώσει την προεδρία χωρίς μάχη. Και αν οι Σοσιαλιστές δεν παρουσιάσουν σύντομα σαφή και ισχυρή υποψηφιότητα, το πεδίο θα παραμείνει ανοιχτό ακόμη και για εναλλακτικά σενάρια ή συμβιβαστικές λύσεις.
Η μεσοπρόθεσμη αναδιάταξη, παράλληλα, θα αποτελέσει δοκιμασία και για το άτυπο cordon sanitaire (δηλαδή τη σιωπηρή συμφωνία των κεντρώων και φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων να αποκλείουν την ακροδεξιά από θέσεις ευθύνης) που κρατούσε την ακροδεξιά μακριά από θέσεις ευθύνης. Μετά την ενίσχυση ομάδων όπως οι Patriots for Europe και οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές, η πίεση για θεσμική εκπροσώπηση αυξάνεται. Ήδη έχουν υπάρξει νομικές κινήσεις στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το επιχείρημα ότι οι θέσεις ευθύνης πρέπει να αντανακλούν τη σύνθεση της Ολομέλειας. Εάν υπάρξει θετική απόφαση, οι ισορροπίες θα μεταβληθούν αισθητά.
Φειδίας Παναγιώτου: Ο φιλορώσος YouTuber που δημιουργεί νέα πολιτική ομάδα στην Ευρωβουλή
Σε αυτό το ήδη ρευστό περιβάλλον προστίθεται και ο παράγοντας Φειδίας. Όπως είχε γράψει τις προηγούμενες ημέρες το iefimerida, στη σύνθετη και διαρκώς μεταβαλλόμενη σκακιέρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Φειδίας Παναγιώτου – γνωστός απλώς ως Φειδίας, πρώην YouTuber και σήμερα ανεξάρτητος ευρωβουλευτής από την Κύπρο – ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο, ανακοινώνοντας ότι προετοιμάζει τη δημιουργία νέας πολιτικής ομάδας στην Ευρωβουλή. Την ανακοίνωση έκανε σε κυπριακό τηλεοπτικό σταθμό, λέγοντας πως το εγχείρημα «χτίζεται» μαζί με Σλοβάκους ευρωβουλευτές που πρόσκεινται στον πρωθυπουργό της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος διατηρεί από τους πιο στενούς και αμφιλεγόμενους δεσμούς με τη Ρωσία στο ευρωπαϊκό πολιτικό σκηνικό.
Η πρωτοβουλία προκαλεί αίσθηση, όχι μόνο επειδή προέρχεται από έναν πολιτικό που ξεκίνησε ως δημιουργός περιεχομένου και βρέθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα στα έδρανα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά και επειδή επιχειρεί να καταστήσει θεσμικά αναγνωρίσιμη μια φιλορωσική παρουσία σε ένα κοινοβούλιο όπου οι πολιτικές ομάδες αποτελούν τον βασικό μηχανισμό επιρροής. Για να σχηματιστεί πολιτική ομάδα απαιτούνται τουλάχιστον 23 ευρωβουλευτές από τουλάχιστον επτά κράτη-μέλη της Ε.Ε., προϋπόθεση που συνεπάγεται όχι μόνο αριθμητικό κατώφλι αλλά και ουσιαστικά πολιτικά και διαδικαστικά προνόμια, όπως αυξημένο χρόνο ομιλίας, επιχορηγήσεις για προσωπικό και συμμετοχή στη Διάσκεψη των Προέδρων.
Αναδιάταξη συμμαχιών στις Βρυξέλλες: Οι Ευρωβουλευτές του Smer και οι νέες πολιτικές διεργασίες
Μέχρι σήμερα, οι ευρωβουλευτές που κινούνται στο περιβάλλον του σλοβακικού κόμματος Smer δεν ανήκουν σε κάποια ευρεία πολιτική ομάδα, μετά την απομάκρυνσή τους από τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες και την επιλογή τους να πορεύονται ως non-inscrits, γεγονός που περιορίζει αντικειμενικά την επιρροή τους στις κεντρικές κοινοβουλευτικές διεργασίες. Αν το εγχείρημα ευοδωθεί, η νέα ομάδα θα αποκτήσει χρηματοδότηση, χρόνο ομιλίας και θεσμική παρουσία, επηρεάζοντας όχι μόνο τις εσωτερικές ισορροπίες αλλά και το ευρύτερο παζάρι ενόψει της αναδιάταξης.
Η εικόνα που διαμορφώνεται θυμίζει περισσότερο πολιτικό θρίλερ παρά γραμμική θεσμική διαδικασία. Συμφωνίες που κλείστηκαν στην αρχή της θητείας επανεξετάζονται, συμμαχίες μετακινούνται και τα εθνικά πολιτικά δεδομένα επηρεάζουν άμεσα το ευρωπαϊκό παιχνίδι ισχύος. Στις Βρυξέλλες, οι συμφωνίες συχνά δεν αποτελούν το τέλος της διαπραγμάτευσης· είναι απλώς η αρχή της επόμενης.