Στις 24 Γενάρη του 1977 στον σιδηροδρομικό σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης, οι εκπρόσωποι των Εργατικών Επιτροπών (Comisiones Obreras – CCOO), συνδικαλιστές και μέλη του ακόμα παράνομου τότε Κομμουνιστικού Κόμματος Ισπανίας έχουν συγκεντρωθεί για να συζητήσουν, παρουσία εργατολόγων, με επικεφαλής τον Χοακίν Ναβάρο, για τα εργατικά δικαιώματα στο συνδικάτο μεταφορών, ανεξαρτητοποιούμενοι/ες από το επίσημο φρανκικών αναφορών Sindicato Vertical του κλάδου.
Οι σιδηρόδρομοι (και) στην Ισπανία ήταν πάντοτε χώρος έντονων πολιτικών αγώνων και «μεταφορών» και η απόφαση των συνδικαλιστών να «δουν τι γίνεται» με το μέλλον του πιο λαϊκού τότε μεταφορικού μέσου εξοργίζει τις οπλισμένες πτέρυγες της φασιστικής δεξιάς.
Ο επιδιωκόμενος στόχος της επίθεσης ήταν ο Χοακίν Ναβάρο, επικεφαλής του Τμήματος Μεταφορών των CCOO, που είχε απευθύνει αγωνιστικό κάλεσμα για την οργάνωση απεργιακής κινητοποίησης ενάντια στο – ξεπουλημένο στον δικτάτορα Φράνκο – «κίτρινο» συνδικάτο μεταφορών.
Ξαφνικά οπλισμένοι νεοφασίστες με όπλα τύπου Μ-10 εμφανίζονται, και η λεγόμενη σφαγή της Ατότσα αρχίζει… Δυο ώρες πριν, σε άλλο σημείο της πόλης, είχε δολοφονηθεί ένας άλλος συνδικαλιστής.
Πρώτο θύμα τους ήταν ο Άνχελ Ροντρίγκες Λεάλ, που επέστρεψε από κοντινό μπαρ στο γραφείο του.
Αφού τον εκτέλεσαν, οι φρανκιστές έψαξαν τον υπόλοιπο όροφο και ανακάλυψαν οχτώ εργατολόγους. Τους έστησαν κυριολεκτικά στον τοίχο και τους πυροβόλησαν, αφήνοντας δύο στον τόπο, ενώ δύο ακόμα ξεψύχησαν λίγο μετά στο νοσοκομείο, ανάμεσά τους η γυναίκα ενός από τα θύματα, που ήταν έγκυος τη στιγμή της επίθεσης και η οποία τελικά επιβίωσε.
Την ευθύνη για την επίθεση ανέλαβε η οργάνωση ΑΑΑ, Αποστολική Αντικομμουνιστική Συμμαχία, η οπλισμένη ακροδεξιά σέχτα του Fuerza Nueva που αποδείχθηκε αργότερα πως είχαν σχέση με την μαύρη Διεθνή και την Σφαγή στο Παετάνο της Ιταλίας…
Οι δολοφόνοι, βέβαιοι για την ατιμωρησία τους, δεν έφυγαν ποτέ από τη Μαδρίτη, και όσοι πιάστηκαν υπαινίχθηκαν την συναίνεση των μυστικών υπηρεσιών στο εγχείρημα, σε εποχή που αποπειρώνταν η δύσκολη πολιτική διαδικασία της αποσύνθεσης του φρανκικού πολιτικού συστήματος ενός κράτους που όλοι οι οργανισμοί-κλειδιά αποτελούνταν από πολιτικούς του Φράνκο.
Κάποιοι από τους νεοναζί συνελήφθησαν, κάποιοι απέδρασαν, και κάποιοι απελευθερώθηκαν με παραγραφή. Η κηδεία των θυμάτων μετατράπηκε σε μια τεράστια διαδήλωση 100.000 ανθρώπων, που συνέβαλλε στη νομιμοποίηση του Κομμουνιστικού Κόμματος και γενικότερα της αριστεράς μετά την φράνκικη δικτατορία.
Το 2002, το υπουργικό συμβούλιο της Ισπανίας αποφάσισε τη μετά θάνατον χορήγηση του Μεγαλόσταυρου του Αγίου Ραϊμόνδου στα 119 θύματα, τιμώντας τη θυσία τους και την προσφορά τους στη δικαιοσύνη.
Η σφαγή τους έμεινε στην ιστορία ως «η Σφαγή της Ατότσα» και θα θυμίζει πάντοτε τους αγώνες για ασφαλή μέσα μαζικής μεταφοράς που τόσο επικαιροποιούνται από τα τραγικά ατυχήματα σε εποχή αθρόων ιδιωτικοποιήσεων, όπως τα πρόσφατα στην Ισπανία.
Ατυχήματα βέβαια, που θύμισαν πως καμιά πυρόσφαιρα δεν δημιουργείται από έλαια σιλικόνης… Αλλά, σε εποχή του νέου οικονομικού ολοκληρωτισμού και ακροδεξιών ποπουλιστών ηγετών που ενώ καταστρέφουν δομές και υποστελεχώνουν ακόμη και πύργους ελέγχου κατηγορούν μειονοτικούς υπαλλήλους (όπως έκανε ο Τραμπ για τα ελικόπτερα στην Ουάσιγκτον), θυμίζει και την δυστοπική προφητεία του επιβιώσαντα και σπουδαίου συγγραφέα Πρίμο Λεβί λίγο πριν αυτοκτονήσει: πως παρ’ όλο που ο φασισμός άφησε πίσω του έναν κόσμο ερειπωμένο, το παιχνίδι μαζί του δεν έχει λήξει:
«Ήταν ακόμα παρών, αλλά κρυμμένος μέσα στο κουκούλι του. Προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά με καινούργιο πρόσωπο, μη αναγνωρίσιμο, πιο αξιοσέβαστο, προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός κόσμου ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος είχε προκαλέσει».