Αν και το δάγκωμα του λαγοκέφαλου δεν τοξικό, μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραύμα – Επικίνδυνη είναι και η κατανάλωση του ψαριού, καθώς περιέχει ισχυρή νευροτοξίνη
«ΑΤΜ» της θάλασσας
Ο λαγοκέφαλος δεν έχει φυσικούς εχθρούς και επιτίθεται σε όλα τα είδη. Τρέφεται με γαρίδες, καβούρια, αυγά κεφαλόποδων, καλαμάρια και άλλα μικρά και μεγαλύτερα ψάρια, ενώ λατρεύει τις σουπιές, τα χταπόδια και τα λυθρίνια. Είναι αχόρταγα ψάρια και προκαλούν ζημιές στα δίχτυα και τον γενικότερο εξοπλισμό των ψαράδων, αφού είτε τα σκίζουν είτε τρώνε και τα αγκίστρια (!) καταβροχθίζοντας την ψαριά. Και δεν είναι μόνο αυτό. Θαλάσσιες περιοχές όπως αυτή του Σαρωνικού που οι ψαράδες αποκαλούσαν χαϊδευτικά «ΑΤΜ» λόγω των λυθρινιών και των άλλων ακριβών ψαριών που τους έδιναν, τώρα είναι έρημες, με μόνους κατοίκους τους λαγοκέφαλους.
Μόνο από τις ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία και τα αλιεύματα που προκαλούν οι λαγοκέφαλοι, εκτιμάται πως η μέση απώλεια που υφίσταται ο Ελληνας ψαράς -σύμφωνα με έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών- ξεπερνά τις 6.000 ευρώ τον χρόνο. Αυτός είναι και ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση εξετάζει με κάθε σοβαρότητα το ενδεχόμενο να «επικηρύξει» τους λαγοκέφαλους. Το σχέδιο θέλει να επιδοτούνται οι ψαράδες με τιμή 6 ευρώ το κιλό ως κίνητρο για να βγάζουν λαγοκέφαλους και να τους οδηγούν στην εξαφάνιση. Το εν λόγω πρόγραμμα έχει ήδη τρέξει πιλοτικά στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.
Λαγοκέφαλος
Παρόμοιο βρίσκεται σε εξέλιξη και στην Κύπρο. Η κυπριακή κυβέρνηση, με στόχο να αλιευθούν 125 τόνοι λαγοκέφαλων από τις παράκτιες περιοχές της Κύπρου, έχει επιδοτήσει την αλιεία του ψαριού αυτού. Η τιμή, μάλιστα, που δίνει για το κιλό του λαγοκέφαλου η κυπριακή κυβέρνηση, αυξήθηκε από τα 3 ευρώ πέρυσι, στα 4,8 έως σήμερα.
Η αλιεία του λαγοκέφαλου επιδοτείται και στην Τουρκία, όπου χρηματοδοτούνται οι ψαράδες για να παραδώσουν όσο μεγαλύτερες ποσότητες μπορούν, με τα πανεπιστήμια της χώρας να ερευνούν τις τοξίνες του ψαριού. Εξίσου έρευνες για το πώς και αν θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί (ή απομονωθεί) η τοξίνη που φέρει ο λαγοκέφαλος γίνονται και στην Αίγυπτο.
Στη χώρα μας, πάντως, τρέχει και ένα πολύ καινοτόμο ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο βασίζεται στο ερευνητικό πρόγραμμα «Lagomeal» που χρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ενωση. Σκοπός του είναι να διαπιστωθεί επιστημονικά εάν και πώς μπορεί να απομακρυνθεί η τετραδοτοξίνη από τον λαγοκέφαλο για την παραγωγή ζωοτροφών.
Οι επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ, μαζί με αυτούς του «Δημόκριτου» και άλλων συνεργαζόμενων φορέων (IMBBC HCMR), πήγαν το πρόγραμμα «Lagomeal» της Ε.Ε. ένα βήμα παραπάνω, αφού έχουν καταλήξει στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να παραχθεί ασφαλές ιχθυάλευρο από τον λαγοκέφαλο.
Χάνεται κληρονομιά 3.500 ετών
«Το θέμα δεν είναι αν δαγκώνουν οι λαγοκέφαλοι τους λουόμενους και αν βλέπουμε φαινόμενα πανικού και τρόμου στις ακτές», λέει στο «ΘΕΜΑ» η διευθύντρια έρευνας του Ινστιτούτου Θαλασσίων Ερευνών «Αρχιπέλαγος», Αναστασία Μήλιου, η οποία επισημαίνει ότι «ο κόσμος πρέπει να κατανοήσει ότι στο Αιγαίο υπήρχαν 3.500 χρόνια τα ίδια είδη ψαριών, κάτι που σημαίνει ότι οι μεσογειακοί λαοί τρεφόμαστε με τα ίδια είδη με τους προγόνους μας, αυτά τα ψάρια. Αυτό αλλάζει βίαια τώρα με την ανθρωπογενή παρέμβαση».
Η υδροβιολόγος εξηγεί ότι «στη Μεσόγειο έχουν εισβάλλει περισσότερα από 1.000 ξενικά είδη. Καθώς το “Αρχιπέλαγος” έχει το δικό του “παρατηρητήριο” και το δικό του δίκτυο ενημέρωσης, οι επιστήμονές του διαπιστώνουν πόσο γρήγορα εξελίσσεται η ιστορική καταστροφή της θαλάσσιας βιολογίας. Συνεχώς βρίσκουμε νέα είδη. Για παράδειγμα, πριν από μερικές ημέρες βρήκαμε ένα νέο γυμνοβράγχιο, το οποίο είναι μικρό και δεν απειλεί άμεσα είδη ψαριών, όμως διαταράσσει το τοπικό οικοσύστημα. Γενικότερα έχουν απορρυθμιστεί οι ελληνικές θάλασσες, όχι λόγω της κλιματικής αλλαγής μόνο, αλλά κυρίως λόγω της ανθρωπογενούς παρέμβασης». Ως ανθρωπογενής παρέμβαση νοείται η ανεξέλεγκτη ναυτιλιακή δραστηριότητα, με τα έρμα των πλοίων να μην ελέγχονται πριν αδειαστούν σε νέες θάλασσες χωρίς ενδιάμεσες στάσεις, αλλά και κυρίως η υπεραλίευση.
«Τα ψάρια έχουν έναν φυσικό μηχανισμό ελέγχου του βιότοπου στον οποίο ζουν. Γι’ αυτό και εμείς έχουμε υποχρέωση να προστατεύσουμε τους φυσικούς θηρευτές του λαγοκέφαλου και να επαναφέρουμε την υγεία των θαλασσών», λέει η κυρία Μήλιου. Πράγματι, ενώ τα πρώτα χρόνια υπήρχε… απελπισία, αφού υπήρχε μόνο μια καταγραφή λαγοκέφαλου να εντάσσεται στη διατροφή ενός είδους και αφορούσε σε θανάτωση από χελώνα καρέτα-καρέτα. Από άγνοια, φόβο και κακία ωστόσο οι καρέτα-καρέτα αποθαρρύνθηκαν από το να πλησιάζουν παράκτιες περιοχές ή περιοχές αλιέων.
Σήμερα γνωρίζουμε πως στους φυσικούς εχθρούς του λαγοκέφαλου είναι ο κυνηγός (υπάρχει μάλιστα φωτογραφία των επιστημόνων του «Αρχιπελάγους», στο οποίο ένας κυνηγός έχει στο στομάχι του 10 λαγοκέφαλους), αλλά και ο ξιφίας και ο καρχαρίας. Στα πιο… γήινα είδη ανήκει και η ζαργάνα, η οποία μπορεί να καταναλώσει τον λαγοκέφαλο.
«Μια καλή ιδέα, λοιπόν, είναι, αντί να επιδοτείται μόνο το κυνήγι του συγκεκριμένου ψαριού, να επιδοτείται η δυνατότητα να μη βγαίνουν οι ψαράδες να ψαρέψουν, ώστε να καταπολεμηθεί η υπεραλίευση. Να δοθεί χρόνος στη φύση να επουλωθεί για να μην εξαφανιστούν είδη που και ο ψαράς ζούσε από αυτά, αλλά και ο καταναλωτής τα είχε στη διατροφή του. Γιατί η υπεραλίευση έχει συμβάλει στο άδειασμα των θαλασσών μας από τα είδη που θα μπορούσαν να περιορίσουν την ανάπτυξη των εισβολικών». Είναι σοκαριστικό πάντως το γεγονός ότι από τα 15.000 είδη ψαριών της Μεσογείου, τα 1.000 και πλέον είναι «εισβολείς», ξενικά και επεκτατικά είδη.
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή