Μπορεί μέχρι στιγμής να μην υπάρχει «λευκός καπνός» στο μέτωπο των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν, ωστόσο οι παρασκηνιακές επαφές Ουάσιγκτον και Τεχεράνης είναι σε πλήρη εξέλιξη.
Όπως αναφέρουν ιρανικά μέσα ενημέρωσης, η νέα πρόταση που έχουν αποστείλει οι ΗΠΑ στο Ιράν, μέσω των Πακιστανών διαπραγματευτών, «έχει μειώσει τις διαφορές» και εξετάζεται σοβαρά από την Τεχεράνη.
Ωστόσο, γρίφος παραμένει το ζήτημα της μεταφοράς των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν, ενώ η ιρανική ηγεσία εκφράζει την καχυποψία της σχετικά με τις κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, φοβούμενη πως κάθε του ενέργεια αποτελεί απλώς έναν τακτικό ελιγμό, πριν εξαπολύσει νέα στρατιωτικά πλήγματα.
Σημειώνεται πάντως πως η τελευταία πρόταση των ΗΠΑ φαίνεται να προκάλεσε και μια διαμάχη μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου, με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό να εμφανίζεται «έξαλλος» για το ειρηνευτικό σχέδιο που προωθεί η Ουάσινγκτον.
«Ο Νετανιάχου θα κάνει ό,τι του πω εγώ», ήταν το αυστηρό μήνυμα που έστειλε δημοσίως ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA, Ιρανοί αξιωματούχοι συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις στην Τεχεράνη σχετικά με το γενικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης ως εγγυήσεις.
Η πρόταση που απέστειλε η Ουάσιγκτον μοιάζει να έχει περιορίσει τις διαφορές, ωστόσο η περαιτέρω γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των δύο πλευρών, όπως σημειώνεται από το Ιράν, προϋποθέτει, από την πλευρά της Αμερικής, τον τερματισμό κάθε σκέψης για νέα επίθεση με σαφείς δεσμεύσεις.
Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη «έλαβε τις θέσεις της αμερικανικής πλευράς» και τις εξετάζει. Επανέλαβε, επίσης, τα αιτήματα του Ιράν για αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και άρση του αμερικανικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρότειναν στην Τεχεράνη ένα πακέτο μέτρων που περιλαμβάνει την επανέναρξη των συζητήσεων για τα Στενά του Ορμούζ, την αποδέσμευση του 25% των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν, δηλαδή περίπου 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τη δυνατότητα μεταφοράς ουρανίου στο εξωτερικό και ένα όριο εμπλουτισμού ουρανίου, μαζί με άλλα μέτρα που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα και τις κυρώσεις.
Ιρανικές πληροφορίες επισημαίνουν ότι όλα τα στάδια που προτείνουν οι ΗΠΑ και εξετάζονται από την Τεχεράνη θα πρέπει να εφαρμοστούν και να επαληθευτούν εντός 30 ημερών, ώστε το Ιράν να μπορέσει να πουλήσει το πετρέλαιό του και να πειστεί να προχωρήσει σε πυρηνικές διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με όσα διακινούνται στο Ιράν, τα βασικά σημεία που βρίσκονται στο τραπέζι για μια συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, συνοψίζονται στα παρακάτω:
– Δέσμευση από το Ιράν για τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα
– Άρση του αμερικανικού αποκλεισμού για το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ
– Άρση του ιρανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, έστω με κάποιους δασμούς από την Τεχεράνη
– Αποδέσμευση του 25% των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν, περίπου 25 δισ. δολάρια
– Εξαίρεση των ιρανικών πετρελαϊκών πωλήσεων από κυρώσεις για 30 ημέρες
– Απομάκρυνση 400 κιλών ουρανίου από το Ιράν
– Αποδοχή του δικαιώματος του Ιράν για εμπλουτισμό έως 3,67%
– Κλείσιμο πυρηνικών εγκαταστάσεων, εκτός από τον αντιδραστήρα της Τεχεράνης που θα παραμείνει αποκλειστικά για ιατρικούς σκοπούς
Ο γνωστός Ιρανός δημοσιογράφος Ali Gholhaki, με άμεση πληροφόρηση από τους Φρουρούς της Επανάστασης, αποκαλύπτοντας τα βασικά σημεία των συνομιλιών, υπογραμμίζει τα «αγκάθια» της διαπραγμάτευσης.
Αυτά εστιάζουν, κυρίως, στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
آمریکاییها پس از دریافت نظراتِ ایران، پیشنهاد کردهاند که «پایانِ جنگ در تمامیِ جبههها»، «رفع محاصره تنگه هرمز توسط آمریکا»، «بازشدن تنگه هرمز توسط ایران با تعرفه و مسیر دریایی مدنظر ایران»، «آزادسازی ۲۵٪ از اموال بلوکه شده ایران _حدود ۲۵ میلیارد دلار»، «معافیتِ فروشِ نفت ایران…
— Ali Gholhaki (@aghplt) May 20, 2026
Όπως επισημαίνει σε σχετική ανάρτηση, τα «400 κιλά ουρανίου» αποτελούν την «κόκκινη γραμμή». Το Ιράν δεν πρόκειται να παραδώσει τα 400 κιλά ουρανίου, επιμένει στον εμπλουτισμό και δεν δέχεται να τον αναστείλει για 20 χρόνια. Το Ιράν δεν έχει συμφωνήσει στην αποστολή των 400 κιλών ουρανίου σε τρίτη χώρα, όπως η Κίνα ή η Ρωσία, ενώ ούτε οι ΗΠΑ αποδέχονται αποστολή σε τρίτη χώρα, επιδιώκοντας να το θέσουν υπό δικό τους έλεγχο. Εδώ εντοπίζεται το βασικό σημείο πιθανής κατάρρευσης της συμφωνίας.
Επίσης, το Ιράν θεωρεί ότι οι διαπραγματεύσεις για το «πυρηνικό ζήτημα» είναι ξεχωριστές από το «ζήτημα επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ» και από τον «τερματισμό του πολέμου». Τεχεράνη και Ουάσινγκτον διαφωνούν ως προς τη φάση και τη δομή της συμφωνίας.
Το Ιράν δεν δέχεται συνολική συμφωνία σε ένα στάδιο, ενώ οι ΗΠΑ επιδιώκουν συνολική συμφωνία εξαρχής.
Τέλος, οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να άρουν τις κυρώσεις. Στην καλύτερη περίπτωση για το Ιράν, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας, ίσως αποφασιστεί μία προσωρινή αναστολή τους.