Το μυστικό του Σαν Τζουλιάνο: Δεύτερος ασύλητος ετρουσκικός τάφος αποκαλύπτει τα μυστικά του
Η νεκρόπολη του Σαν Τζουλιάνο στην Ετρουρία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας εντυπωσιακής αρχαιολογικής ανακάλυψης, καθώς οι ερευνητές έφεραν στο φως έναν δεύτερο, απολύτως ασύλητο ετρουσκικό τάφο, δίπλα σε έναν αντίστοιχο που είχε εντοπιστεί το 2025. Η σημασία του ευρήματος είναι τεράστια, καθώς στην ίδια περιοχή έχουν καταγραφεί εκατοντάδες τάφοι που στο παρελθόν είχαν συληθεί από τυμβωρύχους, γεγονός που καθιστά τα δύο αυτά άθικτα ταφικά σύνολα εξαιρετικά σπάνια και πολύτιμα για την επιστήμη.
EN ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Μαρίνα Σίσκου ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 23:00, Τρίτη 16 Ιουνίου 2026 Επιστήμη & Τεχνολογία
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ Τα βασικά σημεία του άρθρου Η αρχαιολογική κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στο Σαν Τζουλιάνο, καθώς ανακαλύφθηκε ένας νέος, εντελώς ασύλητος ετρουσκικός τάφος, δίπλα σε έναν άλλον που είχε βρεθεί τον Ιούνιο του 2025. Το εύρημα αυτό υπόσχεται να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα για τις ταφικές παραδόσεις και την καθημερινότητα μιας χαμένης εποχής. Η εξαιρετική κατάσταση διατήρησης θα επιτρέψει την ανασύνθεση ταφικών τελετουργικών και πτυχών της κοινωνικής θέσης των θαμμένων ατόμων. Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει ότι τα προστατευτικά μέτρα της περιοχής πέτυχαν να αναχαιτίσουν τη συστηματική δράση των τυμβωρύχων. Οι συστηματικές ανασκαφές θα συνεχιστούν το καλοκαίρι του 2026, καθώς η εμφάνιση δύο ανέπαφων τύμβων υποδηλώνει την πιθανή ύπαρξη και άλλων ασύλητων ταφών. Το κείμενο κάθε σύνοψης ελέγχεται από δημοσιογράφους του enikos.gr Google Προσθέστε το enikos.gr στην Google Η αρχαιολογική κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στο Σαν Τζουλιάνο, καθώς η τύχη χαμογέλασε στους ερευνητές για δεύτερη φορά μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Η ανακάλυψη ενός νέου, εντελώς ασύλητου ετρουσκικού τάφου αποτελεί σπάνιο γεγονός για τα παγκόσμια χρονικά. Το εύρημα αυτό υπόσχεται να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα για τις ταφικές παραδόσεις και την καθημερινότητα μιας χαμένης εποχής.
Η ομάδα του Αρχαιολογικού Ερευνητικού Προγράμματος του Σαν Τζουλιάνο (SGARP), με επικεφαλής τον καθηγητή Ντάβιντε Τζόρι (Davide Zori) του Πανεπιστημίου Μπέιλορ (Baylor University), άνοιξε έναν νέο ετρουσκικό ταφικό θάλαμο που παρέμενε εντελώς σφραγισμένος και χωρίς ίχνη σύλησης, δίπλα σε έναν άλλον ασύλητο τάφο που είχε ανακαλυφθεί τον Ιούνιο του 2025.
Το εσωτερικό του τάφου. Φωτογραφία: Εφορεία Αρχαιολογίας, Καλών Τεχνών και Τοπίου της Νότιας Ετρουρίας (Soprintendenza Archeologia Belle Arti Paesaggio Etruria Meridionale)
Η ανακάλυψη, η οποία επιβεβαιώθηκε από την αρμόδια Εφορεία, ενισχύει την αρχαιολογική μοναδικότητα της νεκρόπολης του Σαν Τζουλιάνο, που βρίσκεται περίπου 70 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Ρώμης. Παράλληλα, επιβεβαιώνει ότι τα προστατευτικά μέτρα της περιοχής πέτυχαν να αναχαιτίσουν τη συστηματική δράση που ανέπτυσσαν επί δεκαετίες οι τυμβωρύχοι (tombaroli) στη νότια Ετρουρία.
Ο πρώτος ανέπαφος τάφος ήρθε στο φως στις 27 Ιουνίου 2025, κατά τη διάρκεια της συστηματικής ανασκαφικής εκστρατείας που διεξάγει το Πανεπιστήμιο Μπέιλορ από το 2023 στην περιοχή γνωστή ως Καϊόλο (Caiolo), υπό τη συνεχή άδεια και επίβλεψη των ιταλικών αρχών.
Εκείνη η ταφή, η οποία χρονολογείται στα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ., περιείχε τέσσερις νεκρούς τοποθετημένους πάνω σε λαξευμένα πέτρινα κρεβάτια. Σύμφωνα με τα έγγραφα του προγράμματος, συνοδεύονταν από περισσότερα από εκατό κτερίσματα, μεταξύ των οποίων κεραμικά σκεύη, σιδηρά όπλα, χάλκινα κοσμήματα και λεπτεπίλεπτες ασημένιες φουρκέτες.
Η «κατάρα» των τυμβωρύχων: 600 λεηλατημένοι τάφοι σε 2.300 χρόνια
Μέχρι εκείνη τη στιγμή, οι αρχαιολόγοι είχαν καταγράψει περισσότερους από εξακόσιους τάφους γύρω από το οροπέδιο του Σαν Τζουλιάνο, οι οποίοι όμως είχαν αδειάσει όλοι από τυμβωρύχους σε κάποια χρονική στιγμή μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση του 3ου αιώνα π.Χ. ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Τέλος εποχής για την Pizza Hut: Πωλείται έναντι 2,7 δισ. δολαρίων Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν άλλαξε για πάντα την παγκόσμια οικονομία – Πώς αναδιαμορφώνεται ο ενεργειακός χάρτης Ιράν: Ο στρατός απειλεί με «σκληρή απάντηση» αν το Ισραήλ συνεχίσει τις επιθέσεις στον Λίβανο Βικτώρια Δέλλα: Η πρώτη ανάρτησή της μετά τον θάνατο της Γωγώς Μαστροκώστα – Η συγκινητική αφιέρωση Το γεγονός αυτό καθιστούσε τον συγκεκριμένο θάλαμο ένα εξαιρετικό συμβάν για την αρχαιολογία του προ-ρωμαϊκού πολιτισμού. Η νέα ανακάλυψη που ανακοινώθηκε τώρα έλαβε χώρα σε έναν τύμβο που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον προηγούμενο, επίσης ασύλητο.
Το άνοιγμά του επέτρεψε να επιβεβαιωθεί ότι η πέτρινη πλάκα σφράγισης που έκλεινε την είσοδο παρέμενε στην αρχική της θέση, χωρίς ρωγμές ή σημάδια μεταγενέστερης παραβίασης. Στο εσωτερικό αυτού του δεύτερου ταφικού θαλάμου, οι ερευνητές κατάφεραν να εντοπίσουν τουλάχιστον δύο άτομα. Το ένα από αυτά ήταν άνδρας, καθώς δίπλα στο σώμα του βρέθηκε μια αιχμή δόρατος, ενώ τα σκελετικά υπολείμματα έχουν διατηρηθεί εν μέρει.
Τα κτερίσματα, αν και πιο περιορισμένα σε σχέση με τον τάφο που ανακαλύφθηκε το 2025, περιλαμβάνουν δοχεία, αρκετούς κυλίκους τύπου μπουκέρο (bucchero chalices), τουλάχιστον έναν αρύβαλλο και έναν αδιευκρίνιστο ακόμη αριθμό κεραμικών αγγείων καλυμμένων από χώμα που εισχώρησε στο εσωτερικό.
Τα αντικείμενα αυτά θα απαιτήσουν σχολαστική εξαγωγή στο εργαστήριο, ώστε να αποφευχθεί η καταστροφή των διακοσμημένων επιφανειών τους.
Δικαίωση για τους αρχαιολόγους: Η στρατηγική που απέδωσε καρπούς
Ο καθηγητής Ντάβιντε Τζόρι (Davide Zori), κύριος ερευνητής του SGARP και αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Μπέιλορ, εξήγησε ότι ο εντοπισμός δύο ανέπαφων τάφων στον ίδιο τομέα της νεκρόπολης μέσα σε μόλις έναν χρόνο αποτελεί απτή απόδειξη ότι η στρατηγική παρακολούθησης και η θεσμική συνεργασία απέδωσαν καρπούς.
«Σε μια περιοχή όπως η νότια Ετρουρία, όπου λαθραίοι ανασκαφείς άδειαζαν συστηματικά εκατοντάδες τάφους επί δεκαετίες, ο εντοπισμός δύο ασύλητων ταφικών συνόλων σε μια τόσο μικρή έκταση υποδηλώνει ότι ο αρχαιολογικός χώρος έχει προστατευθεί αποτελεσματικά».
Ο Zori τόνισε ότι η συνέχεια των ερευνών από το 2023, μαζί με τη στενή συμμαχία με τον δήμο του Μπαρμπαράνο Ρομάνο (Barbarano Romano) και τη συνεργασία της τοπικής κοινότητας, εμπόδισαν τους τυμβωρύχους (tombaroli) να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτούς τους τύμβους προτού η πανεπιστημιακή ομάδα καταφέρει να τους ανασκάψει με επιστημονική μεθοδολογία.
Η εξαιρετική κατάσταση διατήρησης και των δύο τάφων, και ιδιαίτερα η αυθεντική σφράγιση του δεύτερου θαλάμου με τη μεγάλη πλάκα κλεισίματος ακόμα στη θέση της, θα επιτρέψει στους ειδικούς να ανασυνθέσουν όχι μόνο τα ταφικά τελετουργικά της Ανατολίζουσας περιόδου (Orientalizing period), αλλά και πτυχές της κοινωνικής θέσης των θαμμένων ατόμων.
Το εξωτερικό του τάφου. Φωτογραφία: Εφορεία Αρχαιολογίας, Καλών Τεχνών και Τοπίου της Νότιας Ετρουρίας (Soprintendenza Archeologia Belle Arti Paesaggio Etruria Meridionale)
Ένα «ανοιχτό βιβλίο» για τα μυστικά και τις κοινωνικές δομές των Ετρούσκων
Η νεκρόπολη του Σαν Τζουλιάνο, που θεωρείται ένα από τα πλουσιότερα ταφικά τοπία της νότιας Ετρουρίας, προσέφερε με αυτές τις δύο συνεχόμενες ανακαλύψεις μια άνευ προηγουμένου επιστημονική ευκαιρία για την ανάλυση των πρακτικών εναπόθεσης, των συμβολικών ιεραρχιών και, πιθανώς, των έμφυλων ή γενεαλογικών διαφορών μέσα από τον υλικό πολιτισμό.
Η Τζέρολιν Ε. Μόρισον (Jerolyn E. Morrison), διευθύντρια εργαστηρίου του προγράμματος και επισκέπτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Τέχνης και Ιστορίας της Τέχνης του Μπέιλορ, υπογράμμισε την ανταπόκριση των κατοίκων του Μπαρμπαράνο Ρομάνο, πολλοί από τους οποίους έχουν επισκεφθεί τις εγκαταστάσεις για να παρατηρήσουν τα κεραμικά που ανακτήθηκαν, δείχνοντας ασυνήθιστο ενδιαφέρον για τις εργασίες.
Η Μόρισον υπογράμμισε ότι η συνεργασία των πολιτών υπήρξε καθοριστική για τη διατήρηση της ακεραιότητας του αρχαιολογικού χώρου. Από την πλευρά του, ο Τζέιμι Απρίλε (Jamie Aprile), συνεπικεφαλής του SGARP, σημείωσε ότι αυτή η δεύτερη ανακάλυψη εδραιώνει το πρόγραμμα ως σημείο αναφοράς στη μεσογειακή αρχαιολογία.
Πρόσθεσε, επίσης, ότι τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν και από τους δύο τάφους θα αναδιαμορφώσουν τις ακαδημαϊκές συζητήσεις για την πολιτισμική εξέλιξη των Ετρούσκων κατά τη μεταβατική περίοδο μεταξύ της Ανατολίζουσας και της Αρχαϊκής φάσης.
Οι συστηματικές ανασκαφές στην περιοχή Καϊόλο (Caiolo) θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026, καθώς η εμφάνιση δύο ανέπαφων τύμβων σε τόσο μικρή ακτίνα υποδηλώνει την πιθανή ύπαρξη και άλλων ασύλητων ταφών σε κοντινή απόσταση.
Η ομάδα του Πανεπιστημίου Μπέιλορ (Baylor University) εργάζεται με τις άδειες του Ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού και υπό την επίβλεψη της Εφορείας Αρχαιοτήτων (Soprintendenza), και τα υλικά που εντοπίζονται θα μεταφερθούν σε εξειδικευμένα εργαστήρια για καθαρισμό, καταλογογράφηση, καθώς και για ανθρωπολογική, ισοτοπική και γενετική ανάλυση.
Τα μερικώς σωσμένα σκελετικά κατάλοιπα στον δεύτερο τάφο, μαζί με την αιχμή του δόρατος και τα αγγεία τύπου bucchero, προσφέρουν έναν συνδυασμό στοιχείων που οι αρχαιολόγοι ελπίζουν να διασταυρώσουν με τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από τον ταφικό θάλαμο του 2025, όπου εντοπίστηκαν τέσσερα άτομα και περισσότερα από εκατό αντικείμενα.
Η σύγκριση μεταξύ των δύο πλαισίων, που χωρίζονται από λίγα μόλις μέτρα και ένα έτος ανασκαφής, θα επιτρέψει την κατανόηση της χωρικής οργάνωσης της νεκρόπολης και των κριτηρίων ομαδοποίησης των νεκρών σε μια κρίσιμη στιγμή της Ετρουσκικής ιστορίας. Google Προσθέστε το enikos.gr στην Google ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ Κοινοποίηση άρθρου ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η είσοδος του νέου ανέπαφου τάφρου που ανακαλύφθηκε. Φωτογραφία: Εφορεία Αρχαιολογίας, Καλών Τεχνών και Τοπίου της Νότιας Ετρουρίας (Soprintendenza Archeologia Belle Arti Paesaggio Etruria Meridionale)