Για περισσότερα από 118 χρόνια, η Ιόνιος Σχολή λειτούργησε ως κάτι περισσότερο από ένα απλό σχολείο. Θα έλεγε κανείς ότι ήταν μια εκπαιδευτική κοινότητα που φρόντιζε αδιάλειπτα να κρατά ζωντανή την ελληνική παράδοση, να διαφυλάττει το ήθος, να βασίζεται σε εμπνευσμένους δασκάλους και να ισορροπεί με την προοδευτικότητα.
Για πολλούς αποφοίτους, η Ιόνιος δεν ήταν ποτέ ένα απλό «κτίριο». «Το σχολείο αυτό ήταν οι καθηγητές του – οι περισσότεροι, σε άλλο επίπεδο. Θύμιζαν εκείνους τους καθηγητές στις ταινίες που μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που σκέφτεσαι, κινείσαι, υπάρχεις συνολικά. Η Ιόνιος υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής μου», λέει η 23χρονη φοιτήτρια Μαριεύα, απόφοιτος του σχολείου, σε μήνυμά της από την Αφρική, όπου βρίσκεται αυτή την περίοδο προσφέροντας εθελοντικό έργο.
Η φετινή χρονιά σηματοδοτεί το τέλος ενός μεγάλου κεφαλαίου της ιστορίας του. Οι ιστορικές εγκαταστάσεις της Φιλοθέης, επί της Κονίτσης 22, κλείνουν τον κύκλο τους καθώς πουλήθηκαν και η λειτουργία του σχολείου μεταφέρεται στο Μαρούσι. Εξαίρεση, το τμήμα του Διεθνούς Απολυτηρίου (ΙΒ), το οποίο θα πάψει εντελώς από το σχολικό έτος 2026-27.
Kωνσταντίνος Γερασίμου Kαβαλιεράτος, ο ιδρυτής
Το όραμα
Η ιστορία της Ιονίου Σχολής αρχίζει όταν το ελληνικό κράτος αναθέτει το 1881 στον Κωνσταντίνο Γ. Καβαλιεράτο, δημοδιδάσκαλο από την Κεφαλονιά, το έργο της οργάνωσης ελληνικών δημοτικών σχολείων στη Θεσσαλία, η οποία μόλις είχε ενσωματωθεί στο ελληνικό κράτος.
Στη συνέχεια, το 1908, ο Καβαλιεράτος ίδρυσε την Ιόνιο Σχολή σε ένα μικρό κτίριο στη συμβολή των οδών Σολωμού και Κάνιγγος, κυρίως για τα παιδιά, που έρχονταν από τα Ιόνια νησιά στην Αθήνα. «Διατηρούσε παράλληλα δύο οικοτροφεία – ένα αρρένων και ένα θηλέων», θα πει στο «ΘΕΜΑ» ο σημερινός λυκειάρχης της Ιονίου δρ Μελέτης Μελετόπουλος, σημειώνοντας ότι «από το 1912, η κεντρική σχολική μονάδα μεταφέρθηκε στο τετράγωνο των οδών Ακαδημίας, Ζωοδόχου Πηγής και Χαριλάου Τρικούπη. Το θηλέων ήταν στην Κυψέλη. Ηταν ένα από τα πρώτα μεικτά σχολεία στην Ελλάδα, συνδυάζοντας συντηρητισμό με προοδευτισμό. Εδινε έμφαση στη γλωσσομάθεια, στο ήθος, στους καλούς τρόπους».
Ο διευθυντής της Ιονίου Σχολής δρ Μελέτης Μελετόπουλος
Κλείσιμο
Μετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου Καβαλιεράτου, τη διεύθυνση της σχολής ανέλαβε ο γιος του, Απόλλων, «ένας χαρισματικός φιλόλογος, ο οποίος όμως έφυγε ξαφνικά από τη ζωή στα 32», αναφέρει ο κ. Μελετόπουλος. Μετά τον πρόωρο θάνατό του, τη διοίκηση ανέλαβαν οι έξι αδελφές του, ανύπαντρες όλες – πλην μιας. Εκείνη παντρεύτηκε τον δικηγόρο Δερβέναγα και το 1932 απέκτησαν έναν γιο, τον Γεώργιο Δερβέναγα, η ίδια όμως πέθανε στη γέννα. Ο υιός Δερβέναγας, ο οποίος ήταν ο μοναδικός απόγονος της οικογένειας, ανέλαβε τη διοίκηση της Σχολής από τη θεία του Θέτιδα Καβαλλιεράτου, το 1970. Τον διαδέχθηκε ο γιός του, Αγγελος, ο οποίος έγινε συνιδιοκτήτης, ακολούθως, με τον ανιψιό του Αλμπέρτο Μπουρνέτ Κοράλες και αμφότεροι προχώρησαν πρόσφατα στην πώληση του εκπαιδευτηρίου σε μεγάλη κατασκευαστική εταιρεία για τη ανέγερση κατοικιών.
Ο πόλεμος
Ενα από τα αξιομνημόνευτα κεφάλαια της ιστορίας της Ιονίου Σχολής γράφτηκε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. «Με το ξέσπασμα του πολέμου, το 1940, όλοι οι δάσκαλοι και καθηγητές έφυγαν για το μέτωπο. Ωστόσο, ακόμη και τον τρομερό χειμώνα του 1941-1942, όταν η πείνα και η εξαθλίωση παρέλυαν την Αθήνα και πολλά σχολεία είχαν σταματήσει να λειτουργούν, η Ιόνιος παρέμεινε ανοιχτή», θα πει ο σημερινός λυκειάρχης, για να προσθέσει: «Στις 12 Οκτωβρίου 1944, αποχώρησαν τα γερμανικά στρατεύματα και στις 18 η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου αποβιβάζεται στο Φάληρο. Η νέα κυβέρνηση κατευθύνεται στην Ακρόπολη για να υψώσει την ελληνική σημαία στον Ιερό Βράχο. Τη σημαία αυτή παρέδωσαν στον Παπανδρέου οι μαθήτριες της Ιονίου Σχολής. Τιμής ένεκεν, η Ιόνιος Σχολή προσκαλείται κάθε χρόνο για να παραστεί στην τελετή της Απελευθέρωσης».
Το 1957 η οικογένεια Καβαλιεράτου συγκεντρώνει τις δραστηριότητες της Ιονίου Σχολής σε μια νέα έδρα, στη Φιλοθέη. Το συγκρότημα σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Αρης Βαλσαμάκης. Το κτίριο, χτισμένο σε έκταση πέντε στρεμμάτων απέναντι από τον λόφο της Φιλοθέης, θεωρήθηκε ένα από τα πιο καλαίσθητα της εποχής. Το νέο campus στο Μαρούσι ξεκίνησε να λειτουργεί το 1980 με Νηπιαγωγείο και Δημοτικό. Το 2017, επί λυκειαρχίας Μελετόπουλου, προστέθηκε δεύτερο Γυμνάσιο.
Ιδρύθηκε από τον Κωνσταντίνο Καβαλιεράτο και ήταν από τα πρώτα μεικτά σχολεία της χώρας – Λειτούργησε ακόμα και την περίοδο της Κατοχής, ενώ το 1957 μεταφέρθηκε στις εγκαταστάσεις της Φιλοθέης που τώρα πουλήθηκαν για να γίνουν πολυτελείς κατοικίες – Θα συνεχίσει να λειτουργεί στο Μαρούσι
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
«Το σχολείο ήταν οι άνθρωποί του»
Η Ιόνιος ανέκαθεν είχε εξαιρετικούς καθηγητές. «Ο ιστορικός λυκειάρχης της Ιονίου Σχολής τη δεκαετία του ’60 ήταν ο φιλόλογος Αντώνης Βατσολάκης, ένας άνθρωπος με τεράστια παιδεία και πολύ αυστηρός, που κράτησε το σχολείο για δεκαετίες. Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί η διευθύντρια του Δημοτικού επί 40 χρόνια, η κυρία Χρυσούλα Τζοΐτου, που υπηρέτησε από το 1957 μέχρι το 2020 και μέχρι τα 89 της ήταν διευθύντρια», υπογραμμίζει ο κ. Μελετόπουλος. «Ηταν ένα σχολείο αρκετά συντηρητικό, όχι όμως στενόμυαλο. Διατηρούσε πάντα ένα ζεστό, οικογενειακό κλίμα. Εδινε μεγάλη σημασία στην ηθική διαπαιδαγώγηση των παιδιών και πρόσφερε ελληνοχριστιανική αγωγή, κάτι που συνεχίστηκε μέχρι σήμερα», δίνει το στίγμα ο ίδιος.
Απόφοιτος του σχολείου η Μαριεύα, επισημαίνει ότι «η Ιόνιος υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής μου. Οι καθηγητές, άνθρωποι αξιόλογοι, ολοκληρωμένοι, που στόχο έχουν να σε μετατρέψουν σε έναν “αυτόφωτο πνευματικό οργανισμό”, όπως μας έλεγε ο Στάντης Αποστολίδης. Κάποιες φορές μ’ άρεσε να γράφω όσα δεν ήθελα να πω κι είχα συνηθίσει να το κάνω κρυφά. Ωσπου με είδε ο κύριος Κουταλάς, φιλόλογος. Με ρώτησε διακριτικά τι γράφω. Ηταν ο πρώτος άνθρωπος που υποστήριξε εκείνο το “ανήσυχο παιδί” που ήμουν. Κέρδισε τον σεβασμό μου, έγινε μέντοράς μου για τα επόμενα χρόνια. Εκείνο που μου δίδαξε η γιαγιά μου, φιλόλογος επίσης, ήταν ότι καταλαβαίνεις πότε ένας δάσκαλος τα έχει καταφέρει όταν οι μαθητές του ακόμη και όταν αποφοιτήσουν, τον αποζητούν. Η Ιόνιος υπήρξε πλούσια γιατί οι άνθρωποί της ήταν οι “ακριβότεροι”», καταλήγει η νεαρή φοιτήτρια.
Μαθήτριες με τη δασκάλα τους, τη δεκαετία του 1930. Χαρακτηριστικοί οι τεράστιοι φιόγκοι που φορούσαν τα κορίτσια τότε στα κεφάλια τους
Η σύγχρονη εποχή
Ο δρ Μελέτης Μελετόπουλος, συγγραφέας, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Γενεύης, ανέλαβε λυκειάρχης της Ιονίου Σχολής το 2015 – «ήταν τότε ένα σχολείο καθημαγμένο από την κρίση, ο μαθητικός πληθυσμός είχε μειωθεί στα 800 παιδιά», όπως λέει χαρακτηριστικά στο «ΘΕΜΑ». Μιλώντας για το έργο του, αναφέρει: «Προσέλαβα πολύ δυνατούς καθηγητές, όπως τον Στάντη Αποστολίδη, και πολλούς νέους επιστήμονες που τους στήριξα και τους βοήθησα να γίνουν δάσκαλοι». Ο κ. Μελετόπουλος διαμόρφωσε μια δυνατή διοικητική ομάδα και εφάρμοσε ρηξικέλευθα και πρωτοποριακά μέτρα: μαθήματα επιλογών (Κβαντική Φυσική, Γενετική, Βusiness Μanagement, Ιστορία Α’ και Β Παγκοσμίου Πολέμου, Εγκληματολογία, Ιστορία της Τέχνης κ.λπ.), εισήγαγε τη ρητορική, τον θεσμό του μέντορα, τη θεατρική παιδεία, ανταλλαγές με σχολεία σε Φλωρεντία, Βουδαπέστη, Μαδρίτη, Βερολίνο κ.λπ., την Ημερίδα Επαγγελματικού Προσανατολισμού, τακτικές διαλέξεις προσωπικοτήτων (Σμαραγδής, Συρίγος, Κατσέλη, Καραμπελιάς κ.ά.) – αξίζει να σημειωθεί ότι τα παιδιά παρακολούθησαν τον «Καποδίστρια» του Σμαραγδή σε ιδιωτική προβολή σε κινηματογράφο, πριν από τη διανομή της ταινίας.
Εφτιαξε «Τα Νέα της Ιονίου Σχολής», ανέπτυξε το πρόγραμμα Ιnternational Βaccaleureat το οποίο είχε ξεκινήσει το 2011. «Eκανα βιωματικά μαθήματα σε όλη την Ελλάδα, εκδρομές από το Ρούπελ και τη Μονεμβασία μέχρι το Μεσολόγγι, το Σούλι, ακόμα και την Χειμάρρα, όπου ξεναγούσα πάντα ο ίδιος τα παιδιά. Εκανα διαλέξεις γιά το Κυπριακό, την Επανάσταση, τον Ρένο Αποστολίδη», αναφέρει. Εφάρμοσε πλήρες πρόγραμμα anti-buylling και ήταν ο πρώτος που εφάρμοσε την οδηγία του υπουργείου για αυτοαξιολόγηση. Αντί ως λυκειάρχης να διδάσκει 3 ώρες, δίδασκε έως 16 ώρες, αρχικά Κοινωνιολογία και Οικονομία, μετά Βυζαντινή Ιστορία και Πολιτική Παιδεία. Δίδαξε Κοινωνιολογία Κατεύθυνσης στη Γ’ Λυκείου, όταν έγινε για λίγο μάθημα Πανελληνίων (οι 13 στους 26 έγραψαν 19-20) και συμμετείχε ως εξεταστής μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες στις Πανελλήνιες. Ακόμα και μαθήματα savoir vivre παρέδιδε στα παιδιά. Το κυριότερο ήταν το ζεστό οικογενειακό κλίμα. Το αποτέλεσμα ήταν η Ιόνιος να φτάσει τα 1.600 παιδιά και το Λύκειο από 120 παιδιά να πάει στα 400, γεγονός που δημιούργησε δεκάδες νέες θέσεις εργασίας. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τα εργασιακά των εκπαιδευτικών, έδωσε σε όλους πλήρες πρόγραμμα, διόρθωσε αδικίες, ενώ διατηρούσε άριστες σχέσεις με το υπουργείο Παιδείας και έχαιρε μεγάλης εκτίμησης.
«Αντιμετώπισα με ψυχραιμία και αποφασιστικότητα, χωρίς να καμφθώ, τις (αναμενόμενες) λυσσαλέες επιθέσεις ιδεόληπτων εξωσυνδικαλιστικών και εξωσχολικών φορέων ενώ απέρριπτα συστηματικά κάθε πελατειακό αίτημα, ακόμα και από υπουργούς», τονίζει ο κ. Μελετόπουλος και συνεχίζει: «Πέρυσι, πήρα το μεγαλύτερο παράσημο της καριέρας μου: όταν εξέφρασα στα παιδιά την απόφασή μου να αποσυρθώ, ήρθε όλη η Β’ Λυκείου στο γραφείο μου και μου είπε: “Κύριε, καθίστε ακόμα μία χρονιά να τελειώσουμε και εμείς το σχολείο”. Συγκινήθηκα και ενέδωσα. Φέτος το καλοκαίρι αποχωρώ από την Ιόνιο Σχολή, η οποία άλλωστε μεταφέρεται στις εγκαταστάσεις της στο Μαρούσι. Θα δω με τι θα ασχοληθώ, έχω κάποιες προτάσεις, αν και με δελεάζει ένα καθημερινό πρόγραμμα μελέτης, έρευνας, συγγραφής και… κολύμβησης στη Λούτσα», καταλήγει.
Οι μαθητές της Ιονίου Σχολής με τους δασκάλους τους στην πρόσοψη του κτιρίου
Οι απόφοιτοι
«Αποχωρώντας, εκείνο που κρατώ είναι η πολύ θερμή σχέση που είχαμε πάντα με τα παιδιά», υπογραμμίζει ο δρ Μελετόπουλος για να συνεχίσει: «Η Ιόνιος Σχολή, ένα σχολείο αστικού προφίλ, απέδιδε πάντα στην κοινωνία εξαιρετικούς αποφοίτους με ήθος, με ευρύτερη καλλιέργεια, ολοκληρωμένες προσωπικότητες, που διακρίνονταν στους κλάδους τους».
Ορισμένοι από τους «επώνυμους» απόφοιτους της Ιονίου Σχολής είναι ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, πρώην υπουργός, ο Ιωνας Ζαούσης, ακαδημαϊκός και υποδιοικητής Εθνικής Τραπέζης, ο Ηλίας Ηλιού, Πρόεδρος ΕΔΑ, ο Νίκος Κακλαμανάκης, χρυσός Ολυμπιονίκης, οι Αννα και Μαρία Καλουτά, τα πασίγνωστα Καλουτάκια. Ο Αλέξανδρος Κατσαντώνης, καθηγητής Νομικής Σχολής Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, ο Γεράσιμος Κλαουδάτος, επιχειρηματίας, οι Τέρενς Κουίκ και Χρήστος Σωτηρακόπουλος, δημοσιογράφοι. Η Αλέκα Κατσέλη, δραματική ηθοποιός του Εθνικού Θεάτρου, ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης, ευρωβουλευτής, ο Γιώργος Μούτσιος, ηθοποιός, ο Θεοδόσης Πελεγρίνης, καθηγητής Φιλοσοφίας Καποδιστριακού Πανεπιστημίου. Οι Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου και Ζωρζ Σαρρή, συγγραφείς.
Ιστοσελίδα των αποφοίτων: www.ioniosclub.gr
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή