«Το μεγάλο στοίχημα είναι η σύναψη ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου. Ελπίζω και εύχομαι το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της συγκυρίας αν θέλει να συναντηθεί με την Ιστορία» τόνισε στην ομιλία του στο 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής ο πρώην αντιπρόεδρος κυβέρνησης και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος.
Δείτε – Παπανδρέου κατά Τσίπρα στο συνέδριο ΠΑΣΟΚ: Ξέπλυναν τη Δεξιά για να χτυπήσουν εμάς
Ο κ. Βενιζέλος είπε ότι το ΠΑΣΟΚ «οφείλει να θέσει ως άμεσες και βασικές προγραμματικές προτεραιότητες της χώρας αυτές στις οποίες ήδη αναφέρθηκε ο Νίκος Ανδρουλάκης» και πρόσθεσε κωδικοποιώντας αυτές τις προτεραιότητες:
-Η αναστύλωση των θεσμών.
-Η αποκατάσταση των κρατικών λειτουργιών.
-Η διασφάλιση της συνοχής της κοινωνίας, γιατί μέσα από το αίσθημα της αδικίας αναβλύζει οργή και ακατέργαστος λαϊκισμός που εμφανίζεται ως αντισυστημισμός που επιχαίρει για την απαξίωση των θεσμών.
-Η αναπτυξιακή συστράτευση και συμπερίληψη, ο σεβασμός της εργασίας, της επιχειρηματικότητας και του διανοητικού και κοινωνικού κεφαλαίου που διαθέτει η χώρα.
-Η επικαιροποίηση και εξειδίκευση μιας Στρατηγικής Εθνικής ασφάλειας ευρύτατης αποδοχής και συναίνεσης που αξιολογεί όλα τα δεδομένα με ιστορικότητα και διορατικότητα χωρίς να βασίζεται ούτε στην αναβλητικότητα, ούτε στα εξαρτημένα ανακλαστικά.
Στο πλαίσιο αυτό η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος έχει νόημα όταν προηγείται ο σεβασμός του και διατηρείται η εγγύηση της αυξημένης πλειοψηφίας των 180 βουλευτών στην δεύτερη Βουλή που συντελεί την αναθεώρηση και καταστρώνει νομοτεχνικά τις διατάξεις.
«Ο ευτελισμός του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών στις υποκλοπές, τα Τέμπη, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθιστά επιτακτική τη ριζική αναθεώρησή του που θα διαμορφωθεί όμως από την πλειοψηφία της επόμενης και όχι της παρούσας Βουλής» ανέφερε.
«Το ΠΑΣΟΚ οφείλει έναντι της χώρας, όντας κόμμα ευθύνης και εξουσίας, να θέσει ως εκλογικό στόχο τη νίκη του, την καλύτερη δυνατή επίδοση που το καθιστά πρωταγωνιστή των εξελίξεων» τόνισε ο κ. Βενιζέλος προσθέτοντας «απευθυνόμαστε σε όλους τους πολίτες».
Υπογράμμισε, επίσης, ότι το ΠΑΣΟΚ «οφείλει να διασφαλίσει την πολιτική και προγραμματική του αυτονομία με ενότητα, σοβαρότητα και βαρύτητα προσώπων και θέσεων».
Στην αρχή της ομιλίας του επισήμανε ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να έχει συνείδηση του ιστορικού του μεγέθου που ανάγεται στη «μήτρα της δημοκρατικής παράταξης», ενώ σε ό,τι αφορά το σχετικά πρόσφατο παρελθόν να έχει συνείδηση ότι «ανέλαβε δυσανάλογα μεγάλο βάρος, μόνο του στην αρχή, για τη διάσωση της χώρας».
Συμπλήρωσε, σημειώνοντας, ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει επίσης να έχει συνείδηση του θεσμικού του μεγέθους ως αξιωματικής αντιπολίτευσης και ως εκ τούτου να καταθέσει προγραμματική πρόταση για τη χώρα, δίνοντας λύση απέναντι στο πρόβλημα που είναι πλέον η κυβέρνηση και τα αδιέξοδά της τα οποία δεν μπορεί να καθίστανται αδιέξοδα της χώρας.
Όπως εξήγησε, «κανένας πρωθυπουργός και κανένα κόμμα δεν μπορεί να επιβαρύνει με τα προβλήματά του τη χώρα».
Αναφερόμενος στο ευρύτερο πλαίσιο των εξελίξεων, ο κ. Βενιζέλος επισήμανε ότι διεθνώς δεν ισχύει κανένας κανόνας, ενώ όλα έχουν ρευστοποιηθεί.
«Η κρίση της δυτικής ταυτότητας είναι κρίση της φιλελεύθερης δημοκρατίας» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επισήμανε, επίσης, ότι το γεγονός πως η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, καθώς και στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ, «δεν συνιστά πλήρη απάντηση στο ζήτημα της ασφάλειας» και ως εκ τούτου «απαιτείται εσωτερική ισχύς».
«Χρειάζεται συνεπώς διαρκής ετοιμότητα και εσωτερική ισχύς, με εθνική ενότητα, κοινωνική συνοχή, θεσμική αξιοπιστία. Αυτά δεν μπορεί δυστυχώς να τα διασφαλίσει η συγκεντρωτική και μονοπρόσωπη διακυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη που κάνει διαρκώς και σκοπίμως την επιλογή της όξυνσης, της έντασης, της σύγκρουσης. Το τελείως αντίθετο από τη φυσιολογική επιδίωξη κάθε κυβέρνησης για ήπιο κλίμα, συναίνεση, συμμετοχή της αντιπολίτευσης στην ευθύνη στρατηγικών εθνικών επιλογών» υπογράμμισε.
Κατήγγειλε τη ΝΔ ότι επί της ουσίας με την πολιτική της αυτοπροστατεύεται λόγω σκανδάλων, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση «αντί να κυβερνά διαχειρίζεται υποθέσεις και αντιπολιτεύεται την αντιπολίτευση».
Είπε ότι 7 χρόνια μετά το 2019 ο κυβερνητικός απολογισμός περιλαμβάνει την γενίκευση κρίσης των θεσμών, ενώ από το 2021 που αναδύθηκε το σκάνδαλο των υποκλοπών εξελίχθηκε «σε υποκλοπή των θεσμών».
Ο κ. Βενιζέλος αναφέρθηκε, ακόμα, στη «συγκάλυψη των Τεμπών», στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, στην καθολική αίσθηση διαφθοράς, στην λειτουργική αδυναμία του κράτος, στην αίσθηση της χαμένης ευκαιρίας καθώς δεν αξιοποιήθηκαν αναπτυξιακά οι πόροι που εισέρρευσαν στη χώρα, στην προκλητική διόγκωση των ανισοτήτων καθώς και της αίσθησης της υποκειμενικής φτώχειας και στο γεγονός ότι η Ελλάδα είναι ουραγός σε όλες τις ευρωπαϊκές κατατάξεις χωρίς ορατή προοπτική ανάκαμψης.
Επικαλούμενος, τέλος, στοιχεία του πολυετούς Προϋπολογισμού, αναφέρθηκε στην υποχώρηση του ρυθμού ανάπτυξης και του ρυθμού επενδύσεων τα επόμενα χρόνια, σημειώνοντας χαρακτηριστικά, «φοβούμαι ότι η χώρα υπνοβατεί».
Όλη η ομιλία του Ευάγγελου Βενιζέλου:
Αγαπητές και αγαπητοί σύνεδροι,
απευθύνομαι σε εσάς ως ένα ενιαίο πρόσωπο που έχει συνείδηση όλων των μεγεθών του ΠΑΣΟΚ.
Καταρχάς του ιστορικού του μεγέθους που ανάγεται στη μήτρα της Δημοκρατικής Παράταξης, και για να έλθω πιο κοντά στην εποχή μας, στα θεμέλια της Μεταπολίτευσης.
Το ΠΑΣΟΚ ακόμη σήμερα υφίσταται τις ασυμμετρίες που προκάλεσε η δεκαετία της οικονομικής κρίσης, επειδή ανέλαβε δυσανάλογα μεγάλο βάρος για τη διάσωση της χώρας. Όχι μόνο της οικονομίας και της θέσης της στην Ευρώπη αλλά και της ίδιας της Δημοκρατίας.
Έχετε προφανώς συνείδηση του θεσμικού μεγέθους του ΠΑΣΟΚ ως αξιωματικής αντιπολίτευσης και της ευθύνης του αυτό να το μετουσιώσει σε πολιτική και προγραμματική πρόταση για τη χώρα, για την κοινωνία, για όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες πολίτες που αναζητούν προοπτική.
Δεν ψάχνουν απλώς μια «εναλλακτική λύση» σε σχέση με την κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη, αλλά λύση απέναντι στο πρόβλημα που είναι πλέον η κυβέρνηση και τα αδιέξοδά της τα οποία δεν μπορεί να καθίστανται αδιέξοδα της χώρας.
Τα πράγματα είναι άλλωστε τόσο δύσκολα, πολύπλοκα και επικίνδυνα ώστε κανείς πρωθυπουργός και κανένα κόμμα δεν μπορεί να επιβαρύνει με τα δικά του προβλήματα τη χώρα που προσπαθεί να τοποθετηθεί μέσα σε ένα απολύτως αβέβαιο διεθνές περιβάλλον στο οποίο δεν ισχύει πλέον κανένας κανόνας και δεν υπάρχει τίποτα αυτονόητο και δεδομένο.
Όλα έχουν ρευστοποιηθεί, αρχίζοντας από την ίδια τη Δύση ως γεωπολιτική, στρατηγική, πολιτιστική και πολιτική οντότητα βασισμένη στην ευρωατλαντική συνεργασία. Η κρίση της δυτικής ταυτότητας, είναι κρίση της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Αναίρεση του κεκτημένου που ήθελε την ίδια την επικράτεια της Δύσης εκτός της εμβέλειας του πολέμου.
Τώρα το γεγονός ότι είμαστε κράτος μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ δεν συνιστά πλήρη απάντηση στο θεμελιώδες ζητούμενο κάθε χώρας που είναι η εθνική ασφάλεια της. Χρειάζεται συνεπώς διαρκής ετοιμότητα και εσωτερική ισχύς, με εθνική ενότητα, κοινωνική συνοχή, θεσμική αξιοπιστία.
Αυτά δεν μπορεί δυστυχώς να τα διασφαλίσει η συγκεντρωτική και μονοπρόσωπη διακυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη που κάνει διαρκώς και σκοπίμως την επιλογή της όξυνσης, της έντασης, της σύγκρουσης. Το τελείως αντίθετο από τη φυσιολογική επιδίωξη κάθε κυβέρνησης για ήπιο κλίμα, συναίνεση, συμμετοχή της αντιπολίτευσης στην ευθύνη στρατηγικών εθνικών επιλογών.
Αυτό το κάνει για αυτοπροστασία λόγω της σώρευσης σκανδάλων που μπορεί ανά πάσα στιγμή να προσλάβουν εκρηκτικές διαστάσεις και απαιτούν μια συμπαγή και ελεγχόμενη κυβερνητική πλειοψηφία που αντί να κυβερνά αναπτύσσοντας πολιτικές διαχειρίζεται υποθέσεις και αντιπολιτεύεται την αντιπολίτευση.
Πολλοί περιέγραψαν την κρίση ως συμπίεση του ελατηρίου λόγω των δραματικών θυσιών στις οποίες κλήθηκε να υποβληθεί ο ελληνικός λαός τα χρόνια των μνημονίων για να διασώσει το σχεδόν 70% του έως τότε κεκτημένου του.
Σήμερα, επτά χρόνια μετά το 2019, το επίσημο τέλος των μνημονίων, την εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας και την στρατηγική, όπως αποδείχθηκε, ήττα του ΣΥΡΙΖΑ, πού βρίσκεται η Ελλάδα;
Αυτά τα επτά χρόνια της υποτιθέμενης επιστροφής στην κανονικότητα αξιολογήθηκαν μήπως δίκαια οι επιπτώσεις της κρίσης, αποκαταστάθηκαν οι αδικίες, ελήφθησαν μέτρα για την ανάκτηση της θέσης που κατείχε η χώρα αλλά και της θέσης που κατείχαν οι πολίτες πριν την κρίση;
Ποιος είναι λοιπόν ο πραγματικός απολογισμός της επταετίας Μητσοτάκη ;
Πρώτον, η γενικευμένη κρίση των θεσμών της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου: της Βουλής, της Δικαιοσύνης, των ανεξάρτητων αρχών. Από το 2021, επί πέντε ολόκληρα χρόνια, στον δημόσιο βίο κυριαρχούν οι υποκλοπές που από υποκλοπές επικοινωνιών έγιναν πλέον υποκλοπές των θεσμών. Και μετά τα Τέμπη ως τραγικό γεγονός και ως αδιανόητη και προκλητική επιχείρηση συγκάλυψης κυβερνητικών ευθυνών. Και μετά ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Και εντέλει η καθολική και συμπαγής αίσθηση αδιαφάνειας και διαφθοράς που καταγράφουν όλες οι έρευνες της κοινής γνώμης.
Δεύτερον, η λειτουργική αδυναμία του κράτους που δεν μπορεί να διαχειριστεί ούτε αναμενόμενα και περιοδικά φυσικά φαινόμενα.
Τρίτον, η αίσθηση της χαμένης ευκαιρίας που προσέφερε η πρωτοφανής συρροή ευρωπαϊκών πόρων που δεν αξιοποιήθηκαν για την αναδιάρθρωση του παραγωγικού υποδείγματος της χώρας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας
Τέταρτον, η προκλητική διόγκωση των ανισοτήτων και της αίσθησης της λεγόμενης υποκειμενικής φτώχειας, κατάσταση στην οποία δηλώνει ότι βρίσκεται το 67 % των πολιτών λόγω της ανεπάρκειας του εισοδήματός του και της υποβάθμισης των συνθηκών της ζωής του.
Πέμπτον, η Ελλάδα ουραγός σε όλες τις ευρωπαϊκές κατατάξεις χωρίς προοπτική εκτίναξης τα επόμενα χρόνια για να καλύψει τη διαφορά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό της χώρας για τα έτη 2026-2029. Άρα υπερβαίνει τον εκλογικό ορίζοντα . Η υψηλότερη πρόγνωση για την αύξηση του ΑΕΠ ήταν του 2026: 2,4 % και έχει ήδη αναθεωρηθεί προς τα κάτω λόγω των πολεμικών γεγονότων στο Ιράν. Για το 2027: 1,7% . Για το 2028: 1,6% . Για το 2029: 1,3.% .
Αυτό είναι το εγκεκριμένο πλαίσιο, μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί η χώρα. Με μικρότερο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ κάθε χρόνο. Ο δε ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου, δηλαδή οι επενδύσεις συμπεριλαμβανομένων των υποδομών, εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 10, 2 % του ΑΕΠ το 2026, που ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης, κατά 4,1 % το 2027,κατά 0,9 % το 2028, κατά 0,8 το 2029. Αυτή είναι η πρόγνωση, η επίσημη και η εγκεκριμένη για το μέλλον της χώρας!
Η χώρα φοβούμαι ότι υπνοβατεί.
Ας δεχθώ ότι υπάρχουν δύο αφηγήματα, ένα κυβερνητικό, διθυραμβικό για τις επιδόσεις της οικονομικής πολιτικής και ένα αντιπολιτευτικό που φωτίζει μόνο τα αρνητικά. Μπορεί τα αφηγήματα να είναι δύο αλλά η πραγματικότητα της καθημερινής ζωής είναι μια.
Το ΠΑΣΟΚ οφείλει έναντι της χώρας, όντας κόμμα ευθύνης και εξουσίας , να θέσει ως εκλογικό στόχο τη νίκη του, την καλύτερη δυνατή επίδοση που το καθιστά πρωταγωνιστή των εξελίξεων.
Απευθύνεται συνεπώς απευθείας σε όλο τον ελληνικό λαό ,σε όλες τις κοινωνικές και παραγωγικές δυνάμεις ,σε όλους τους πολίτες αδιαμεσολάβητα καθώς αυτοί δεν είναι αιχμάλωτοι προηγούμενων εκλογικών τους επιλογών .
Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να διακηρύξει και να διασφαλίσει την πολιτική και προγραμματική του αυτονομία. Αυτή όμως πρέπει να συνοδεύεται από ενότητα, σοβαρότητα, βαρύτητα. Προσώπων και θέσεων.
Το ΠΑΣΟΚ προφανώς γνωρίζει πόσο δύσκολο και απαιτητικό είναι το διεθνές και το ευρωπαϊκό πλαίσιο, πόσο λεπτές είναι οι ισορροπίες ασφάλειας, πώς οι διεθνείς συσχετισμοί επηρεάζουν άμεσα τους περιφερειακούς, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό
Έχοντας συνείδηση όλων αυτών των δεδομένων οφείλει να θέσει ως άμεσες και βασικές προγραμματικές προτεραιότητες της χώρας αυτές στις οποίες ήδη αναφέρθηκε ο Νίκος Ανδρουλάκης χθες, αλλά επιτρέψτε μου να τις κωδικοποιήσω:
1. Η αναστύλωση των θεσμών
2. Η αποκατάσταση των κρατικών λειτουργιών
3. Η διασφάλιση της συνοχής της κοινωνίας, γιατί μέσα από το αίσθημα της αδικίας αναβλύζει οργή και ακατέργαστος λαϊκισμός που εμφανίζεται ως αντισυστημισμός που επιχαίρει για την απαξίωση των θεσμών
4. Η αναπτυξιακή συστράτευση και συμπερίληψη, ο σεβασμός της εργασίας, της επιχειρηματικότητας και του διανοητικού και κοινωνικού κεφαλαίου που διαθέτει η χώρα .
5. Η επικαιροποίηση και εξειδίκευση μιας Στρατηγικής Εθνικής ασφάλειας ευρύτατης αποδοχής και συναίνεσης που αξιολογεί όλα τα δεδομένα με ιστορικότητα και διορατικότητα χωρίς να βασίζεται ούτε στην αναβλητικότητα, ούτε στα εξαρτημένα ανακλαστικά
Στο πλαίσιο αυτό η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος έχει νόημα όταν προηγείται ο σεβασμός του και διατηρείται η εγγύηση της αυξημένης πλειοψηφίας των 180 βουλευτών στην δεύτερη Βουλή που συντελεί την αναθεώρηση και καταστρώνει νομοτεχνικά τις διατάξεις.
Ο ευτελισμός του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών στις υποκλοπές, τα Τέμπη, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθιστά επιτακτική τη ριζική αναθεώρησή του που θα διαμορφωθεί όμως από την πλειοψηφία της επόμενης και όχι της παρούσας Βουλής.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η σύναψη ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου που δεν επεδίωξε καν η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη. Μόνο στη βάση ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου η χώρα μπορεί να αποκτήσει εθνική στρατηγική και αναπτυξιακά προτάγματα ανάλογα των σημερινών προκλήσεων.
Εύχομαι το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ να ανταποκριθεί στην πρόκληση της συγκυρίας, αν θέλει να επικοινωνήσει με την Ιστορία.