Στην Άγκυρα βρίσκεται από το μεσημέρι της Τρίτης ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στις διμερείς σχέσεις, τη στρατιωτική συνεργασία και τα εξοπλιστικά ζητήματα.
Η Άγκυρα φιλοξενεί τη διήμερη σύνοδο στις 7 και 8 Ιουλίου, με τη συμμετοχή των ηγετών και των 32 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, καθώς και εκπροσώπων χωρών-εταίρων της Συμμαχίας. Στην ατζέντα των συνομιλιών βρίσκονται, μεταξύ άλλων, τα F-35, οι κινητήρες του Kaan, η ενεργειακή συνεργασία, καθώς και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Η Άγκυρα προσδοκά την ενίσχυση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον, αλλά και την εξασφάλιση αμερικανικής τεχνολογίας για την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
O Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προτίθενται να άρουν τις κυρώσεις CAATSA που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία, ενώ ανέφερε ότι θα ληφθεί απόφαση σχετικά με το ενδεχόμενο επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35.
«Είναι μια απόφαση που θα πάρουμε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα ή την κατεύθυνση της απόφασης, προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές θα συζητήσουν επίσης θέματα εμπορίου και αμυντικής συνεργασίας.
Ο Τραμπ αναφέρθηκε ακόμη στην ανάγκη υποστήριξης της Τουρκίας σε ζητήματα συντήρησης αεροσκαφών, σημειώνοντας ότι η χώρα έχει προμηθευτεί αμερικανικά συστήματα και θα πρέπει να διασφαλιστεί η τεχνική τους υποστήριξη.
«Είμαστε πολύ καλοί φίλοι. Από την πρώτη στιγμή είχαμε πολύ καλή χημεία και μια ιδιαίτερη σχέση. Η Τουρκία υπό τον πρόεδρο Ερντογάν έχει καταστεί μια πολύ ισχυρή χώρα στρατιωτικά. Έχει εξαιρετικούς στρατιώτες και αυτό πρέπει να αναγνωριστεί», δήλωσε ο Τραμπ.
«Το θέμα των F-35 δεν είναι καινούργιο για εμάς. Το έχουμε συζητήσει με τις Ηνωμένες Πολιτείες και μας είχε δοθεί η υπόσχεση για πέντε αεροσκάφη. Ο κ. Τραμπ μάς έδωσε επίσης τον λόγο του και γνωρίζω ότι στις συνομιλίες αυτής της συνόδου εξετάζεται θετικά αυτή η δέσμευση», δήλωσε ο Ερντογάν.
Ο Τούρκος πρόεδρος πρόσθεσε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «τηρεί πάντα τον λόγο του» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι από τη Σύνοδο θα προκύψει θετική απόφαση για τα F-35.
Διαβάστε: New York Times / Έτοιμος να επιτρέψει την πώληση F-35 στην Τουρκία ο Τραμπ – Τα εμπόδια, η Ρωσία και ο Νετανιάχου
Στο επίκεντρο των συζητήσεων, βρίσκεται η απαίτηση των ΗΠΑ για αύξηση των αμυντικών δαπανών των συμμάχων στο 5% του ΑΕΠ, καθώς και η ενίσχυση της στρατιωτικής τους συμμετοχής σε κρίσιμα μέτωπα ασφαλείας.Ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσεπαράλληλα νέα επίθεση κατά ευρωπαϊκών χωρών, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για τη στάση τους στον πόλεμο με το Ιράν.
Όπως υποστήριξε, όταν οι ΗΠΑ χρειάστηκαν πολιτική στήριξη, αρκετοί Ευρωπαίοι σύμμαχοι αρνήθηκαν να συνδράμουν.
«Η Ιταλία, η Γερμανία και η Γαλλία μάς απέρριψαν. Επί δεκαετίες οι Ηνωμένες Πολιτείες δαπανούν τεράστια ποσά για την προστασία των συμμάχων τους μέσω του ΝΑΤΟ. Περίμενα να δω αν θα ήταν κι εκείνοι εκεί για εμάς», δήλωσε.
Ερωτηθείς για τη Γροιλανδία, ο Αμερικανός πρόεδρος σχολίασε πως η περιοχή θα έπρεπε να ελέγχεται από τις ΗΠΑ και όχι από τη Δανία, ενώ είπε ακόμη ότι «θα μπορούσαμε να απομακρύνουμε όλους τους στρατιώτες μας από την Ευρώπη».
Παράλληλα, σημαντικές ανακοινώσεις για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της Συμμαχίας έγιναν από τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Το ΝΑΤΟ προχωρά στη δημιουργία κοινού στόλου μεταγωγικών αεροσκαφών Airbus A400M, στον οποίο θα συμμετέχουν το Βέλγιο, η Πολωνία, η Ισπανία, η Κροατία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία.
Το μοντέλο λειτουργίας θα βασίζεται στη λογική του «διαμοιρασμού», με τις χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα να έχουν πρόσβαση στα διαθέσιμα αεροσκάφη για τις ανάγκες της Συμμαχίας. Με αυτόν τον τρόπο, το ΝΑΤΟ επιδιώκει να μειώσει το κόστος προμήθειας, συντήρησης, εκπαίδευσης πληρωμάτων και τεχνικής υποστήριξης.
Ο Μαρκ Ρούτε ανακοίνωσε επίσης ότι το ΝΑΤΟ σχεδιάζει επενδύσεις άνω των 40 δισ. δολαρίων την επόμενη πενταετία για την ανάπτυξη συστημάτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Στην πρωτοβουλία συμμετέχει και η Ελλάδα, μαζί με το Βέλγιο, τον Καναδά, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία, τη Νορβηγία, την Ισπανία, τη Σουηδία και την Τουρκία.
Στην Άγκυρα βρίσκονται επίσης εκπρόσωποι ελληνικών αμυντικών εταιρειών και του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας, οι οποίοι πραγματοποιούν επαφές με αντίστοιχους φορείς άλλων χωρών, με στόχο την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.