Η σύγκρουση Φάμελλου-Πολάκη βαθαίνει την κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, απομακρύνοντας ακόμη περισσότερο την Κουμουνδούρου από τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ Παππάς και Δούρου διεκδικούν ρόλο «κυανόκρανου».
Ο «εμφύλιος» που μαίνεται στον ΣΥΡΙΖΑ μετά τη διαγραφή του Παύλου Πολάκη δεν απειλεί μόνο την ήδη εύθραυστη εσωκομματική ισορροπία της Κουμουνδούρου. Δημιουργεί παράλληλα μια νέα πολιτική πραγματικότητα για τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση ασφαλείας, επιμένοντας ότι δεν πρόκειται να εμπλακεί σε διαδικασίες εσωτερικής διαχείρισης, παζαριών ή ανακύκλωσης προσώπων και μηχανισμών του παρελθόντος.
Ανοιχτή σύγκρουση στρατοπέδων στον ΣΥΡΙΖΑ με αφορμή τη διαγραφή Πολάκη
Η φράση του ότι «ανεξάρτητος βουλευτής ο Πολάκης είναι το πιο σύντομο ανέκδοτο» αποτύπωσε με σαφήνεια ότι δεν αναγνωρίζει πολιτικά τη ρήξη με τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ η αναφορά του στην «επόμενη μέρα μετά τις 26 του μήνα» θεωρήθηκε από αρκετούς στο εσωτερικό της Κουμουνδούρου ως σαφής υπαινιγμός για τις κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα.
Την ίδια στιγμή, η δημόσια παρουσία του σε εκδήλωση με τον Νίκο Κοτζιά και τον Γιάννη Μπουλέκο έδειξε ότι ο ίδιος δεν σκοπεύει να αποσυρθεί πολιτικά ούτε να κινηθεί ως απομονωμένος πόλος εντός του χώρου. Στο εσωτερικό του κόμματος, άλλωστε, η ομάδα που τον στηρίζει ανεβάζει διαρκώς τους τόνους, ζητώντας ανάκληση της διαγραφής και άμεση σύγκληση των κομματικών οργάνων.
Η κρίση αυτή, ωστόσο, έχει και μια δεύτερη ανάγνωση: όσο βαθύτερα βυθίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ στην εσωστρέφεια, τόσο περισσότερο ο Αλέξης Τσίπρας απομακρύνεται πολιτικά από την Κουμουνδούρου. Πρόσωπα που συνομιλούν με τον πρώην πρωθυπουργό επιμένουν ότι δεν θέλει σε καμία περίπτωση να εμφανιστεί ως ο άνθρωπος που θα χρεωθεί τη διάλυση του κόμματος που ο ίδιος οδήγησε στην εξουσία. Για αυτό και αποφεύγει επιμελώς κάθε εικόνα υπόγειας συνεννόησης, οργανωμένων μετακινήσεων ή παρασκηνιακών συμφωνιών.
Η γραμμή που εκπέμπεται από το περιβάλλον του είναι σαφής: το νέο εγχείρημα δεν θα στηριχθεί σε παλιούς κομματικούς μηχανισμούς ούτε θα οικοδομηθεί πάνω στις ισορροπίες που κυριάρχησαν την προηγούμενη δεκαετία. Ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο πολιτικό και κοινωνικό ακροατήριο, μακριά από τις εσωτερικές παθογένειες που, κατά την εκτίμηση συνεργατών του, εγκλώβισαν τον ΣΥΡΙΖΑ σε έναν ατέρμονο κύκλο φθοράς.
Αυτός είναι και ο λόγος που όσο η κρίση στην Κουμουνδούρου βαθαίνει, τόσο πιο σταθερά ο πρώην πρωθυπουργός επιμένει ότι δεν επιθυμεί συγκολλήσεις κορυφής ή πολιτικές διευθετήσεις πίσω από κλειστές πόρτες. Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ ενισχύει, σύμφωνα με συνομιλητές του, την ανάγκη για μια νέα πολιτική αφετηρία χωρίς τα βάρη και τις αντιθέσεις του παρελθόντος.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, δύο πρόσωπα επιχειρούν να αναλάβουν ρόλο «κυανόκρανου» προκειμένου να αποτραπεί η πλήρης αποσύνθεση. Ο Νίκος Παππάς και η Ρένα Δούρου εμφανίζονται τις τελευταίες ώρες ως οι βασικοί εκφραστές μιας γραμμής εσωτερικής αποκλιμάκωσης.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί ουσιαστικά να γεφυρώσει το χάσμα που έχει ανοίξει ανάμεσα στον Παύλο Πολάκη και τον Σωκράτη Φάμελλο, εκτιμώντας ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες εξελίξεις για το κόμμα. Για αυτό και ζητεί επίμονα άμεση συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ζήτημα της συμμετοχής του διαγραφέντος βουλευτή στις κομματικές διαδικασίες.
Από το περιβάλλον του Νίκου Παππά επιμένουν ότι ακόμη υπάρχει περιθώριο πολιτικής εκτόνωσης, εφόσον υπάρξουν αμοιβαίες εξηγήσεις στο εσωτερικό του οργάνου. Σύμφωνα με την ίδια ανάγνωση, ο Παύλος Πολάκης θα μπορούσε να αποσαφηνίσει ότι οι αιχμές του δεν υπονοούσαν ύπαρξη κρυφής ατζέντας ή υπόγειων συμφωνιών, ενώ από την άλλη πλευρά ο Σωκράτης Φάμελλος καλείται να ενημερώσει επισήμως την Πολιτική Γραμματεία για το πού βρίσκεται η συζήτηση γύρω από πιθανές συνεργασίες και να ξεκαθαρίσει το πλαίσιο της σχέσης που διατηρεί με τον Αλέξη Τσίπρα.
Με τη θέση ότι η κρίση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί εάν είχαν ενεργοποιηθεί εγκαίρως οι εσωκομματικές διαδικασίες, ο Νίκος Παππάς επιχειρεί να αποτρέψει την πλήρη ρήξη και να διατηρήσει τον ΣΥΡΙΖΑ πολιτικά όρθιο.
Ταυτόχρονα, απορρίπτει ανοιχτά τα σενάρια αυτοδιάλυσης ή αναστολής λειτουργίας του κόμματος, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια πορεία θα επιτάχυνε τη συρρίκνωση του ΣΥΡΙΖΑ. Η παρέμβασή του ερμηνεύεται από αρκετούς ως προσπάθεια να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι στο εσωτερικό της Κουμουνδούρου.
Σε αντίστοιχο μήκος κύματος κινήθηκε και η Ρένα Δούρου, η οποία επέλεξε χαμηλούς τόνους και ενωτική γραμμή. Με αναφορές στην ανάγκη συνεννόησης στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο και σαφείς αιχμές ότι οι τελευταίες εξελίξεις οδηγούν σε περαιτέρω κατακερματισμό, η πρώην περιφερειάρχης επιχειρεί να λειτουργήσει ως γέφυρα σε μια περίοδο αυξημένης εσωτερικής έντασης.
Την ίδια ώρα, ο Αλέξης Τσίπρας συνεχίζει κανονικά τον σχεδιασμό του ενόψει της 26ης Μαΐου. Χθες βρέθηκε στην εκδήλωση νέων που διοργάνωσε το Ινστιτούτο του, επιλέγοντας να δώσει έμφαση στα ζητήματα της νέας γενιάς, της εργασίας, της στέγης και της πολιτικής συμμετοχής, ενώ έκλεισε την παρέμβασή του με ανοιχτό κάλεσμα για τη συγκέντρωση στο Θησείο.
«Έχω πάρα πολύ καιρό να βρεθώ ανάμεσα σε τόσους πολλούς νέους και νέες», είπε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να δώσει έναν πιο άμεσο και χαλαρό τόνο στην παρέμβασή του. Ο πρώην πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στις βαθιές αλλαγές που έχει επιφέρει η ψηφιακή εποχή στη ζωή των νεότερων γενιών, στις κοινωνικές ανισότητες που διευρύνονται διεθνώς αλλά και στην αίσθηση αδιεξόδου που, όπως είπε, βιώνουν πολλοί νέοι άνθρωποι στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ζητήματα της εργασίας και της στέγης, λέγοντας ότι μια ολόκληρη γενιά αναγκάζεται να δουλεύει παράλληλα με τις σπουδές της ή να παραμένει στο παιδικό δωμάτιο ακόμη και μετά τα 30. Παράλληλα, άσκησε κριτική στο σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων και στην εκπαιδευτική πολιτική της κυβέρνησης, επαναφέροντας τη συζήτηση για την ελεύθερη πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Ο Αλέξης Τσίπρας επέμεινε επίσης στην ανάγκη μεγαλύτερης πολιτικής συμμετοχής των νέων, καταγγέλλοντας ότι χιλιάδες εργαζόμενοι νέοι ουσιαστικά αποκλείονται από την εκλογική διαδικασία επειδή εργάζονται μακριά από τον τόπο όπου ψηφίζουν. «Να οργανώσετε εσείς ένα κίνημα ώστε οι νέοι να πάνε στην κάλπη στις επόμενες εκλογές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κλείνοντας την ομιλία του, απηύθυνε ανοιχτό κάλεσμα για τη συγκέντρωση της επόμενης Τρίτης στην πλατεία Θησείου, λέγοντας πως εκεί «θα έχουμε τη δυνατότητα να ανοίξουμε τα πανιά μας σε νέους ορίζοντες».
Το βέβαιο είναι ότι οι επόμενες ημέρες έως τις 26 Μαΐου αποκτούν χαρακτήρα πολιτικής δοκιμασίας όχι μόνο για τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά συνολικά για τον χώρο της Κεντροαριστεράς. Και όσο η κρίση στην Κουμουνδούρου βαθαίνει, τόσο περισσότερο ο Αλέξης Τσίπρας θα επιδιώκει να εμφανίζεται ως κάτι διαφορετικό από αυτό που αφήνει πίσω του.