Ένας κάτοικος της κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας, o Αριστοτέλης Χαντζής, είναι σε απεργία πείνας από τις 5 Φεβρουαρίου. «Παρά την αισθητή απώλεια βάρους και την εμφάνιση των πρώτων συνεπειών στην υγεία του απεργού, το ηθικό του ίδιου αλλά και ολόκληρης της Κοινότητας είναι καλό», λέει στο Tvxs μέλος της Κοινότητας.
Πάρθηκε συλλογικά η απόφαση για την απεργία πείνας, εθελοντικά μπήκε ο πρώτος και στη συνέχεια, όσο η κυβέρνηση κλιμακώνει, θα μπουν και άλλα μέλη της Κοινότητας. Από την περασμένη Τρίτη (24/2) έχει ξεκινήσει συμβολική κυκλική απεργία πείνας.
Αυτήν τη φορά, την Κοινότητα, η οποία από το 2010 έχει λειτουργήσει επουλωτικά για χιλιάδες συνανθρώπους μας από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, Έλληνες, πρόσφυγες και μετανάστες, την απασχολεί άλλη μία βίαιη επέμβαση της αστυνομίας με σκοπό την εκκένωση, η οποία θα έχει ανυπολόγιστες συνέπειες για τους 400 και πλέον ανθρώπους που στεγάζονται στα Προσφυγικά.
Η εκκωφαντική σιωπή όλων των εμπλεκόμενων μετά την υπογραφή της περίφημης προγραμματικής σύμβασης για την ανάπλαση της περιοχής είναι χαρακτηριστική, και ειδικά μετά την ανακοίνωση της Κοινότητας ότι θα υπερασπιστεί τη γειτονιά, τους ανθρώπους της, την αυτοοργανωμένη Κοινότητα και τις Δομές της μέχρι τέλους.
Η σύμβαση υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2025 και ανακοινώθηκε στα ειδησεογραφικά μέσα στις 15 Γενάρη του 2026, χωρίς καμία προηγούμενη ενημέρωση. Τα συμβαλλόμενα μέρη είναι η Περιφέρεια Αττικής, το Υπ. Πολιτισμού και η ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ).
«Γράφει η σύμβαση ότι από τα 8 συγκροτήματα θέλουν τα 4, γιατί όπως ισχυρίζεται η Περιφέρεια της ανήκουν εξολοκλήρου. Εμείς ξέρουμε ότι υπάρχουν ιδιοκτησίες οι οποίες δεν αναφέρονται. Πολλοί ιδιοκτήτες είναι μαζί μας στον αγώνα αυτό, γιατί ξέρουν ότι το κράτος θα προχωρήσει αργότερα σε αναγκαστικές απαλλοτριώσεις και για τα υπόλοιπα κτίρια, όπως έκανε και τη δεκαετία του ’90», λένε μέλη της κοινότητας στο Tvxs.
«Η σύμβαση λέει ότι το πρώτο τρίμηνο του ’26 θα προχωρήσουν σε έγκριση της χρηματοδότησης κι αυτό τους δίνει το άλλοθι για να προχωρήσουν σε εκκένωση. Στη σύμβαση δεν αναφέρεται πουθενά η ύπαρξη κατοίκων αλλά μόνο κινητά αντικείμενα. Σε δημοσιεύματα η Περιφέρεια αναφέρει ξεκάθαρα ότι το Υπουργείο ΠΡΟ.ΠΟ. θα αναλάβει την εκκένωση της γειτονιάς, άρα η ευθύνη είναι στον Χρυσοχοΐδη. Υπάρχει απόλυτη σιωπή από την Περιφέρεια και άλλους φορείς, οι οποίοι προσπαθούν να κουκουλώσουν το θέμα. Επίσης δημοσιογράφοι που ήταν θετικοί να προβάλουν το θέμα, μας λένε ότι μπλοκάρεται από τις διευθύνσεις των μέσων».
Τα μέλη της Κοινότητας κρίνουν πως όσον αφορά τα κτίρια, αυτό που ενδιαφέρει την πολιτεία είναι το πρώτο μπλοκ, αυτό που βλέπει στην Αλεξάνδρας, είναι η βιτρίνα και θέλουν να παίξουν με τα κοινωνικά αντανακλαστικά. «Αν το κάνουν αυτό θα ανοίξει ο δρόμος για την εκκένωση ολόκληρης της γειτονιάς», λένε.
«Λένε ότι θα κάνουν τα τρία κτιριακά συγκροτήματα κοινωνικές κατοικίες και το ένα ξενώνα για τους συνοδούς των ασθενών του Αγ. Σάββα. Όμως οι Δομές Φιλοξενίας ήδη υπάρχουν εδώ και μάλιστα σε συνεργασία με μέλη του συλλόγου εργαζομένων του νοσοκομείου, και τα υπόλοιπα σπίτια αποτελούν ήδη κοινωνικές κατοικίες. Μένουν εδώ πάνω από 400 άνθρωποι. Παιδιά από 4 μηνών έως 17 ετών, ευάλωτες ομάδες. Άνθρωποι που είναι στην απόλυτη φροντίδα της Κοινότητας και κυρίως της Δομής Υγείας».
Ωστόσο οι κάτοικοι θεωρούν πως είναι άλλος ο στόχος της εκκένωσης των Προσφυγικών.
«Στόχος είναι η εκκένωση της γειτονιάς και η καταστροφή της κοινότητας. Γιατί σε αυτήν το κράτος βλέπει έναν πολιτικό αντίπαλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν επιχειρείται η οικονομική εκμετάλλευση των Προσφυγικών, καθώς αποτελούν ένα πραγματικό φιλέτο στο κέντρο της πόλης. Έχουμε μία κυβέρνηση η οποία δεν διστάζει να πετάξει στο δρόμο 400 ανθρώπους.
Διαχειρίζεται το μονοπώλιο της ενημέρωσης μέσω του ελέγχου των media. Μερικά από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα της επικαιρότητας είναι η στάση της κυβέρνησης με τους αγρότες, με το έγκλημα των Τεμπών, τις σχεδόν καθημερινές δολοφονίες στα νερά του Αιγαίου και με πολλές ακόμη υποθέσεις.
Δεν επιλέγουμε να μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια και να περιμένουμε το μοιραίο. Επιλέγουμε να αντισταθούμε, να αγωνιστούμε βάζοντας μπροστά τα σώματά μας για να υπερασπιστούμε την ίδια τη ζωή. Γι’ αυτό και επιλέξαμε την απεργία πείνας διαρκείας, μέχρι θανάτου».
Υπενθυμίζεται πως η κατάληψη των Προσφυγικών ξεκίνησε το 2000 όταν εκδιώχθηκαν οι παλιοί κάτοικοι με αναγκαστικές απαλλοτριώσεις και άδειασε σχεδόν όλη η γειτονιά. Πράγμα που σημαίνει πως αν επρόκειτο για ιδιωτική περιουσία, σήμερα θα μπορούσε με τον νόμο περί χρησικτησίας να είναι στα χέρια της Κοινότητας τα κτίρια.
Όμως όπως λένε τα μέλη της Κοινότητας:
«Ένα κομμάτι του κόσμου στα Προσφυγικά έρχεται και φεύγει. Έχουν περάσει εκατοντάδες άνθρωποι που έμειναν 1, 2, 4 χρόνια, μετά έφυγαν για την Ευρώπη και στην πορεία ήρθαν άλλοι. Η Κοινότητα λειτούργησε και λειτουργεί και σαν χώρος υποδοχής πολλών προσφύγων. Οι άνθρωποι βρίσκουν εδώ ασφάλεια, στέγη, νερό. Από την αλληλεγγύη της Κοινότητας στηρίζονται για να φύγουν σε χώρες της Ευρώπης που έχουν συγγενείς και μέχρι σήμερα κρατάνε δεσμούς με την Κοινότητα».
Τα αιτήματα της Κοινότητας έχει αρχίσει να τα στηρίζει η κοινωνία των πολιτών, συλλογικότητες, σωματεία, σύλλογοι, κόμματα και μεγάλο πλήθος ατόμων, την ώρα που κανένα από τα εμπλεκόμενα ή αναφερόμενα στη σύμβαση μέρη δεν παίρνει δημόσια θέση απέναντι σε όσα διακυβεύονται.
Για παράδειγμα, η διοίκηση του νοσοκομείου «Αγ. Σάββας» δεν τοποθετείται δημόσια, παρ’ όλο που σε όλα τα πλάνα για τα Προσφυγικά μέσα στα χρόνια αναφέρεται η χρήση τους ως ξενώνες για το νοσοκομείο. Μάλιστα στη διοίκηση του νοσοκομείου μετέχει και η Εκκλησία, μέσω του Ελληνικού Αντικαρκινικού Ινστιτούτου, η οποία έχει πολλά ακίνητα στην περιοχή που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ξενώνες για τους συγγενείς των ασθενών.
O Αριστοτέλης Χαντζής, απεργός πείνας, κάτοικος και μέλος της κοινότητας των Προσφυγικών Κατοικιών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, (ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI)
Η ακύρωση της σύμβασης από την Περιφέρεια που είναι και ο κύριος φορέας. Η παραμονή των κατοίκων στα σπίτια τους, οι οποίοι είναι οργανικά δεμένοι με τον τόπο και την περιοχή, τα σχολεία των παιδιών τους, τις δουλειές τους. Καμία δίωξη των κατοίκων. Θέλουν επίσης η ανακαίνιση των κτιρίων να γίνει από την ίδια την Κοινότητα. Για αυτό τον λόγο έχει συσταθεί μια ΑΜΚΕ από μέλη της Κοινότητας. Υπάρχει μητρώο φίλων στο οποίο μπορεί να υπογράφει ο καθένας και η καθεμία. Η ΑΜΚΕ είναι το νομικό όχημα και για το ΣΤΕ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
«Η υπεράσπιση της Κοινότητας γίνεται σε επίπεδο νομικό, με μεγαλύτερο άνοιγμα στην κοινωνία, με πολιτιστικές δράσεις και με φυσική υπεράσπιση, με τα μέλη της Κοινότητας να βάζουν μπροστά τα σώματά τους, όπως με την απεργία πείνας.
Οι ευάλωτοι άνθρωποι της Κοινότητας, αν βρεθούν στον δρόμο θα πεθάνουν. Αυτό ας το γνωρίζουν όσοι επιθυμούν να εξοντώσουν την Κοινότητα».
Συνέντευξη Τύπου στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθήνας από την Κοινότητα Κατειλημμέωνων Προσφυγικών
Την Τετάρτη 11/2 δόθηκε στα γραφεία του Δ.Σ.Α. συνέντευξη τύπου από μέλη της «Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών» και της «Επιτροπής για την υπεράσπιση και την ανάδειξη της Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών και της ιστορικής τους μνήμης», μαζί με τους αλληλέγγυους δικηγόρους της Εναλλακτικής Παρέμβασης Δικηγόρων Αθήνας Κώστα Παπαδάκη και Παναγιώτη Αντωνίου. Παρενέβησαν η δικηγόρος Άννυ Παπαρρούσου, οι ομότιμοι καθηγητές της Σχολής αρχιτεκτόνων ΕΜΠ Τάσης Παπαϊωάννου και Σταύρος Σταυρίδης, και η αρχιτεκτόνισσα – μέλος της ενωτικής πρωτοβουλίας κατά των πλειστηριασμών Τόνια Κατερίνη.
Ο Νίκος Κολοκοτρώνης δικηγόρος και μέλος της Επιτροπής αναφέρθηκε στη δημιουργία ομάδας εξειδικευμένων νομικών η οποία θα προσφύγει στα ελληνικά δικαστήρια, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και σε διεθνείς φορείς. Στη σύσταση Α.Μ.Κ.Ε. με την επωνυμία “Κάτοικοι και Φίλοι των Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας”, μέσω της οποίας η Κοινότητα θα αναλάβει την αποκατάσταση των κτηρίων. Στη συμβολή της νομικής υπεράσπισης με τη συλλογή υπογραφών στήριξης των βασικών αιτημάτων της Κοινότητας.
Ο δικηγόρος Παναγιώτης Αντωνίου επεσήμανε ότι η εκκένωση συνεπάγεται σωματική βία, δικαστήρια ανθρώπων με τον νέο αυταρχικό Ποινικό Κώδικα, καταδίκες, πιθανές φυλακίσεις και οικονομικό στραγγαλισμό ανθρώπων ιδιαίτερα ευάλωτων. Η επίθεση αυτή έχει επίσης στόχο να δώσει μάθημα γενικής πρόληψης και ποινικής τρομοκρατίας των λαϊκών στρωμάτων κατά της συλλογικοποίησης και δράσης τους. Αναφέρθηκε στις πολλαπλές κατασταλτικές επιθέσεις που έχει δεχτεί η Κοινότητα των τελευταίων 7 χρόνων της κυβέρνησης Μητσοτάκη, την αστυνομική βία και αυθαιρεσία, με παράνομες μαζικές προληπτικές προσαγωγές, συλλήψεις, βαριές κατηγορίες και δικαστήρια.
Ο δικηγόρος Κώστας Παπαδάκης εκπροσωπώντας και την δημοτική παράταξη “Ανατρεπτική Συμμαχία για την Αθήνα” τόνισε ότι είναι δίπλα στην Κοινότητα και ότι το πρόβλημα της στέγασης λύνεται με τους όρους της κοινωνίας. Αντί να παραχωρηθούν τα χιλιάδες άδεια σπίτια στο δήμο της Αθήνας για κοινωνικές κατοικίες, έρχεται ο διωγμός της Κοινότητας. «Στα Προσφυγικά μένουν πρόσφυγες και δεν θα επιτρέψουμε να φύγουν. Αποτελεί μία πρωτοπορία κοινωνικής, οικονομικής και στεγαστικής αυτοοργάνωσης. Η Κοινότητα είναι παρούσα με κόστος και στους κοινωνικούς αγώνες και στα καθήκοντά της απέναντι στην ιστορία και τον πολιτισμό. Οι άνθρωποι των Προσφυγικών εκπληρώνουν προς όφελος της κοινωνίας τον ιστορικό ρόλο για τον οποίο χτίστηκαν, φτιάχνοντας μέχρι και ξενώνες για τους ασθενείς του Αγίου Σάββα.»
Ο απεργός πείνας Αριστοτέλης Χαντζής εκφράζοντας τη συλλογική θέση της Κοινότητας σημείωσε ότι:
«Η συγκεκριμένη απεργία πείνας είναι ένα συλλογικό μέσο αγώνα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, το κράτος και η άρχουσα τάξη κηρύσσουν έναν πόλεμο συνολικά στην κοινωνία.
Η επίθεση που δεχόμαστε είναι μέρος αυτού του πολέμου. Καλούμε την ελλαδική κοινωνία να αγκαλιάσει αυτόν τον αγώνα. Μας σκοτώνουν, μας δολοφονούν· μην πεθάνουμε περιμένοντας.
Ή θα νικήσουμε ή θα νικήσουμε!»
Η δικηγόρος Άννυ Παπαρούσου μίλησε για προσχηματικό πλάνο της πολιτείας, έτσι ώστε να αλλοιώσει τα Προσφυγικά και σκοπό έχει να υπεξαιρέσει τα χαρακτηριστικά αυτής της δομής, της συλλογικότητας, και μέσω της καταστολής να ρίξει στη λήθη την ιστορικότητα των Προσφυγικών και της Κοινότητας των Προσφυγικών.
«Υπάρχει και το ζήτημα του εξωραϊσμού/εξευγενισμού και η κρατούσα άποψη περί άσχημου και ωραίου. Η άποψη μου είναι, ότι τα κτήρια όπως είναι, είναι πανέμορφα γιατί αποδίδουν τη ζώσα ιστορικότητα. Μια εκκένωση στα προσφυγικά θα είναι εκκένωση μιας ζώσας και δρώσας κοινωνίας, ένας ξεριζωμός που θα γίνει στο κέντρο της Αθήνας. Η Κοινότητα των Προσφυγικών είναι ένας θύλακας ανεξαρτησίας και συνεργασίας μιας ζωντανής κοινωνίας που σε αυτό το επίπεδο και πλαίσιο δεν υπάρχει αλλού. Τα Προσφυγικά είναι η Κούβα της Αθήνας και της Ευρώπης. Στην καταστολή έχουμε τους τρόπους και τα εργαλεία να το αντιμετωπίσουμε. Θα είμαστε όλοι εκεί.»
Ο Σταύρος Σταυρίδης αναφέρθηκε στον αγώνα των Προσφυγικών από το 2000 όπου «η καθηγήτρια Άννη Βρυχέα είχε βάλει ως στόχο να στηρίξουμε το αντιπαράδειγμα των Προσφυγικών. Ένα παράδειγμα αρχιτεκτονικής και κοινωνικής ζωής, που θα έδινε προοπτική στην Αθήνα, που δεν είχε σχέση με την αρπακτικότητα της αντιπαροχής.
Πετύχαμε, μέσα από αγώνες, μαζί με τους κατοίκους, να αναγνωριστούν ως ιστορικά μνημεία και να μην κατεδαφιστούν. Αυτά τα κτήρια θα είχανε ρημάξει αν κάποιοι άνθρωποι δεν έπαιρναν την ευθύνη να τα χρησιμοποιήσουν και να τα συντηρήσουν. Αυτοί οι άνθρωποι δεν διεκδικούν την ιδιοκτησία, αλλά την χρήση. Ποιό είναι αυτό το πλάνο που θα δώσει λύση στο πρόβλημα της κοινωνικής κατοικίας και στους ξενώνες του Άγιου Σάββα;
Α) Δεν υπάρχει φορέας κοινωνικής κατοικίας, πώς θα γίνει η επιλογή; Ο οργανισμός των εργατικών κατοικιών έχει καταργηθεί.
Β) Με ποιά δομή και όρους θα γίνει ο ξενώνας του Άγιου Σάββα;
Και τα δυο τα έχουν πετύχει αυτοί που χρησιμοποιούν τα κτήρια και το έχουν κάνει με τέτοια φροντίδα, ξεπερνώντας τα όρια της κοινωνικής και οικονομικής αλληλεγγύης φτάνοντας στα όρια της διεθνιστικής αλληλεγγύης και μάλιστα σε δύσκολους καιρούς.»
Ο Τάσης Παπαϊωάννου εστίασε στην ανάγκη να ενημερωθεί όλη η κοινωνία γιατί ο αγώνας των Προσφυγικών, είναι αγώνας όλων. Τα Προσφυγικά έκαναν πραγματικότητα μια ουτοπία για αυτό και έχουν στοχοποιηθεί. Ο ίδιος στηρίζει και θεωρεί εφικτή την προοπτική και το πλάνο να συντηρήσει εξωτερικά τα κτήρια η ίδια η Κοινότητα. Στάθηκε στη σημαντικότητα τα κτήρια να διατηρήσουν την ιστορικότητα και τη συλλογική μνήμη, διατηρώντας ταυτόχρονα και τη ζωή μέσα στους χώρους.
Η Τόνια Κατερίνη υποστήριξε ότι το επιχείρημα της Περιφέρειας ότι η σύμβαση αφορά κοινωνικές κατοικίες είναι ψευδές και τα κίνητρα είναι οικονομικά. Τα Προσφυγικά είναι ένα αντιπαράδειγμα και ένα χαστούκι στις πολιτικές που δεν έχουν επιδείξει τίποτα στο κομμάτι της στέγης για αυτό και αποτελούν στόχο.
Τα αιτήματα της απεργίας πείνας είναι:
• ΑΜΕΣΗ ΑΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ.
• ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ, ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΟΥ ΔΙΑΜΕΝΟΥΝ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΣΥΝΔΕΘΕΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΜΑΖΙ ΤΟΥΣ.
• ΝΑ ΔΟΘΟΥΝ ΕΜΠΡΑΚΤΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ “ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ Λ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ Α.Μ.Κ.Ε.” ΜΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ! – ΟΥΤΕ ΕΥΡΩ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ “ΑΝΑΠΛΑΣΗ” ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ!