Το 1999 ένα έργο τέχνης που απεικόνιζε ένα ακατάστατο κρεβάτι, γεμάτο με προσωπικά αντικείμενα, άδεια κουτάκια μπύρας και χρησιμοποιημένα προφυλακτικά, προκάλεσε τεράστια συζήτηση στα μέσα ενημέρωσης και μετέτρεψε την καλλιτέχνιδα Tracey Emin σε διεθνή προσωπικότητα. Το έργο με τίτλο My Bed αποτέλεσε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα εκθέματα της σύγχρονης βρετανικής τέχνης και σημάδεψε την πορεία της δημιουργού.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, την περίοδο που ο κόσμος πλησίαζε στο πέρασμα προς τον 21ο αιώνα, η καλλιτεχνική σκηνή στο Λονδίνο βρισκόταν σε έντονη αναταραχή, εξηγεί το BBC. Οι λεγόμενοι Young British Artists (YBAs), μια ομάδα δημιουργών στην οποία ανήκαν μεταξύ άλλων η Tracey Emin, ο Damien Hirst, η Sarah Lucas και οι Jake και Dinos Chapman, κυριαρχούσαν στο πολιτιστικό τοπίο, συνδυάζοντας την τέχνη με τη νυχτερινή ζωή, τη μουσική και μια έντονα προκλητική αισθητική.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το έργο της Emin ξεχώρισε ως μια από τις πιο αμφιλεγόμενες καλλιτεχνικές δηλώσεις της εποχής. Το My Bed, που δημιουργήθηκε το 1998, παρουσιάστηκε το 1999 στην Tate Britain, όταν προτάθηκε για το βραβείο Turner Prize. Το έργο αναπαριστούσε το πραγματικό κρεβάτι της καλλιτέχνιδας μετά από μια περίοδο προσωπικής κρίσης και κατάθλιψης. Τα σεντόνια ήταν λερωμένα, ενώ γύρω από το κρεβάτι υπήρχαν αντικείμενα της καθημερινότητάς της όπως προφυλακτικά, παντόφλες, άδεια μπουκάλια βότκας, Polaroid φωτογραφίες, γεμάτα τασάκια, ακόμη και προσωπικά είδη όπως αιματοβαμμένα εσώρουχα.
Παρότι το έργο δεν κέρδισε τελικά το Turner Prize, προκάλεσε τεράστια συζήτηση και έντονες αντιδράσεις. Εφημερίδες και κριτικοί τέχνης σχολίασαν την ωμή ειλικρίνεια του έργου, ενώ ορισμένα μέσα το χαρακτήρισαν προκλητικό ή ακόμη και προσβλητικό. Η ίδια η Emin περιέγραψε αργότερα το έργο ως «μισό σκηνή εγκλήματος και μισό ημερολόγιο».
Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, το My Bed παρουσιάζεται ξανά στο κοινό ως ένα από τα σημαντικότερα έργα της καριέρας της Emin στην έκθεση A Second Life στην Tate Modern. Η έκθεση αυτή καλύπτει ολόκληρη την πορεία της καλλιτέχνιδας και περιλαμβάνει έργα από τα πρώτα της δημιουργικά βήματα έως πρόσφατες δημιουργίες.
Η διευθύντρια της Tate, Maria Balshaw, η οποία συνδιοργάνωσε την έκθεση, σημειώνει ότι πολλές γενιές γνωρίζουν το όνομα της Emin χωρίς να έχουν δει ποτέ από κοντά τα έργα της. Η ίδια θυμάται την πρώτη φορά που είδε το My Bed και την αίσθηση που προκάλεσε: «Ήταν σαν απελευθέρωση. Το έργο περιλάμβανε στοιχεία της καθημερινής ζωής μιας γυναίκας που μέχρι τότε δεν εμφανίζονταν σε έναν τόσο επίσημο χώρο τέχνης».
Το έργο συνδέθηκε επίσης με τις αντιφάσεις της ποπ κουλτούρας της δεκαετίας του 1990. Εκείνη την περίοδο, οι γυναίκες που ζούσαν δημόσια και έντονα –ιδιαίτερα όσες προέρχονταν από εργατικά στρώματα– συχνά παρουσιάζονταν από τα μέσα ως προκλητικές προσωπικότητες. Ταυτόχρονα όμως δέχονταν έντονη κριτική για την ίδια τους τη συμπεριφορά.
Παρά τις αντιδράσεις της εποχής, το έργο απέκτησε με τα χρόνια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της σύγχρονης τέχνης. Το 2014 πωλήθηκε σε δημοπρασία έναντι 2,54 εκατομμυρίων λιρών και σήμερα διδάσκεται ακόμη και σε μαθήματα τέχνης σε σχολεία στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Κλείσιμο
Η εγκατάσταση έχει επίσης γνωρίσει αρκετές ασυνήθιστες στιγμές κατά τη διάρκεια της ιστορίας της. Το 1999 δύο καλλιτέχνες πραγματοποίησαν μια απρόσμενη «παράσταση» πάνω στο έργο, ξεκινώντας έναν καβγά με μαξιλάρια. Σε άλλη περίπτωση, μια γυναίκα προσπάθησε να καθαρίσει το έργο. Στη σημερινή του έκθεση, το έργο προστατεύεται από ειδικό σύστημα συναγερμού για να αποτραπούν παρόμοια περιστατικά.
Παρά την εικόνα ακαταστασίας που παρουσιάζει, το έργο συντηρείται με μεγάλη ακρίβεια. Κάθε αντικείμενο φυλάσσεται ξεχωριστά και επανατοποθετείται σύμφωνα με συγκεκριμένες οδηγίες της καλλιτέχνιδας ώστε να διατηρείται η αρχική μορφή της εγκατάστασης.
Σήμερα, οι αντιδράσεις του κοινού έχουν αλλάξει. Όπως σημειώνει η Balshaw, το έργο πλέον δεν προκαλεί το σοκ που δημιουργούσε τη δεκαετία του 1990. Αντίθετα, πολλοί επισκέπτες στέκονται μπροστά του προσπαθώντας να κατανοήσουν την ιστορία που κρύβεται πίσω από αυτό.
Η Tracey Emin, που σήμερα είναι 62 ετών και έχει επιβιώσει από μια σοβαρή μάχη με τον καρκίνο, θεωρεί ότι το έργο έχει αποκτήσει πλέον μια δική του ζωή. Όπως αναφέρει η ίδια, όταν το κοινό το βλέπει σήμερα, η αντίδραση δεν είναι πια έκπληξη αλλά κατανόηση.
Το έργο της ξεχώρισε ως μια από τις πιο αμφιλεγόμενες καλλιτεχνικές δηλώσεις της εποχής
«Το My Bed έχει πλέον τη δική του ύπαρξη», λέει. «Όταν το βλέπουν σήμερα οι άνθρωποι δεν αντιδρούν με σοκ. Βλέπουν κάτι διαφορετικό: μια στιγμή ζωής που αποτυπώθηκε μέσα στον χρόνο».
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή