Τραμπ: Γιατί η τακτική του να απειλεί και να υποχωρεί δεν αποδίδει στο Ιράν
Από τη Wall Street μέχρι τον Λευκό Οίκο, το «πιάτο» για το οποίο μιλάνε όλοι αυτή την εβδομάδα είναι το Περσικό Τάκο (Persian Taco). Είναι αυτό που σερβίρεται όταν ο Τραμπ υπαναχωρεί στο θέμα του Ιράν, σχολιάζει ο Guradian.
Η λέξη TACO προέρχεται από την φράση «Trump Always Chickens Out», που σημαίνει ότι «ο Τραμπ πάντα υποχωρεί». Τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, βλέποντας τις τιμές του πετρελαίου να εκτοξεύονται, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των μετοχών να καταποντίζονται και τις αποδόσεις των ομολόγων να ανεβαίνουν λόγω της απειλής του να πλήξει τις πολιτικές υποδομές ηλεκτροδότησης του Ιράν, ο πρόεδρος υπαναχώρησε εσπευσμένα. Ανακοίνωσε ότι θα αναβάλει τους βομβαρδισμούς επειδή οι συνομιλίες με το Ιράν πήγαιναν περίφημα.
Μετά τις πομπώδεις δηλώσεις του και την αιματοχυσία, είχε έρθει πάλι η ώρα για το TACO, μια κίνηση που πρωτοεμφάνισε κατά τη διάρκεια της κρίσης των δασμών πέρυσι.
Τα ομόλογα ανέκαμψαν σε κλάσματα δευτερολέπτου και η τιμή του αργού Brent υποχώρησε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, από τα 112 δολάρια που βρισκόταν λίγα δευτερόλεπτα νωρίτερα. Τα χρηματιστήρια ανέκαμψαν.
Όμως τα γεγονότα τις ώρες μετά την προσφορά αυτού του «πιάτου» από τον πρόεδρο, υποδηλώνουν ότι η τακτική του έχει πλέον εξαντληθεί. Μπορεί ακόμα να προκαλέσει τρομερή ζημιά στην περιοχή και στην παγκόσμια οικονομία. Οι ακραίες απειλές και η μετέπειτα υπαναχώρηση θα δώσουν ξανά στον Τραμπ την ψευδαίσθηση ότι ελέγχει την κατάσταση. Όμως δεν έχει πλέον τον έλεγχο των εξελίξεων στο Ιράν. Δεν αποφασίζει εκείνος πότε θα τελειώσει η σύγκρουση. Οι αγορές συνειδητοποιούν ότι αυτό μάλλον θα εξαρτηθεί από την Τεχεράνη.
Το πετρέλαιο ανέκαμψε την Τρίτη και οι μετοχές έχασαν το μεγαλύτερο μέρος των κερδών της Δευτέρας, αφού Ιρανοί αξιωματούχοι διέψευσαν τις «παραγωγικές συνομιλίες» που ισχυρίστηκε ο Τραμπ ότι έλαβαν χώρα και έστειλαν κύματα πυραύλων στο Ισραήλ, το Ιράκ και άλλους Αμερικανούς συμμάχους στον Κόλπο.
Παρόλο που οι αγορές χαιρέτισαν την είδηση αργά την Τρίτη ότι η Ουάσιγκτον έστειλε ένα ειρηνευτικό σχέδιο στο Ιράν, έχουν τρομάξει ξανά από τότε, καθώς οι επενδυτές κατάλαβαν ότι τα λόγια του προέδρου έχουν μικρή αξία.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που οι αγορές διαισθάνονται τη φθίνουσα ισχύ του Τραμπ να διαμορφώνει τα γεγονότα. Στις 9 Μαρτίου, ο πρόεδρος είχε άλλο ένα «επεισόδιο TACO» και προσπάθησε να σταματήσει την άνοδο των τιμών του πετρελαίου ισχυριζόμενος ότι οι μάχες θα τελείωναν «σύντομα, πολύ σύντομα» επειδή ο πόλεμος ήταν «πολύ ολοκληρωμένος, σχεδόν τελειωμένος». Ο δείκτης S&P ανέκαμψε εκείνη την ημέρα, αλλά γρήγορα επανέλαβε την πτώση του. Οι αγορές πια τον έχουν μάθει.
Ο Τραμπ αντιμετωπίζει τώρα ένα πολύ πιο δύσκολο τοπίο. Οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου πλησιάζουν και ο ίδιος βρίσκεται χαμηλά στις δημοσκοπήσεις. Οι Αμερικανοί δεν ενέκριναν αυτόν τον πόλεμο εξαρχής και η αντίθεσή τους αυξήθηκε καθώς η μέση τιμή της βενζίνης ανέβηκε κοντά στα 4 δολάρια το γαλόνι.
Ο ΟΟΣΑ προέβλεψε ότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ θα εκτοξευθεί στο 4,2% φέτος. Η πρόκληση για τον Τραμπ είναι ότι οι στόχοι του συγκρούονται. Πρέπει απεγνωσμένα να τερματίσει τον πόλεμο και να φέρει τον στόλο πίσω. Και πρέπει απεγνωσμένα να ξεμπλοκάρει την παροχή πετρελαίου μέσω των στενών του Ορμούζ, τα οποία ελέγχει τώρα το Ιράν.
Το Ιράν, αντίθετα, έχει χρόνο. Η ηγεσία του έχει ήδη εξαρθρωθεί. Ο στρατός του έχει υποστεί καταστροφές. Αλλά το καθεστώς παραμένει στη θέση του και υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι πρόκειται να ανατραπεί. Όπως είδαμε, είναι ικανό να επιβάλει τεράστιο κόστος στον κόσμο στραγγαλίζοντας τα στενά και στερώντας από την παγκόσμια οικονομία 12,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και 11,5 δισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου την ημέρα.
Το κίνητρο της Τεχεράνης να υποχωρήσει είναι ελάχιστο. Πιθανότατα υπολογίζει ότι ο μόνος τρόπος για να αποτρέψει μελλοντικές επιθέσεις είναι να επιδείξει πόση ζημιά μπορεί να προκαλέσει ως απάντηση. Και δεν υπάρχει τίποτα που μπορούν να κάνουν οι ΗΠΑ γι’ αυτό, εκτός αν στείλουν χερσαίες δυνάμεις, κάτι που θα δημιουργούσε πρόσθετα πολιτικά προβλήματα στην Ουάσιγκτον.
Πράγματι, το Ιράν φέρεται να απάντησε στις προτάσεις ειρήνης της Ουάσιγκτον θέτοντας ορισμένες δικές του απαιτήσεις, οι οποίες περιλάμβαναν την αναγνώριση της ιρανικής κυριαρχίας στα στενά του Ορμούζ και αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκλήθηκαν από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις. Το Press TV, ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός σταθμός του Ιράν, φέρεται να παρέθεσε δήλωση ανώτερου αξιωματούχου που είπε: «Το Ιράν θα τερματίσει τον πόλεμο όταν το αποφασίσει το ίδιο και όταν ικανοποιηθούν οι δικοί του όροι».
Οι αγορές αρχίζουν να το καταλαβαίνουν αυτό. Αν οι ΗΠΑ είχαν τον έλεγχο, ο Τραμπ δεν θα απειλούσε να βομβαρδίσει πολιτικούς στόχους – κάτι που αποτελεί έγκλημα πολέμου. Στην καλύτερη περίπτωση για τον πρόεδρο, αυτό σημαίνει ότι έχει εξουδετερώσει όλους τους στρατιωτικούς στόχους του Ιράν και δεν ξέρει τι άλλο να κάνει. Στη χειρότερη, σημαίνει ότι δεν έχει βρει πώς να τους εξουδετερώσει.
Την Πέμπτη, ο δείκτης S&P έχασε 1,78% και έκλεισε σε νέο χαμηλό για το έτος. Η τιμή του βαρελιού Brent κυμαινόταν γύρω στα 108 δολάρια το μεσημέρι. Όπως και ο Τραμπ, οι επενδυτές εξεπλάγησαν ανακαλύπτοντας ότι αφού ο ηγέτης του σκοτώθηκε και οι ένοπλες δυνάμεις του διαλύθηκαν, το Ιράν αναδύθηκε ίσως πιο φονικό και πιο αποφασισμένο να αντέξει και να προκαλέσει περισσότερο χάος από πριν. Τα «Περσικά TACO» του Τραμπ μπορεί να μην αρκούν για να ηρεμήσουν τα νεύρα τους.