της Νάντιας Ρηγάτου
Για πρώτη φορά στην καριέρα του ένα όνειρό του έγινε η θεατρική του πραγματικότητα.
Το Ροδάφ’νον του Κώστα Διαμαντίδη σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, με τον Τάκη Βαμβακίδη στον πρωταγωνιστικό ρόλο και όλο το κείμενο στην ποντιακή διάλεκτο, δεν είναι απλά μια σημαντική συνεργασία για τον ηθοποιό.
Ανεβαίνει στην Πάνω Σκηνή του Από Μηχανής Θεάτρου και παρασέρνει τους θεατές σε ένα συγκλονιστικό ταξίδι ψυχής και μνήμης του Ποντιακού Ελληνισμού, που άφησε ανεξίτηλα σημάδια στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Ο Τάκης Βαμβακίδης δεν ερμηνεύει απλά το ρόλο του.
Μοιράζεται όσα άκουγε από παιδί από τους Πόντιους γονείς και παππούδες του και υμνεί τη γλώσσα και την ιστορία με τόση αγάπη σαν να θέλει να ξορκίσει τις κακουχίες των προγόνων του.
Με αφορμή την παράσταση Ροδάφ’νον” κάναμε μια ουσιαστική κουβέντα για το θέατρο, τον Πόντο αλλά και την καρδιά…που πολλές φορές στην ιστορία του ανθρώπινου γένους δεν έπαιξε το ρόλο της.
– Ποια ήταν η πρώτη σας αντίδραση όταν ήρθε η πρόταση να πρωταγωνιστήσετε σε μια παράσταση μιλώντας στην ποντιακή διάλεκτο την οποία γνωρίζετε άριστα;
Δεν υπήρξε χρόνος αντίδρασης. Υπήρξε αυτόματη έκρηξη “ηφαιστείου” που έβραζε χρόνια και χρόνια. Από την μέρα που ο μεγάλος αδερφός μου Κωστάκης, ο ευλογημένος Δίκαιος Δικαστής, χάρισε σε όλα τα μέλη της οικογένειάς μας το βιβλίο «το Ροδάφ’νον» του Κώστα Διαμαντίδη, εγεννήθη αμέσως ο πόθος το όνειρο, να το ζήσω στην σκηνή σαν αλήθεια. Πέρασαν….χρόνια πολλά… Και τώρα το 2026 το ζω! Ήταν ευλογημένη στιγμή, όταν είπα στον Θέμη Μουμουλίδη την ιδέα για συνεργασία με ποντιακό θέμα και ο ίδιος πρότεινε το ΡΟΔΑΦ’ΝΟΝ! Το ηφαίστειο εξερράγη! Σχετικά δε με την γνώση μου για την ποντιακή διάλεκτο, άριστοι είναι οι δάσκαλοί μου, στο μονοπάτι αυτό, Χρήστος Ακριτίδης, Δημήτρης Πιπερίδης, Γιάννης Γκόσιος. Εγώ είμαι απλώς ένας καλός- λόγω πάθους μελετηρός μαθητής.
– Τι ακριβώς παρακολουθεί ο θεατής στο έργο «Ροδάφ’νον»;
Έναν ύμνο στην απόλυτη αγάπη, την πίστη, την αλληλεγγύη, τον οικουμενικό ουμανισμό και την αποθέωση της απλής, καθαρής, “ζουμερής” καθημερινότητας. όπως λέει το κείμενο ” ….μπορεί να ήταν φτωχοί αλλά ζούσαν ανθρώπινα …ρουφούσαν την ζωή…”
– Πως είναι η συνεργασία με τον Θέμη Μουμουλίδη;
Απρόσμενα μαχητική, δυναμική επί της αναζήτησης της δραματουργικής ευγένειας και συνέπειας και του απόλυτου βάθους στην κόκκινη γραμμή της αλήθειας που, όπως στον διάδρομο μια μέρα μου είπε, “κάνε ό,τι θες …κλάψε…. γέλασε αλλά να εισαι εσύ και να σπαράζεις” ! Με ποντιακές ρίζες και ο ίδιος, ο σκηνοθέτης μου, με σεβασμό, γνώση και φαντασία επιχειρεί μια μαγική κατάδυση στη γλώσσα, τους ήχους και την ιστορία των προγόνων προκαλώντας βαθιά συγκίνηση. Έτσι τουλάχιστον μας λένε οι θεατές που είδαν την παράσταση. Και τον ευχαριστώ θερμά σαν σκηνοθέτη και παραγωγό, μαζί και όλους τους συντελεστές της παράστασης μας για ό,τι ζω από τις 7 Φεβρουαρίου!! Αυτό το σπάνιο συναρπαστικό ταξίδι στη μνήμη και την ψυχή του Ποντιακού Ελληνισμού που εξακολουθεί να μας συγκλονίζει!
– Ποιο είναι το πιο έντονο χαρακτηριστικό των Ποντίων; Μια συνήθεια, μια παράδοση, ένα έθιμο, κάτι που μπορεί να μην γνωρίζουμε οι υπόλοιποι.
Το ποιο έντονο; Όλα βέβαια έντονα τα ζούνε, όλα σπουδαία τα “βαφτίζουν” μα αυτό το πιο λαμπρό χαρακτηριστικό τους: Το απύθμενο πείσμα, το πάθος για ζωή με περηφάνια, με χαμόγελο, κόκκινο κρασί, έρωτα, μελωδίες και νότες και χορούς. Ζήτω η ζωή ! Αυτό !
– Οι γονείς σας σας μιλούσαν ποντιακά στο σπίτι;
Ευτυχώς! Αυτό το κάνανε! Τους Γολγοθάδες των παππούδων βέβαια δεν μας τους λέγανε. Όμως κάνανε την πείνα τους χόρταση για μας. Η φράση “ρίζα μ και κλαδί μ’ ” της γιαγιάς μας είναι, το ευαγγέλιο μας, η παλαιά και νέα διαθήκη μας! Το ιερό της ψυχής μας !
– Θυμάστε κάποια ιστορία να σας διηγούνται οι γονείς ή οι παππούδες σας για τον Πόντο που να σας είχε σοκάρει ως παιδί;
Ναι, όταν ο παππούς μου ο Γαράκουλας- σαν ημίθεος ένας άνθρωπος, σαν δέκα Κατράκηδες μαζί, μας είπε ότι άνθρωποι- υποτίθεται άνθρωποι οι Τσέτες, βάζανε παιδάκια σε σαπιομικροκάραβα για βόλτα στο αχόρταγο πέλαγος και γυρίζανε άδεια!! Και τώρα που το σκέφτομαι τρέμω, κλαίω, λιποθυμώ…Το αιώνιο μου ερώτημα και ανίατη πληγή: Μα, η καρδιά σε αυτούς τους “ανθρώπους” γιατί δεν έπαιξε τον ρόλο της; Την ιερή της αποστολή σαν καρδιά; Όλα τα πεινασμένα άγρια λιοντάρια και οι ύαινες ποτέ δεν θα πνίγανε νεογέννητα!
– Δεχτήκατε ποτέ κάποιο πείραγμα ως Πόντιος με ανέκδοτο και να νιώσατε άσχημα;
Τα ανέκδοτα, τα πειράγματα, τα ” κουρδίσματα” από άνθρωπο σε άνθρωπο μπορεί να είναι ευλογία και ζεστόν ψωμίν και αέρ’ εγαπ’ς (αέρας αγάπης) και μέθεξη παρέας αλλά μπορεί να είναι και αλλόκοτη, ξεροκέφαλη και χυδαία. Η πρόθεση, η διάθεση, η καλοσύνη της ψυχής ή ή ανοησία είναι το χρυσό κλειδί!
– Είστε ευχαριστημένος από την πορεία σας ως ηθοποιός;
Αν ζυγίζουμε την ζωή με συναισθήματα και όχι με ράβδους χρυσού είμαι πανευτυχής…”πανέμορφος” και “πάμπλουτος” κι ας με τραβάει απ’ το μανίκι, που λέει ο Νιόνιος, η εφορία και το στεγαστικό….
– Θα διορθώνατε κάτι στην επαγγελματική σας πορεία αν ξεκινούσατε σήμερα;
Ναι, ναι! Θα μάζευα ….ένσημα.. και θα είχα σαν στόχο να μην παίξω στην Επίδαυρο….και ίσως έτσι να έπαιζα….έστω ένα βουβό πέρασμα…
– Ο κόσμος στο δρόμο όταν σας συναντά τι σας λέει; Πως σας έχει αποτυπώσει στο μυαλό του;
Πόντια έξω καρδιά, ψυχάρα:
«Πουλί μ’ άμον τα ψηλά ρασία να ζεις, ντ’ εφτάσ’ μας και κλαίγουμε και γελούμε…. έθαρείς και πατέρας αδελφός και παιδί μουν είσαι»
Έτσι με νιώθουν… Και αυτό είναι κάτι σαν ποιητική αθανασία.
-Με τόση ευαισθησία που σας διακρίνει αναρωτιέμαι τι ευχή δίνετε στον κόσμο αυτό;
Καθαρό νερό, εμβόλια, βιβλία και μουσική σε όλα τα παιδιά του πλανήτη! Τώρα!
Ροδάφ’νον
Παράσταση στην ποντιακή διάλεκτο
Σκηνοθεσία | ΘΕΜΗΣ ΜΟΥΜΟΥΛΙΔΗΣ
Με τον ΤΑΚΗ ΒΑΜΒΑΚΙΔΗ
ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ ΘΕΑΤΡΟ | ΠΑΝΩ ΣΚΗΝΗ
Παρασκευή στις 21:00
Σάββατο στις 18:00 και στις 21:00
Κυριακή στις 18:30