Η αμερικανική εταιρεία αεροδιαστημικής Ursa Major παρουσίασε το HAVOC, ένα υπερηχητικό πυραυλικό σύστημα μέσου βεληνεκούς.Στόχος του προγράμματος είναι η μαζική παραγωγή με κόστος που δεν θα ξεπερνά τα 3 εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα.Εξοπλίζεται με τον υγρού καυσίμου κινητήρα Draper, ο οποίος επιτρέπει την αυξομείωση της ταχύτητας (throttling) και την επανεκκίνηση κατά την πτήση.Πάνω από το 80% των εξαρτημάτων του κινητήρα κατασκευάζεται μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης (additive manufacturing).Αποφεύγει τη χρήση πολύπλοκων συστημάτων θερμικής προστασίας και αερόβιων κινητήρων (scramjet).Ο σπονδυλωτός σχεδιασμός επιτρέπει την εκτόξευση από μαχητικά αεροσκάφη, βομβαρδιστικά, συστήματα VLS και επίγειους εκτοξευτές.
Ursa Major HAVOC: Η νέα γενιά υπερηχητικών πυραύλων δίνει έμφαση στη μαζική παραγωγή και το χαμηλό κόστος
Η αμερικανική κατασκευάστρια εταιρεία αεροδιαστημικής και άμυνας Ursa Major προχώρησε στην επίσημη αποκάλυψη του HAVOC, ενός νέου υπερηχητικού πυραυλικού συστήματος μέσου βεληνεκούς. Η ανακοίνωση, η οποία έλαβε χώρα στο πλαίσιο του AFA Warfare Symposium, εστιάζει στην επίλυση των βασικότερων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν σήμερα τα προγράμματα υπερηχητικών όπλων: το υπέρογκο κόστος παραγωγής και τον εξαιρετικά αργό ρυθμό κατασκευής τους. Η προσέγγιση της Ursa Major βασίζεται στην απλοποίηση του σχεδιασμού, τη χρήση προηγμένων μεθόδων κατασκευής και την ενσωμάτωση ενός καινοτόμου συστήματος προώθησης υγρών καυσίμων.
Ο CEO της εταιρείας, Chris Spagnoletti, τόνισε χαρακτηριστικά ότι η συμβαδίζουσα εξέλιξη με τις σύγχρονες απειλές δεν απαιτεί απλώς εξαιρετικά πολύπλοκα συστήματα, αλλά ταχύτητα στην παράδοση, προσιτό κόστος και τη δυνατότητα κατασκευής σε μεγάλη κλίμακα. Το HAVOC σχεδιάστηκε ακριβώς πάνω σε αυτούς τους άξονες, στοχεύοντας σε τιμή μονάδας κάτω των 3 εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο πυρήνας του συστήματος HAVOC είναι ο κινητήρας Draper. Αντίθετα με τα παραδοσιακά υπερηχητικά συστήματα που βασίζονται συχνά σε αερόβιους κινητήρες (scramjet) ή σε πολύπλοκους πυραυλοκινητήρες στερεού καυσίμου, ο Draper χρησιμοποιεί υγρό καύσιμο. Συγκεκριμένα, λειτουργεί με ένα μείγμα κηροζίνης και υπεροξειδίου του υδρογόνου υψηλής συγκέντρωσης (high-test hydrogen peroxide).
Τα συγκεκριμένα προωθητικά προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα. Δεν απαιτούν κρυογονικές συνθήκες αποθήκευσης, παραμένουν σταθερά σε θερμοκρασία δωματίου και παρουσιάζουν χαμηλή τοξικότητα συγκριτικά με άλλα διαστημικά καύσιμα. Η λειτουργία του κινητήρα βασίζεται στη διέλευση αυτών των καυσίμων μέσα από έναν καταλύτη, ο οποίος διασπά το υπεροξείδιο του υδρογόνου σε οξυγόνο υψηλής πίεσης και ατμό. Η συγκεκριμένη διαδικασία εξασφαλίζει τη δυνατότητα μακροχρόνιας, ασφαλούς αποθήκευσης, μετατρέποντας το HAVOC σε ένα τακτικό όπλο άμεσης χρήσης.
Η επιλογή του κινητήρα υγρού καυσίμου προσδίδει στο HAVOC ένα κρίσιμο τακτικό πλεονέκτημα: τη δυνατότητα αυξομείωσης της ώσης και της επανεκκίνησης του κινητήρα σε όλα τα στάδια της πτήσης. Αυτό το χαρακτηριστικό διαφοροποιεί πλήρως το σύστημα από τα κλασικά όπλα boost-glide, τα οποία, αφού εξαντλήσουν το καύσιμο της αρχικής ώθησης, βασίζονται αποκλειστικά στην κινητική τους ενέργεια για να προσεγγίσουν τον στόχο.
Με την αυξομείωση της ταχύτητας του, το HAVOC μπορεί να εκτελεί απρόβλεπτους ελιγμούς, δυσκολεύοντας δραματικά τα εχθρικά συστήματα αεράμυνας να υπολογίσουν την τροχιά αναχαίτισης. Το σύστημα είναι ικανό να επιχειρεί τόσο εντός της ατμόσφαιρας όσο και εκτός αυτής, πολλαπλασιάζοντας τις επιλογές προσβολής των στόχων.
Επιπρόσθετα, η δυνατότητα προσαρμογής της ταχύτητας καταργεί την ανάγκη χρήσης βαριών και πανάκριβων συστημάτων θερμικής προστασίας. Ελέγχοντας την ταχύτητα και, κατ’ επέκταση, την αεροδυναμική τριβή, το βλήμα προστατεύεται από τις ακραίες θερμοκρασίες που αναπτύσσονται σε συνθήκες πτήσης άνω των 5 Μαχ (Mach 5+), μειώνοντας περαιτέρω το συνολικό βάρος και το κατασκευαστικό κόστος.
Το στοίχημα της τιμής των 3 εκατομμυρίων δολαρίων κερδίζεται μέσα στις γραμμές παραγωγής. Η Ursa Major έχει ενσωματώσει στον μέγιστο βαθμό την τεχνολογία της τρισδιάστατης εκτύπωσης (3D printing). Πάνω από το 80% των εξαρτημάτων του συστήματος παράγονται με αυτή τη μέθοδο, γεγονός που μειώνει δραστικά τον συνολικό αριθμό των μεμονωμένων κομματιών προς συναρμολόγηση. Η μείωση των εξαρτημάτων μεταφράζεται απευθείας σε μικρότερους χρόνους παραγωγής, μικρότερες πιθανότητες αστοχίας υλικού και ένα εξαιρετικά ανθεκτικό δίκτυο εφοδιαστικής αλυσίδας που δεν εξαρτάται από χρονοβόρες συμβατικές τεχνικές μηχανουργίας.
Η επιχειρησιακή αξία του HAVOC ενισχύεται από τη σπονδυλωτή δομή του. Αντί να απαιτεί αποκλειστικά στρατηγικά βομβαρδιστικά, όπως συμβαίνει με αρκετά τρέχοντα προγράμματα, οι μικρότερες διαστάσεις και το προσαρμόσιμο μέγεθός του επιτρέπουν την ενσωμάτωσή του σε πολλαπλές πλατφόρμες. Μπορεί να εκτοξευτεί ως πύραυλος ενός σταδίου από μαχητικά αεροσκάφη, ενώ με την προσθήκη επιπλέον σταδίων προώθησης (solid rocket motors) είναι συμβατός με συστήματα κάθετης εκτόξευσης (VLS) πολεμικών πλοίων, αλλά και με επίγειες συστοιχίες. Το κύριο τμήμα του συστήματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και ως υπερηχητικός στόχος για την εκπαίδευση αντιαεροπορικών πληρωμάτων και τη δοκιμή ραντάρ.
Η Ursa Major, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία από τους προηγούμενους κινητήρες Hadley (οι οποίοι έχουν ήδη πραγματοποιήσει επιτυχείς πτήσεις με το όχημα Talon-A της Stratolaunch), προγραμματίζει το επόμενο στάδιο εξέλιξης. Η εταιρεία αναμένει την ολοκλήρωση στατικών δοκιμών του HAVOC, με τις πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις να τοποθετούνται μέσα στους επόμενους 12 με 14 μήνες, θέτοντας ως ρεαλιστικό στόχο την ένταξη του όπλου σε ενεργό υπηρεσία πριν από την αλλαγή της τρέχουσας δεκαετίας.
Η ανακοίνωση του συστήματος HAVOC αναδεικνύει μια θεμελιώδη αλλαγή στην προσέγγιση της αμυντικής βιομηχανίας. Η εστίαση μετατοπίζεται πλέον από τη δημιουργία ολιγάριθμων και πανάκριβων «υπερόπλων» στην παραγωγή αξιόπιστων, ευέλικτων και κυρίως αναλώσιμων συστημάτων σε μεγάλους αριθμούς. Για τα δεδομένα της Ελλάδας και ευρύτερα του ευρωπαϊκού σκέλους του ΝΑΤΟ, το ζήτημα του κόστους ανά μονάδα είναι το πλέον καθοριστικό. Ένας υπερηχητικός πύραυλος με κόστος 3 εκατομμυρίων δολαρίων αποτελεί μια τεχνολογία που, θεωρητικά, μπορεί να ενσωματωθεί μελλοντικά στο οπλοστάσιο ευρωπαϊκών δυνάμεων χωρίς να απαιτεί τεράστιες περικοπές από άλλους κλάδους της άμυνας. Επιπλέον, η αυξανόμενη επιρροή του 3D printing στην αεροδιαστημική αποδεικνύει ότι οι παραδοσιακές αλυσίδες εφοδιασμού αρχίζουν να αντικαθίστανται από ευέλικτες, αποκεντρωμένες μονάδες παραγωγής, μια τάση που θα καθορίσει την τεχνολογία hardware τα επόμενα χρόνια.