Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία «πάγωσε» την Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο, φέρνοντας έναν πόλεμο στην γειτονιά της.
Τέσσερα χρόνια μετά, το μέτωπο παραμένει ανοιχτό, με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς εκατέρωθεν, εκατομμύρια εκτοπισμένους και μια χώρα βαθιά σημαδεμένη από τη φρίκη του πολέμου.
Σοκαριστικές εικόνες ανθρώπων που κάποτε είχαν δικαίωμα στην κανονικότητα
Το φωτογραφικό αφιέρωμα του Associated Press καταγράφει αυτή την επώδυνη διαδρομή μέσα από εικόνες που δεν χρειάζονται επεξήγηση: Άμαχοι τρέπονται σε φυγή με λιγοστά υπάρχοντα, κατεστραμμένες υποδομές και πόλεις, μαζικοί τάφοι, στρατιώτες δακρύζουν στην πρώτη γραμμή, οικογένειες θρηνούν τα δικά τους θύματα, σφίγγοντας τα δόντια να μην κλάψουν και άνθρωποι ζουν διαρκώς με τον φόβο της σειρήνας.
Ένας άνδρας περισυλλέγει αντικείμενα από κατάστημα που τυλίχθηκε στις φλόγες ύστερα από ρωσική επίθεση στο Χάρκοβο της Ουκρανίας, την Παρασκευή 25 Μαρτίου 2022.
Παρά τις διεθνείς διπλωματικές προσπάθειες, η Ουκρανία συνεχίζει να δέχεται επιθέσεις σε αστικά κέντρα, ενεργειακές υποδομές και περιοχές μακριά από τη γραμμή των συγκρούσεων. Με αποτέλεσμα τις λεγόμενες παράπλευρες απώλειες. Αυτές που δεν καταλογίζονται στην επίσημη άθροιση των δυνάμεων που εξοντώνονται. Και πλάι τους χιλιάδες άνθρωποι που σημαδεύτηκαν ανεξίτηλα από τα θραύσματα του πολέμου. Σε σώμα και ψυχή.
Πρόσωπο «κεντημένο» από τα θραύσματα του πολέμου
Οι κατεστραμμένες γειτονιές αποτυπώνουν τις συνθήκες ζωής εκατομμυρίων πολιτών. Ανάμεσα σε ερείπια, που κάποτε ήταν οι γειτονιές που έπαιζαν τα παιδιά τους. Αναζητούν τρόπο επιβίωσης, τέσσερα χρόνια μετά.
Γυναίκα κινείται σε δρόμο γεμάτο συντρίμμια, δίπλα σε κατεστραμμένα ρωσικά στρατιωτικά οχήματα στην Μπούτσα, στα περίχωρα του Κίεβο, την Κυριακή 3 Απριλίου 2022.
Οι χειμώνες των τελευταίων ετών ανέδειξαν τη στρατηγική στόχευση κρίσιμων υποδομών, αφήνοντας ολόκληρες περιοχές χωρίς ρεύμα, νερό και θέρμανση, ακόμη και σε συνθήκες πολικού ψύχους. Άνθρωποι ζουν φορώντας όσα περισσότερα ρούχα μπορούν για να μην παγώσουν και αγωνίζονται να βρουν τροφή σε συνθήκες πολέμου και παγωνιάς.
Σκηνές έκτακτης ανάγκης στήνονται σε κατοικημένη γειτονιά του Κιέβου, την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026.
Οι φωτογραφίες μαζικών τάφων, τραυματισμένων αμάχων και νεκρών στρατιωτών υπενθυμίζουν το βαρύ ανθρώπινο τίμημα. Πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν πρόσωπα, ιστορίες και ζωές που διακόπηκαν βίαια. Και άλλες που θέλουν να βγουν στο φως. Όπως το έμβρυο της εγκύου, που μεταφέρουν οι γείτονές της τραυματισμένη.
Έγκυος γυναίκα, απομακρύνεται από μαιευτήριο στη Μαριούπολη της Ουκρανίας, στις 9 Μαρτίου 2022. Η γυναίκα μεταφέρθηκε σε άλλο νοσοκομείο, ωστόσο δεν κατάφερε να επιβιώσει.
Για τους Ουκρανούς στρατιώτες, η καθημερινότητα στην πρώτη γραμμή σημαίνει διαρκή έκθεση στον θάνατο, πρόχειρη ιατρική περίθαλψη και αβεβαιότητα. Για τις οικογένειές τους, σημαίνει αναμονή, πένθος και μια μόνιμη αγωνία για την τύχη τους.
Ουκρανός αστυνομικός καλύπτεται μπροστά από φλεγόμενο κτίριο που επλήγη από ρωσική αεροπορική επιδρομή στην Αβντιίβκα της ανατολικής Ουκρανίας, την Παρασκευή 17 Μαρτίου 2023.
Κι όμως, μέσα στα καμένα τοπία και τα ερείπια, καταγράφονται στιγμές επιμονής και αξιοπρέπειας: κάτοικοι που επιστρέφουν στα χωριά τους, άνθρωποι που φυτεύουν ξανά τη γη τους δίπλα σε κατεστραμμένα άρματα μάχης, παιδιά που συνεχίζουν να πηγαίνουν σχολείο όταν αυτό είναι δυνατό.
Ένστικτο επιβίωσης: Συγκεντρωμένο κάτω από μία γέφυρα μόλις ηχούν οι σειρήνες
Και άλλες εικόνες: Άνθρωποι στοιβαγμένοι κάτω από γέφυρες που πασχίζουν να επιβιώσουν σε κάθε ήχο σειρήνας. Ή παράπλευρες απώλειες, πλάι στο τραπέζι της κουζίνας, εκεί που η καθημερινότητα είχε περιοριστεί στα απολύτως απαραίτητα, μέχρι που τα έχασε και αυτά. Με ένα πιστό σύντροφο να θρηνεί την απώλεια της ανθρώπινης ζωής.
Ιστορίες φρίκης που δεν αφορούν την πρώτη γραμμή του μετώπου
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου, η Ουκρανία παραμένει όρθια, αλλά βαθιά πληγωμένη. Οι εικόνες αυτού του αφιερώματος δεν αφηγούνται μόνο την ιστορία μιας σύγκρουσης, αλλά και τη διαρκή πάλη ενός λαού για επιβίωση, μνήμη και μέλλον.
Ουκρανοί στρατιώτες κινούνται μέσα σε ένα απανθρακωμένο δάσος στην πρώτη γραμμή του μετώπου, λίγα χιλιόμετρα από την Αντριίβκα, στην Ουκρανία, στην περιφέρεια Ντονέτσκ, το Σάββατο 16 Σεπτεμβρίου 2023.