Πριν από λίγες μέρες, κυβερνητικά στελέχη με προεξέχοντα τον υπουργό Μετανάστευσης Θάνο Πλεύρη στοχοποιούσαν ακτιβιστές με αφορμή την υπόθεση της Χίου και τον νόμο αυστηροποίησης των ποινών για δράσεις μελών ΜΚΟ. Το βράδυ της Τετάρτης, έγινε γνωστό το ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε η Ελλάδα εναντίον του ακτιβιστή Tommy Olsen της οργάνωσης Aegean Boat Report. Σύμφωνα με πληροφορίες του TVXS, ο Νορβηγός ακτιβιστής θα προσαχθεί σύντομα ενώπιον του αρμόδιου Νορβηγού δικαστή, ο οποίος θα κινήσει τη διαδικασία για την έκδοσή του ή μη στην Ελλάδα, με βάση το ευρωπαϊκό ένταλμα που είχε εκδοθεί από τις ελληνικές αρχές.
Ο Όλσεν αποτελεί εδώ και χρόνια στόχο της κυβέρνησης, καθώς είναι ο ακτιβιστής χάρη στον οποίο έρχονται στη δημοσιότητα τα περισσότερα βίντεο και φωτογραφίες που, σύμφωνα με καταγγελίες, αποδεικνύουν επαναπροωθήσεις (pushbacks) από την πλευρά του ελληνικού λιμενικού. Αυτό επισημαίνει στο TVXS ο δικηγόρος Βασίλης Παπαδόπουλος.
Ο ίδιος γνωρίζει καλά την υπόθεση, καθώς το όνομα του Νορβηγού ακτιβιστή περιλαμβανόταν στην ίδια δικογραφία με εκείνο του Παναγιώτη Δημητρά από το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι. Στην υπόθεση αυτή ο Βασίλης Παπαδόπουλος εξετάστηκε ως μάρτυρας υπεράσπισης του Δημητρά, όπως και άλλοι εκπρόσωποι επίσημων θεσμικών φορέων προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων με τους οποίους συνεργάζεται ο τελευταίος.
Η δικογραφία για φερόμενη εγκληματική οργάνωση με σκοπό τη διακίνηση μεταναστών στην Κω, το 2021, εκκρεμεί ακόμα. Το περιστατικό, με βάση το οποίο κινήθηκε η κατηγορία, αφορά την είσοδο στη χώρα στις 13/07/2021 αιτούντα άσυλο, ο οποίος κατηγορείται μάλιστα και ο ίδιος ως διευθύνων την εγκληματική οργάνωση. Η μόνη παράνομη δραστηριότητα που αποδίδεται αφορά την είσοδο στη χώρα του ίδιου και των συνεπιβαινόντων του στη βάρκα.
Ο Παναγιώτης Δημητράς με αφορμή το ένταλμα σύλληψης λέει στο tvxs πως: «Με βάση και τη νομολογία του Αρείου πάγου τα αδικήματα για τα οποία κατηγορούμαστε ο Τόμμυ Όλσεν, εγώ και δύο αλλοδαποί δεν στέκουν. Όλα αυτά γίνονται για την παρενόχληση των δύο οργανώσεων επειδή υπερασπίζονται το κράτος δικαίου, για να εμποδιστεί το έργο τους, όπως έχουν πει και οι διεθνείς οργανισμοί που καταδίκασαν την Ελλάδα γι’αυτές τις διαδικασίες». Συνδέει μάλιστα τη διαδικασία με αυτήν που ακολουθήθηκε πρόσφατα στη Χίο.
«Τι έκαναν στη Χίο; Μόλις τους πιάσανε τους έβαλαν να κάνουν καταθέσεις με μεταφραστές τους ίδιους τους λιμενικούς για να πουν ότι θέλουν αυτοί. Όταν βγήκαν οι καταθέσεις στον ανακριτή, οι άνθρωποι λέγανε άλλα. Διέψευσαν αυτά που φέρονταν να λένε στους λιμενικούς. Το ίδιο συνέβη και σε εμάς το 2021. Με βάση κατευθυνόμενες καταθέσεις από λιμενικούς φτιάχνονται οι δικογραφίες. Και γι’αυτό άλλωστε ο αρχικός ανακριτής δεν ζήτησε να κληθούμε ο Τόμμυ κι εγώ, ούτε προφυλάκισε τους αλλοδαπούς. Είχε δει ότι δεν υπήρχε αντικείμενο. Ήρθε εντολή από πάνω με δημόσιες δηλώσεις του Μηταράκη να διωχθούμε κι εμείς. Φτιάχτηκε κατόπιν ένα σενάριο που δεν στέκει».
Οι δύο ακτιβιστές είχαν «καταδικαστεί» ήδη από τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ. Ωστόσο το κατηγορητήριο που ακολούθησε ήταν βαρύ.
«Μας κατηγόρησαν για εγκληματική οργάνωση. Βγήκαν τα δικαστήρια της Δωδεκανήσου μετά στην υπόθεση του Φαρμακονησίου και αποφάσισαν ότι δεν μπορεί να υπάρχει εγκληματική οργάνωση για ένα συμβάν! Και ο Άρειος Πάγος το είπε. Η εγκληματική οργάνωση έχει δομή κλπ. Δεύτερον για να υπάρχει κακούργημα πρέπει να υπάρχει κερδοσκοπία. Δεν πήραμε λεφτά, ούτε εγώ ούτε ο Τόμμυ. Τρίτον είπαν ότι τους διευκολύναμε να μπουν στην Ελλάδα και να παρακάμψουν την διαδικασία. Εμείς αντίθετα ειδοποιήσαμε τις αρχές και τους ενέταξαν στη διαδικασία ασύλου. Και σε όλα αυτά ως μάρτυρας υπεράσπισης, ήρθε η υπεύθυνη προγραμμάτων της Ύπατης Αρμοστείας και ο βοηθός Συνηγόρου του Πολίτη και κατέθεσαν».
Ρωτάω γιατί εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης για τον Όλσεν κατά τη γνώμη του.
«Αυτό θα είχε νόημα αν είχε φυγοδικήσει. Εκκρεμεί δίκη και δεν παρουσιάστηκε; Όχι. Άρα τι θέλουν; Να πάψουμε να ασχολούμαστε με το κράτος δικαίου. Τους ενοχλούμε».
Ο συγκεκριμένος αιτών άσυλο της υπόθεσης Δημητρά και Όλσεν, είχε προηγουμένως εμφανιστεί στο BBC, σε ρεπορτάζ με τίτλο «The EU countries pushing back asylum seekers at sea», το οποίο δημοσιεύθηκε — κατά σύμπτωση — την ίδια ημέρα (13/07/2021). Στο ρεπορτάζ καταγγέλλονταν δύο προηγούμενες επαναπροωθήσεις του, εκ των οποίων η μία είχε καταγραφεί σε βίντεο που δημοσιεύθηκε στις 10/06/2021 από τη σελίδα στο Facebook της οργάνωσης Aegean Boat Report.
Η οργάνωση αυτή καταγγέλλει συστηματικά περιστατικά παράνομων επαναπροωθήσεων στο Αιγαίο και βασικό πρόσωπο που τη συνδέει με τις σχετικές αποκαλύψεις είναι ο ήδη εκζητούμενος Τόμμυ Όλσεν.
Το ρεπορτάζ του BBC έλαβε ευρεία δημοσιότητα και προκάλεσε την αντίδραση του τότε Υπουργού Μετανάστευσης Νότη Μηταράκη, ο οποίος κατήγγειλε ως παντελώς αβάσιμες τις σχετικές κατηγορίες, παρότι συνοδεύονταν από βίντεο. Όλα αυτά συνέβησαν πριν από τη δημοσιοποίηση της έκθεσης του OLAF για τη Frontex, η οποία αποκάλυψε ανοχή — αν όχι συνέργεια — οργάνων της σε παράνομες επαναπροωθήσεις, και πριν από την παραίτηση του τότε εκτελεστικού διευθυντή της, Fabrice Leggeri.
Έχει σημασία να πούμε πως η υπόθεση των δύο μπήκε αρχικά στο αρχείο από τον ανακριτή Δωδεκανήσου λόγω έλλειψης στοιχείων. Ωστόσο μετά τη δημοσιότητα, ο εισαγγελέας εφετών ξεκίνησε ξανά ανακρίσεις.
Κατά τη διαδικασία της ανάκρισης, στον Παναγιώτη Δημητρά επιβλήθηκαν, πέραν άλλων περιοριστικών όρων, και απαγόρευση ενασχόλησης με τις δραστηριότητες της οργάνωσής του. Ο συγκεκριμένος όρος ανακλήθηκε αργότερα, ύστερα από πολλαπλές ανακοινώσεις διαμαρτυρίας και δηλώσεις υποστήριξης από οργανώσεις και φορείς στην Ελλάδα, αλλά και από την Επίτροπο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης και τους Ειδικούς Εισηγητές του ΟΗΕ για τους Υπερασπιστές των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και για τα Δικαιώματα των Μεταναστών.
«Συνεχίζω κανονικά να εργάζομαι υπέρ ενός κράτους Δικαίου. Ωστόσο με ταλαιπωρούν με απαγόρευση εξόδου από την χώρα και παρουσία σε αστυνομικά τμήματα».
Ο δικηγόρος Β. Παπαδόπουλος μας θυμίζει πως την έκδοση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης σε βάρος του Τόμμυ Όλσεν είχε καταγγείλει επίσης, τον Μάιο του 2024, η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τους Υπερασπιστές των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Mary Lawlor.
Η υπόθεση επανέρχεται στο προσκήνιο μετά και την πρόσφατη εξέλιξη στην υπόθεση της οργάνωσης ERCI, μέλη και εθελοντές της οποίας είχαν κατηγορηθεί με παρόμοιες κατηγορίες. Μετά από επτά χρόνια από την αρχική τους δίωξη, αθωώθηκαν πρόσφατα από το αρμόδιο Δικαστήριο της Λέσβου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, σε καμία από τις πολλές υποθέσεις στις οποίες έχουν κατηγορηθεί μέλη οργανώσεων που παρέχουν υποστήριξη σε πρόσφυγες και μετανάστες για φερόμενη σύσταση εγκληματικής οργάνωσης με σκοπό τη διακίνηση μεταναστών, δεν έχει υπάρξει καταδίκη.
Παρόλα αυτά, οι αρχικές βαρύγδουπες ανακοινώσεις περί εξάρθρωσης κυκλωμάτων διακίνησης μεταναστών από ΜΚΟ — με χαρακτηριστικότερη την υπόθεση «Αλκμήνη» του 2020, η οποία δεν έφτασε ποτέ να δικαστεί — παραμένουν αναρτημένες σε φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης.