Πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης στους κόλπους της ΕΕ αναμένεται να αποτελέσει η συμφωνία Mercosur, η οποία εγκρίθηκε από ειδική πλειοψηφία των κρατών-μελών της Ένωσης, την στιγμή όμως που προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις τόσο από χώρες -όπως η Γαλλία- αλλά και από κοινωνικές ομάδες, όπως οι αγρότες.
Σημειώνεται πως η συμφωνία Mercosur συνιστά μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις χώρες της Mercosur, δηλαδή τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη. Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν πριν από περισσότερα από είκοσι χρόνια, με κύριο στόχο την τόνωση του εμπορίου και των επενδυτικών ροών μεταξύ των δύο πλευρών.
Μεταξύ των βασικών προβλέψεων της συμφωνίας είναι η σταδιακή άρση των δασμών σε ευρύ φάσμα προϊόντων. Έτσι, διευκολύνεται η πρόσβαση ευρωπαϊκών βιομηχανικών προϊόντων και αυτοκινήτων στις αγορές της Νότιας Αμερικής, ενώ ταυτόχρονα αυξάνονται οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων στην Ευρώπη, όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά, η ζάχαρη και η σόγια. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει τους Ευρωπαίους αγρότες και κτηνοτρόφους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 2024 οι χώρες της Mercosur εξήγαγαν στην ΕΕ γεωργικά και αγροδιατροφικά προϊόντα αξίας 23,3 δισ. δολαρίων, γεγονός που οδήγησε το εμπορικό έλλειμμα της Ένωσης στα 20,1 δισ. ευρώ. Με την εφαρμογή της συμφωνίας, εκτιμάται ότι η Λατινική Αμερική θα αποκομίσει μεγαλύτερα οφέλη, ενώ ο ευρωπαϊκός αγροτικός τομέας ενδέχεται να δεχθεί ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις.
Οι επικριτές της συμφωνίας, με πρωτοστάτη τη Γαλλία —τον μεγαλύτερο αγροτικό παραγωγό της ΕΕ— υποστηρίζουν ότι θα αυξηθούν οι εισαγωγές φθηνών τροφίμων, όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά και η ζάχαρη, γεγονός που θα υπονομεύσει τη βιωσιμότητα των εγχώριων παραγωγών.
Στα αιτήματά τους προς την κυβέρνηση, οι αγρότες ζητούσαν, μεταξύ άλλων, να μη συνυπογράψει η Ελλάδα τη συμφωνία, ενώ τόσο η Γαλλία όσο και η Ιταλία είχαν εκφράσει εγκαίρως, ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο, τη διαφωνία τους.
Οι αγροτικές οργανώσεις κάνουν λόγο για άνισο ανταγωνισμό, επισημαίνοντας ότι οι χώρες της Mercosur λειτουργούν με διαφορετικά και λιγότερο αυστηρά πρότυπα ασφάλειας. Χαρακτηρίζουν τη συμφωνία ως «ιστορικό λάθος» και «επιζήμια για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα και την επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ».
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύουν αυστηροί κανόνες σχετικά με την καλή διαβίωση των ζώων, τη χρήση φυτοφαρμάκων και αντιβιοτικών, καθώς και την προστασία του περιβάλλοντος. Αντίθετα, σε χώρες της Mercosur επιτρέπεται η χρήση ουσιών που έχουν απαγορευτεί ή δεν έχουν εγκριθεί στην ΕΕ, όπως συγκεκριμένα φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα και αυξητικοί παράγοντες στην κτηνοτροφία, ενώ η εφαρμογή των κανονισμών είναι συχνά πιο χαλαρή.
Επιπλέον, βάσει της συμφωνίας, για ορισμένα προϊόντα —κυρίως τρόφιμα και αγροτικά αγαθά— θα ισχύει πλήρως ελεύθερο εμπόριο. Για άλλα προβλέπεται η εφαρμογή ποσοστώσεων με μειωμένους δασμούς, τα λεγόμενα tariff-rate quotas (TRQ). Κεντρικό ζήτημα αποτελεί το βοδινό κρέας, καθώς η συμφωνία επιτρέπει την εισαγωγή σημαντικών ποσοτήτων φθηνότερου νοτιοαμερικανικού κρέατος στην ΕΕ. Συγκεκριμένα, οι χώρες της Mercosur θα μπορούν να εξάγουν έως 99.000 τόνους βοδινού κρέατος με μειωμένο δασμό 7,5%, έναντι των κανονικών δασμών που κυμαίνονται περίπου στο 40–45%.
Οι παραπάνω παράγοντες αποτελούν τον βασικό λόγο των έντονων αντιδράσεων των αγροτών και ιδιαίτερα των κτηνοτρόφων, με τη Γαλλία, την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Ιρλανδία και την Αυστρία να απορρίπτουν επισήμως τη συμφωνία. Όπως τονίζουν, η εφαρμογή της θα συμπιέσει τις τιμές του βοδινού κρέατος και θα εντείνει τον αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς οι παραγωγοί της Mercosur δραστηριοποιούνται με πιο χαλαρούς κανόνες σε θέματα περιβάλλοντος, ευζωίας των ζώων και ασφάλειας τροφίμων. Παράλληλα, εκφράζεται η ανησυχία ότι η συμφωνία ευνοεί μεγάλους νοτιοαμερικανικούς εξαγωγικούς ομίλους, εις βάρος των μικρότερων ευρωπαϊκών αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ τονίζει ότι «προαναγγελία ενός προσχηματικού διαλόγου από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία εμφανίζεται παντελώς αναξιόπιστη και προσβλητική απέναντι στους αγρότες, συνιστά η σημερινή υπερψήφιση στο Συμβούλιο των Μόνιμων Αντιπροσώπων (COREPER II) της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur, την οποία καταψήφισαν Γαλλία, Πολωνία, Ουγγαρία, Ιρλανδία και Αυστρία, ενώ το Βέλγιο απείχε. Αποδεικνύεται για άλλη μία φορά, πόσο μακριά βρίσκονται οι Κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την ευρωπαϊκή και παγκόσμια πραγματικότητα και βέβαια τις ανάγκες των πολιτών της».
Σύμφωνα με την Κουμουνδούρου, «πρόκειται για μια πολιτική επιλογή που θυσιάζει το περιβάλλον, τα εργασιακά δικαιώματα και τη διατροφική ασφάλεια στον βωμό των εμπορικών συμφερόντων και των πολυεθνικών. Μια πολιτική επιλογή που ενισχύει ένα μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο βασίζεται στην αποψίλωση δασών, στη μαζική εντατική παραγωγή και στην εκμετάλλευση εργαζομένων, ενώ υπονομεύει κάθε σοβαρή δέσμευση για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Την ίδια στιγμή, που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδεικνύουν προκλητική υποκρισία: από τη μία επιβάλλουν αυστηρούς κανόνες και υψηλό κόστος στους Ευρωπαίους παραγωγούς και από την άλλη «ανοίγουν διάπλατα την πόρτα» σε προϊόντα, που παράγονται με χαμηλότερα περιβαλλοντικά και κοινωνικά στάνταρ. Και σε όλα αυτά, η Κυβέρνηση Μητσοτάκη, με τη γνωστή αδιαφορία, άγνοια και αναλγησία της, για πολλοστή φορά, αναδεικνύεται ως ο «πρόθυμος και βολικός εταίρος», κόντρα στα συμφέροντα των Ελλήνων αγροτών και κτηνοτρόφων, που σήμερα αγωνίζονται στα «μπλόκα» της επιβίωσης και της αξιοπρέπειάς τους, με ένα από τα αιτήματα αυτών των «μπλόκων», την κάθετη αντίδραση κα διαφωνία στην συμφωνία ΕΕ-Μercosur. Θα έχει ενδιαφέρον λοιπόν, να δούμε πώς θα τοποθετηθεί ο κ. Μητσοτάκης, στην συνάντησή του, την Τρίτη, με εκπροσώπους των «μπλόκων» και πώς θα δικαιολογήσει την υπερψήφιση της συγκεκριμένης συμφωνίας».
Η Νέα Αριστερά επισημαίνει ότι «την ώρα που οι αγρότες βρίσκονται στους δρόμους διεκδικώντας την επιβίωσή τους, η έγκριση της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur (με υπερψήφιση και από την ελληνική κυβέρνηση) συνιστά μια πολιτική επιλογή που αναμένεται να πλήξει άμεσα και σοβαρά την ελληνική αγροτική παραγωγή και το εισόδημα των παραγωγών αλλά και το σύνολο του πρωτογενούς τομέα και του αγροδιατροφικού συστήματος. Παρά τις συνεχείς μας κοινοβουλευτικές οχλήσεις, η κυβέρνηση της ΝΔ αρνήθηκε να τοποθετηθεί και να ενημερώσει επίσημα για τη στάση της. Η απόφαση ελήφθη χωρίς ενημέρωση, χωρίς διαβούλευση και, εν τέλει, χωρίς διαπραγμάτευση. Ερήμην του κοινοβουλίου και της κοινωνίας. Ερήμην των αγροτών.
Και προσθέτει: «Η κυβέρνηση – και ο Πρωθυπουργός προσωπικά που παραβρέθηκε στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου – για μια ακόμα φορά στέκονται απέναντι στα συμφέροντα των αγροτών και της χώρας. Ο κ. Μητσοτάκης δεν διαπραγματεύτηκε τη θέση της χώρας. Δεν διασφάλισε ότι το ελλειμματικό ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών με τις χώρες της Mercosur μπορεί να βελτιωθεί υπέρ των ελληνικών προϊόντων. Δεν έθεσε καμία κόκκινη γραμμή και άφησε τους Έλληνες αγρότες έκθετους στον αθέμιτο ανταγωνισμό με χώρες που διατηρούν χαμηλότερα παραγωγικά, περιβαλλοντικά, υγειονομικά και εργασιακά πρότυπα συγκριτικά με τα ευρωπαϊκά. Δεν διεκδίκησε, δεν διαπραγματεύτηκε, όπως το έπραξαν άλλες χώρες – πχ η Ιταλία – και το πέτυχαν, διασφαλίζοντας περισσότερους πόρους στην ΚΑΠ 2028-34. Αν τα παραπάνω δεν ισχύουν, περιμένω από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να με διαψεύσει. Έστω και τώρα όμως η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει: πώς προτίθεται να προστατεύσει την εγχώρια παραγωγή και την επιβίωση της μικρής και μεσαίας αγροτικής εκμετάλλευσης στις νέες, εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες που δημιουργεί η συμφωνία Mercosur; Υπενθυμίζω ότι η μόνη διασφάλιση που ισχύει μέχρι σήμερα είναι αυτή της προστασίας για τα 21 ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) και ΠΓΕ (Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη) που επιτεύχθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση τον Ιούνιο του 2019. Καλώ τους Έλληνες ευρωβουλευτές έστω την τελευταία στιγμή και ανεξαρτήτως πολιτικής ομάδας να καταψηφίσουν την έγκριση της συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερασπιζόμενοι τα συμφέροντα των Ελλήνων αγροτών και της χώρας».
Προστασία ελληνικών προϊόντων, ευκαιρίες για νέες εξαγωγές, δικλείδες υπέρ των παραγωγών και ασφάλεια στην ποιότητα των τροφίμων.
Το πολιτικό πλαίσιο της συμφωνίας υπήρχε επί Σύριζα το 2019,η υποκριτική στάση της αντιπολίτευσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς, προστατεύει από τις «απομιμήσεις» 21 εγχώρια αγροτικά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη ενώ θέτει ισχυρές δικλείδες ασφαλείας υπέρ των παραγωγών σε περιπτώσεις αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών.
Η θετική ψήφος της Ελλάδας έλαβε υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία που διασφαλίζουν τους Ελληνες αγρότες και δίνουν νέες προοπτικές για τα προϊόντα μας ενώ η συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από την στάση της χώρας μας καθώς απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, η οποία ήδη είχε επιτευχθεί από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.
Αλλωστε, το πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα, που πανηγύριζε μάλιστα σχετικά.
Επιπλέον, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ένωσης.
Είναι ενδεικτικό ότι τα μέτρα προστασίας των αγροτών ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά). Υπέρ, ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν- Ορμπαν) που ψήφισαν κατά.
Από τους Ελληνες ευρωβουλευτές τα μέτρα προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι Ελληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους λόγους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν ψήφισαν. Δηλαδή οι σοσιαλιστές συνάδελφοί τους από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή που είναι ευρύτατα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, δεν ενδιαφέρονται για τους αγρότες και οι μόνοι που ενδιαφέρονται ήταν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;
Επίσης, η ομάδα τουECR στο οποίο ανήκουν οι ευρωβουλευτές του κ. Βελόπουλου τάχθηκε υπέρ κι επιχειρηματολόγησε μάλιστα υπέρ της Συμφωνίας και των μέτρων.
Σημειώνουμε ότι οι ελληνικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής στη Mercosur είναι μικρές, ανέρχονται μόλις σε 34,3 εκατομμύρια ευρώ και με τη συμφωνία μπορούν να αυξηθούν σημαντικά καθώς τα προϊόντα μας θα μπουν σε νέα αγορά 270 εκατομμυρίων πολιτών σε Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη κλπ.
Προστασία των προϊόντων
Η συμφωνία προστατεύει από απομιμήσεις 344 διακριτά προϊόντα τροφίμων και ποτών συνολικά στην Ε.Ε, από τα οποία τα 21 είναι ελληνικά. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προστατεύονται προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, Κορινθιακή σταφίδα, κρόκος Κοζάνης, μανούρι, κεφαλογραβιέρα, μαστίχα Χίου, ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, κρασί Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κλπ.
Η προστασία αυτή θα βοηθήσει στην πώληση περισσότερων ελληνικών προϊόντων και σε υψηλότερες τιμές, καθώς η τιμή πώλησης των προϊόντων που προστατεύονται από Γεωγραφική Ένδειξη είναι 2 και 3 φορές υψηλότερη από αυτή των κανονικών προϊόντων.
Ρήτρες και δικλείδες ασφαλείας
Σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς θα ληφθούν σημαντικά μέτρα για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων αγροτών.
Συγκεκριμένα, η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα διασφάλισης για την προστασία των αγροτών της ΕΕ από οποιαδήποτε αιφνίδια αύξηση των εισαγωγών. Αυτή είναι η πρώτη φορά που ένα τέτοιο μέτρο περιλαμβάνεται σε συμφωνία της ΕΕ, ακόμη και για προϊόντα που ήδη υπόκεινται σε ποσόστωση.
Επιπλέον, θα τεθεί μέγιστο όριο (ποσόστωση) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά.
Σε ο,τι αφορά την ασφάλεια των τροφίμων, τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ που προστατεύουν τους πολίτες της ΕΕ δεν θα τεθούν σε κίνδυνο με κανέναν τρόπο: Ολα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια τροφίμων.
Τα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Ανταποκρινόμενοι στις ανησυχίες των Ελλήνων και Ευρωπαίων γεωργών σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο της συμφωνίας στις γεωργικές αγορές, θεσπίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σαφείς διαδικασίες, αυστηρά χρονοδιαγράμματα, αντικειμενικά κριτήρια και ένα ισχυρό επιχειρησιακό πλαίσιο που διασφαλίζουν τη σταθερότητα της αγοράς και παρέχουν αξιόπιστη προστασία από αιφνίδιες διαταραχές.
Τα μέτρα προστασίας των παραγωγών που ψηφίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι τα εξής:
-Υποχρέωση αμοιβαιότητας, που σημαίνει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά, υγειονομικά και φυτό-υγειονομικά πρότυπα προκειμένου να εισαχθούν στην Ε.Ε. Ήδη η Ε.Ε. προχωράει σε πλήρη αναμόρφωση των Τελωνείων ώστε να γίνεται πιο αυστηρός έλεγχος για το τι εισάγεται στην Ευρώπη.
-Ψηφίστηκε ισχυρή νομική προστασίας όλων των προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη, όπως η φέτα. Κρασιά όπως η Σαντορίνη, η Νεμέα, η Νάουσα και αποστάγματα (Ούζο, Τσίπουρο) παύουν να είναι «γενικές ονομασίες» και αποκτούν νομική θωράκιση. Η Συμφωνία προβλέπει την μείωση ή κατάργηση των υψηλών δασμών σε προϊόντα που πλέον γίνονται πιο ανταγωνιστικά σε μεγάλες αγορές
-Υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων για την Ε.Ε. προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία. Οι παραγωγοί θα προστατεύονται από αθέμιτο ανταγωνισμό, διαταραχές της αγοράς και αιφνίδιες αυξήσεις των εισαγωγών, μέσω ποσοστώσεων και ελέγχων. Συγκεκριμένα, προβλέπονται μηχανισμοί διασφάλισης, εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής εισαγωγής ενός δεδομένου προϊόντος. Τέτοιοι μηχανισμοί είναι η επαναφορά των δασμών και ο περιορισμός ή η αναστολή των εισαγωγών.
Σημειώνουμε επίσης ότι όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κινητοποιούνται άμεσα πόροι 45 δισ. ευρώ προς τον πρωτογενή τομέα, στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά έχει αναφέρει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για ένα ουσιαστικό βήμα στήριξης των Ελλήνων και Ευρωπαίων αγροτών. Για μια πρόταση που δείχνει ότι η φωνή της Ελλάδας στην Ευρώπη ακούγεται πιο δυνατά και πιο καθαρά.
Ωθηση και στις εξαγωγές υπηρεσιών
Η Ελλάδα και οι χώρες της Mercosur εξάγουν πολλές υπηρεσίες η μία στην άλλη.Οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur ανέρχονται σε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το 2023, οι κύριες εξαγωγές υπηρεσιών περιελάμβαναν: μεταφορές: 1,5 δισ.ευρώ, τουρισμό 67 εκατομμύρια ευρώ και πολιτισμό 2 εκατ. ευρώ
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα διευρύνει περαιτέρω την αγορά υπηρεσιών της Mercosur σε τομείς όπως Χρηματοοικονομικέςκαι ταχυδρομικές υπηρεσίες, ταχυμεταφορές, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές, ψηφιακό εμπόριο και περιβάλλον
Το 97% όλων των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές εταιρείες. Αυτές οι εταιρείες συχνά δυσκολεύονται να εξάγουν εκτός ΕΕ, καθώς αυτό συνεπάγεται επιπλέον κόστος και διοικητικές διαδικασίες.
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα το αλλάξει αυτό προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες για τις μικρές επιχειρήσεις καθώς μεταξύ άλλων θα μειώσει το κόστος καταργώντας τους δασμούς και απλοποιώντας τις τελωνειακές διαδικασίες ενώ θα ελαφρύνει το διοικητικό βάρος διευκολύνοντας την πιστοποίηση προϊόντων για τοπικές πωλήσεις.
