Το πρώτο αφορά το αν η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η άρση του αποκλεισμού σημαίνουν απλώς επιστροφή στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από τον πόλεμο, χωρίς ουσιαστική λύση στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Τεχεράνη πρόσθεσε την τελευταία στιγμή στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ ρήτρα που προβλέπει την επιβολή τελών για ναυτιλιακές υπηρεσίες στο στρατηγικό Στενό του Ορμούζ, μεταδίδει το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars. «Τα τελευταία λεπτά των διαπραγματεύσεων, το κείμενο του μνημονίου κατανόησης τροποποιήθηκε για να τονίσει ξεκάθαρα και απερίφραστα το ζήτημα της ιρανο-ομανικής κυριαρχίας στο Στενό του Ορμούζ», γράφει το Fars επικαλούμενο ανώνυμη πηγή. «Η χρήση του όρου “ναυτιλιακές υπηρεσίες” (στο τελικό κείμενο) σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαιτήσουν την καταβολή τελών στο Ιράν», διευκρινίζει το πρακτορείο.
Μία προσωρινή συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο για αποκλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Το δεύτερο ερώτημα είναι αν ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται πλέον πιο κοντά σε μια πυρηνική συμφωνία που θα θεωρηθεί καλύτερη από εκείνη που είχε επιτευχθεί επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα και την οποία ο ίδιος ακύρωσε κατά την πρώτη του θητεία.
Το τρίτο και σημαντικότερο είναι κατά πόσο ένας πόλεμος που η πλειονότητα των Αμερικανών δεν επιθυμούσε και ο οποίος προκάλεσε σοβαρές οικονομικές συνέπειες παγκοσμίως πέτυχε αποτελέσματα που δικαιολογούν το κόστος του.
Σύμφωνα με το υπόμνημα συμφωνίας, οι εχθροπραξίες θα παγώσουν για 60 ημέρες, το Ιράν θα άρει τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και οι ΗΠΑ θα τερματίσουν τον ναυτικό αποκλεισμό που είχαν επιβάλει στην περιοχή. Η συμφωνία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ μετά την επίσημη υπογραφή της στην Ελβετία.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι το κείμενο περιλαμβάνει δέσμευση της Τεχεράνης πως δεν θα παράξει, δεν θα αποκτήσει και δεν θα αγοράσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Παρά το κλίμα αισιοδοξίας, η συμφωνία αφήνει αναπάντητα τα βασικά ζητήματα που οδήγησαν στη σύγκρουση, αναφέρει το CNN.
Παρά τις δηλώσεις της Ουάσινγκτον, το βασικό ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης παραμένει ουσιαστικά άλυτο.
Το μέλλον των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και οι ακριβείς όροι που θα διέπουν τις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν παραπέμπονται σε νέες διαπραγματεύσεις, οι οποίες αναμένεται να είναι ιδιαίτερα δύσκολες.
Η Τεχεράνη επαναλαμβάνει εδώ και χρόνια ότι δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων, γεγονός που καθιστά τις νέες διαβεβαιώσεις περισσότερο πολιτικές παρά ουσιαστικές.
Παράλληλα, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει σαφείς προβλέψεις για τη στήριξη του Ιράν σε ένοπλες οργανώσεις της περιοχής, όπως η Χεζμπολάχ, ούτε για το βαλλιστικό πυραυλικό του πρόγραμμα, ζητήματα που θεωρούνται ζωτικής σημασίας για το Ισραήλ.
Ήδη εμφανίζονται σημαντικές διαφωνίες ως προς το τι ακριβώς προβλέπει το μνημόνιο.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε άρση κυρώσεων ή αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων θα εξαρτηθεί από την πλήρη συμμόρφωση της Τεχεράνης.
Αντίθετα, το Ιράν επιμένει ότι η περίοδος των 60 ημερών θα αρχίσει μόνο όταν η Ουάσινγκτον ξεκινήσει να αποδεσμεύει δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
Η συμφωνία αναμένεται να βελτιώσει το κλίμα στις αγορές, ιδιαίτερα εάν δεκάδες πετρελαιοφόρα που παρέμεναν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο μπορέσουν να επιστρέψουν στις διεθνείς θαλάσσιες διαδρομές.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ είχε εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου και των καυσίμων, ενισχύοντας τον πληθωρισμό σε πολλές χώρες.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η πλήρης αποκατάσταση των αλυσίδων εφοδιασμού θα χρειαστεί μήνες, ενώ πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλεί η πρόθεση του Ιράν να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που χρησιμοποιούν το στρατηγικό πέρασμα.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα την περιοχή, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει την πλήρη ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο Τραμπ χρειάζεται γρήγορα αποτελέσματα.
Μια πτώση στις τιμές των καυσίμων θα μπορούσε να περιορίσει την πίεση που δέχεται από τους ψηφοφόρους λόγω του πληθωρισμού και του υψηλού κόστους ζωής, αναφέρει το CNN.
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές αμφισβητούν αν ο πρόεδρος θα αποκομίσει ουσιαστικό πολιτικό όφελος από τον τερματισμό μιας σύγκρουσης που οι περισσότερες δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι οι Αμερικανοί δεν υποστήριζαν.
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να συνεχίσουν να επικρίνουν τον Τραμπ για την απόφασή του να εμπλακεί σε έναν νέο πόλεμο, παρά τις προεκλογικές δεσμεύσεις του ότι δεν θα ανοίξει νέα μέτωπα στο εξωτερικό.
Προς το παρόν, η συμφωνία αποτελεί περισσότερο μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών παρά μια οριστική διευθέτηση.
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αποκαθιστά ουσιαστικά μια κατάσταση που ίσχυε πριν από τον πόλεμο, ενώ τα πιο ακανθώδη ζητήματα μεταφέρονται στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
Εάν οι συνομιλίες των επόμενων εβδομάδων οδηγήσουν σε μια επαληθεύσιμη και μόνιμη λύση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο Τραμπ θα μπορεί να διεκδικήσει μια ιστορική διπλωματική επιτυχία.
Μέχρι τότε, η εκεχειρία των 60 ημερών προσφέρει μια πολύτιμη ανάσα στην παγκόσμια οικονομία, αλλά όχι ακόμη το τέλος της κρίσης.