Κοντά στα πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ λόγω του πολέμου ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν εκτείνεται ένα μοναδικό οικολογικό σύστημα που βρίσκεται υπό απειλή σύμφωνα με επιστήμονες.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν καταφύγιο για δελφίνια και φιλοξενούν έναν από τους πιο ποικιλόμορφους πληθυσμούς κοραλλιών στην περιοχή. Πρόκειται για έναν υποθαλάσσιο κόσμο που απειλείται ολοένα και περισσότερο καθώς εντείνεται η σύγκρουση, σύμφωνα με ανάλυση του CNN.
Περίπου 2.000 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο μεταφέροντας συνολικά περίπου 21 δισεκατομμύρια λίτρα πετρελαίου. Από την έναρξη του πολέμου έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 16 επιθέσεις σε πλοία στον Περσικό Κόλπο και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών. Η εκπρόσωπος της Greenpeace, Νίνα Νοέλ, δήλωσε στο CNN ότι, μέσω συνεχούς παρακολούθησης, οι ερευνητές «εντοπίζουν τακτικά πετρελαιοκηλίδες», μεταξύ των οποίων και μία που συνδέεται με το ιρανικό πλοίο Shahid Bagheri, το οποίο επλήγη από αμερικανικό πολεμικό αεροσκάφος στις αρχές Μαρτίου.
Διαβάστε: Στενά του Ορμούζ / Μεγάλες αναταράξεις στις αγορές από τον ναυτικό αποκλεισμό
Σύμφωνα με την οργάνωση, το πλοίο εξακολουθεί να διαρρέει πετρέλαιο κοντά στο Στενό του Χουράν, απειλώντας προστατευόμενους υγρότοπους της περιοχής. Η γεωγραφική θέση των Στενών του Ορμούζ τα καθιστά κομβικά όχι μόνο γεωπολιτικά αλλά και οικολογικά. Βρίσκονται σε μια μεταβατική ζώνη ανάμεσα στον βαθύ και ψυχρό Κόλπο του Ομάν και τον ρηχό, θερμό Περσικό Κόλπο.
Τα ρεύματα μεταφέρουν θρεπτικά στοιχεία που τροφοδοτούν το πλαγκτόν και τους κοραλλιογενείς υφάλους, ενώ τα ανοδικά ρεύματα φέρνουν μεταναστευτικούς φαλαινοκαρχαρίες. Σε περιόδους ειρήνης, η περιοχή Μουσαντάμ στο Ομάν προσελκύει τουρίστες για καταδύσεις και παρατήρηση δελφινιών.
Παράλληλα, αποτελεί τόπο αναπαραγωγής θαλάσσιων χελωνών, ενώ στις ακτές ζουν απειλούμενες φάλαινες και εντοπίζονται ντουγκόνγκ και θαλάσσια φίδια.
Καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται, οι επιστήμονες εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις των πετρελαιοκηλίδων στη θαλάσσια ζωή. Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τα Στενά του Ορμούζ «οικολογικό στολίδι» του Κόλπου, καθώς φιλοξενούν εξαιρετικά πλούσια και πυκνά κοραλλιογενή οικοσυστήματα.
Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις εντοπίζονται κυρίως στην ιρανική πλευρά και κατά μήκος της νότιας ακτής. Παρά τις σοβαρές επιπτώσεις λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των ωκεανών, τα κοράλλια της περιοχής έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα.
Οι ακραίες συνθήκες —υψηλές θερμοκρασίες το καλοκαίρι, χαμηλές τον χειμώνα και αυξημένη αλατότητα— έχουν δημιουργήσει, σύμφωνα με ειδικούς, μερικά από τα πιο ανθεκτικά κοράλλια στον κόσμο. Γι’ αυτό και αποτελούν πολύτιμο πεδίο μελέτης για την κατανόηση της κλιματικής αλλαγής.
Διαβάστε: Βρετανία – Γαλλία / Ηγούνται διεθνούς αποστολής στα Στενά του Ορμούζ – Τραμπ σε ΝΑΤΟ: «Μείνετε μακριά»
Κατά μήκος των ακτών, ιδιαίτερα στο Άμπου Ντάμπι, εκτείνονται μαγκρόβια δάση, με κυρίαρχο είδος το Avicennia marina. Αν και εμφανίζουν σχετική ανθεκτικότητα στις πετρελαιοκηλίδες, η επιβίωσή τους εξαρτάται από τη λειτουργία των «πνευματοφόρων» ριζών τους. Αν αυτές καλυφθούν από πετρέλαιο, τα φυτά ενδέχεται να νεκρωθούν.
Σε μεγαλύτερη απόσταση από τα Στενά, στα ρηχά θαλάσσια λιβάδια δυτικά του Άμπου Ντάμπι και νότια του Κατάρ, ζει ο δεύτερος μεγαλύτερος πληθυσμός ντιγκόνγκ στον κόσμο.
Το πετρέλαιο δεν παραμένει μόνο στην επιφάνεια του νερού. Αποτελεί ένα σύνθετο μείγμα χιλιάδων χημικών ουσιών. Έτσι, ψάρια και άλλοι οργανισμοί τις απορροφούν, ενώ τα ζώα που αναπνέουν στην επιφάνεια —όπως δελφίνια και θαλάσσιες χελώνες— εκτίθενται άμεσα. Οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν διαταραχές στα αισθητήρια συστήματα (όραση, όσφρηση, αντίληψη δονήσεων), αλλά και στο κεντρικό νευρικό σύστημα, επηρεάζοντας τη συμπεριφορά και την επιβίωση των οργανισμών.
Σε ένα σύνθετο οικοσύστημα, όπου η ισορροπία μεταξύ θηρευτών και θηραμάτων είναι λεπτή, ακόμη και μικρές διαταραχές μπορούν να οδηγήσουν σε ευρύτερες οικολογικές αλλαγές.
Καθώς χιλιάδες πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ, ο κίνδυνος νέων πετρελαιοκηλίδων αυξάνεται, εντείνοντας την πίεση σε ένα ήδη ευάλωτο αλλά εξαιρετικά πολύτιμο οικοσύστημα.