Τέσσερις Ρώσοι στρατιώτες αποκάλυψαν τη φρίκη και τη βαρβαρότητα των συνθηκών που βίωσαν στο μέτωπο του πολέμου με την Ουκρανία, με δύο άνδρες εξ’ αυτών να δηλώνουν στο BBC ότι είδαν στρατιώτες να εκτελούνται επί τόπου επειδή αρνήθηκαν να εκτελέσουν διαταγές.
Ένας άνδρας είπε στους δημοσιογράφους που γύρισαν το ντοκιμαντέρ ότι είδε έναν στρατιώτη να εκτελείται κατόπιν διαταγής του διοικητή του, ο οποίος ανακηρύχθηκε «Ήρωας της Ρωσίας» το 2024.
«Το βλέπω, μόλις στα δύο μέτρα, τρία μέτρα… κλικ, κλακ, μπαμ», είπε.
Ένας άλλος στρατιώτης, από διαφορετική μονάδα, αναφέρει ότι είδε τον διοικητή του να πυροβολεί ο ίδιος τέσσερις άνδρες.
«Τους ήξερα», λέει για τους 4 στρατιώτες που εκτελέστηκαν. «Θυμάμαι έναν από αυτούς να φωνάζει «Μην πυροβολείτε, θα κάνω ό,τι θέλετε!»».
Ένας άλλος από τους στρατιώτες αναφέρει επίσης ότι είδε 20 πτώματα συναδέλφων του στρατιωτών να κείτονται σε ένα λάκκο, αφού είχαν «εξοντωθεί» από τους συντρόφους τους. Ο όρος «μηδενισμός» είναι ρωσική στρατιωτική αργκό για την εκτέλεση των δικών σου.
Στο ντοκιμαντέρ του BBC, «The Zero Line: Inside Russia’s War», («Η γραμμή μηδέν: Μέσα στον πόλεμο της Ρωσίας») οι τέσσερις Ρώσοι στρατιώτες, που βρίσκονται πλέον εκτός Ρωσίας, δίνουν λεπτομερείς περιγραφές για το πώς βασανίστηκαν επειδή αρνήθηκαν να συμμετάσχουν σε επιθέσεις που περιγράφουν ως αποστολές που αγγίζουν τα όρια της αυτοκτονίας. Οι ρωσικές δυνάμεις αποκαλούν αυτές τις επιθέσεις «καταιγίδες κρέατος», καθώς κύματα ανδρών στέλνονται αμείλικτα πέρα από την πρώτη γραμμή για να εξαντλήσουν τις ουκρανικές δυνάμεις.
Για πρώτη φορά, σύμφωνα με το BBC, Ρώσοι στρατιώτες από το μέτωπο δηλώνουν επίσημα ότι είδαν διοικητές να διατάζουν την εκτέλεση των δικών τους ανδρών.
Επειδή αρνήθηκε να πάει στην πρώτη γραμμή, τον βασάνισαν και τον κατούρησαν
Ένας από τους άνδρες, του οποίου η δουλειά ήταν να αναγνωρίζει και να μετράει τους νεκρούς στρατιώτες, παρέδωσε λεπτομερείς λίστες που αποδεικνύουν ότι είναι ο μόνος επιζών από μια ομάδα 79 ανδρών με τους οποίους είχε επιστρατευτεί. Επειδή αρνήθηκε να πάει στην πρώτη γραμμή, λέει ότι τον βασάνισαν και τον κατούρησαν. Άλλοι στην μονάδα του που αρνήθηκαν, θα υποβάλλονταν σε ηλεκτροπληξία, θα τους άφηναν να πεινάσουν και στη συνέχεια θα τους έσπρωχναν άοπλους σε σφαγές, λέει ο στρατιώτης.
Οι τέσσερις άνδρες, μίλησαν για τα φρικιαστικά θεάματα που είδαν σε μια άγνωστη τοποθεσία εκτός Ρωσίας.
Σχεδόν όλη η δημόσια αντίθεση στην εισβολή του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν στην Ουκρανία έχει κατασταλεί στη Ρωσία. Οι επίσημοι αριθμοί των θυμάτων δεν έχουν δημοσιοποιηθεί από τη Μόσχα, αλλά το Υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου αναφέρει ότι περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια Ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί από την έναρξη της πλήρους εισβολής στις 24 Φεβρουαρίου 2022.
Η ρωσική κυβέρνηση δηλώνει ότι οι ένοπλες δυνάμεις της «ενεργούν με τη μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση, στο μέτρο του δυνατού υπό τις συνθήκες συγκρούσεων υψηλής έντασης, αντιμετωπίζοντας το προσωπικό τους με τη μέγιστη δυνατή προσοχή».
«Οι πληροφορίες σχετικά με φερόμενες παραβιάσεις και εγκλήματα διερευνώνται δεόντως», πρόσθεσε εκπρόσωπος της κυβέρνησης της Ρωσίας.
«Δεν είμαστε σε θέση να επαληθεύσουμε ανεξάρτητα την ακρίβεια ή την αυθεντικότητα των πληροφοριών που έχετε παράσχει», ανέφερε επίσης.
Οι λεπτομερείς μαρτυρίες και των τεσσάρων ανδρών επιβεβαιώνουν παράλληλα τις αναφορές για την κατάρρευση της τάξης και του νόμου στο ρωσικό μέτωπο.
Ο Ιλιά, ο στρατιώτης που αναγνώρισε και μέτρησε τους νεκρούς, είναι ένας από τους άνδρες που λέει ότι είδε συντρόφους του να σκοτώνονται από διοικητές.
Πριν από τον πόλεμο, ο 35χρονος Ιλιά δίδασκε παιδιά με ειδικές ανάγκες και αυτισμό στο Κουνγκούρ, στα Ουράλια Όρη. Τον Μάιο του 2024, η αστυνομία εμφανίστηκε στο σπίτι των γονιών του και του είπε ότι καλείται να καταταγεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κινητοποιήθηκε μαζί με 78 άλλους άνδρες σε ένα κέντρο στρατολόγησης στην πόλη Περμ.
«Σχεδόν όλοι ήταν μεθυσμένοι», λέει. «Εμπρός στη μάχη! Θα πιάσουμε τον Ζελένσκι και θα υψώσουμε τη σημαία μας!», θυμάται να φωνάζουν.
«Τους παρακολουθούσα και σκεφτόμουν «Πώς κατέληξα εδώ;» Ήμουν πολύ φοβισμένος».
Κατά την άφιξή τους στην Ουκρανία, ο Ιλιά λέει ότι οι περισσότεροι άνδρες στάλθηκαν κατευθείαν στο μέτωπο. Λέει ότι δεν ήθελε να πυροβολήσει ή να σκοτώσει κανέναν και κατέληξε σε ένα διοικητήριο.
Ο Ιλιά, μίλησε στο BBC από άγνωστη τοποθεσία, λέγοντας ότι είδε τέσσερις συντρόφους του να πυροβολούνται εξ επαφής από έναν διοικητή
Οι συνθήκες ήταν σκληρές και λέει ότι είδε τέσσερις ανθρώπους να πυροβολούνται εξ επαφής από έναν διοικητή – έναν στην Παντελεϊμόνιβκα και τρεις στο Νοβοαζόφσκ, και τα δύο στην κατεχόμενη από τη Ρωσία περιοχή του Ντονέτσκ στην ανατολική Ουκρανία – επειδή είχαν εγκαταλείψει την πρώτη γραμμή και αρνήθηκαν να επιστρέψουν.
«Το πιο λυπηρό είναι ότι τους ήξερα. Θυμάμαι έναν από αυτούς να φωνάζει «Μην πυροβολείς, θα κάνω ό,τι θέλεις!», αλλά αυτός (ο διοικητής) τους σκότωσε ούτως ή άλλως», λέει ο Ιλιά.
«Η μηδενική βαθμολογία επιβάλλεται συνήθως ως τιμωρία για την άρνηση εκτέλεσης διαταγών και λειτουργεί ως μέσο εκφοβισμού για άλλους που ενδεχομένως σκέφτονται να πράξουν το ίδιο», είπαν οι άνδρες.
«Η τύχη σου εξαρτιόταν από τον διοικητή σου. Ο διοικητής επικοινωνούσε μέσω ασυρμάτου: «Μηδενίστε αυτόν, μηδενίστε εκείνον»», λέει ο Ιλιά.
Οι εκτελέσεις στρατιωτών που αρνήθηκαν να εκτελέσουν διαταγές δεν περιορίζονταν στη μονάδα του Ιλιά.
«Φυσικά σκοτώνουν τους δικούς τους άντρες, είναι κάτι φυσιολογικό», λέει ο Ντίμα.
Πριν από τον πόλεμο, ο 34χρονος Ντίμα ζούσε με τη γυναίκα και την κόρη του και εργαζόταν στη Μόσχα ως τεχνικός πλυντηρίων πιάτων.
Τον Οκτώβριο του 2022, λέει ότι περπατούσε όταν μια ομάδα αστυνομικών τον φώναξε.
«Απλά είδαν το διαβατήριό μου, έκαναν κάτι στον φορητό υπολογιστή τους και μου είπαν «αν δεν πας στο στρατό, θα πας φυλακή»», θυμάται μιλώντας στα αγγλικά.
Ο Ντίμα λέει ότι δεν ήθελε να σκοτώσει κανέναν, οπότε, παρά το γεγονός ότι δεν είχε ιατρική εμπειρία, εντάχθηκε σε μια μονάδα παραϊατρικών. Αργότερα, μετατέθηκε σε μια ταξιαρχία όπου έπρεπε να μεταφέρει τραυματίες στρατιώτες από την πρώτη γραμμή.
Εκεί, στην 25η Ταξιαρχία, ο Ντίμα λέει ότι είδε τους συναδέλφους του στρατιώτες να εκτελούνται κατόπιν διαταγής του διοικητή του.
Ο Ντίμα λέει ότι είδε έναν συνάδελφό του στρατιώτη να εκτελείται κατόπιν άμεσης διαταγής του διοικητή του
«Το βλέπω – μόλις δύο μέτρα, τρία μέτρα μακριά. Απλά δολοφονίες, απλά κλικ, κλακ, μπαμ. Δεν είναι δράμα, δεν είναι ταινία, είναι η πραγματική ζωή», λέει.
Ο διοικητής του Ντίμα, Αλεξέι Ξενοφόντοφ, τιμήθηκε με το Χρυσό Αστέρι, το υψηλότερο κρατικό μετάλλιο, και ανακηρύχθηκε «Ήρωας της Ρωσίας» το 2024.
Ωστόσο, ο Ξενοφόντοφ έχει καταγγελθεί από τις οικογένειες των ανδρών που έχασαν τη ζωή τους στη μονάδα του. Σε κοινή επιστολή τους τον Ιανουάριο του 2025, απευθύνθηκαν απευθείας στον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν ζητώντας του να διερευνήσει τις καταγγελίες για βιαιότητες στη μονάδα του.
«Υπερασπίστηκαν την πατρίδα μας με τιμή και υπερηφάνεια!!! Αλλά στην πραγματικότητα, βρέθηκαν στη συμμορία αυτών των διοικητών, οι οποίοι έλαβαν βραβεία για δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και αγνοούμενους!», αναφέρει η επιστολή των οικογενειών.
«Και συνεχίζουν να εξοντώνουν τους άνδρες μας! Νιώθοντας την ατιμωρησία τους!»
«Δίνει πάρα πολλές διαταγές για τη δολοφονία στρατιωτών, έχει πάρα πολύ αίμα στα χέρια του, πάρα πολύ», λέει ο Ντίμα για τον Ξενοφόντοφ αποκαλώντας τον «χασάπη».
Ο Ντίμα περιγράφει επίσης πώς είδε τα πτώματα 20 ανδρών, που είχαν φτάσει στη βάση του την προηγούμενη νύχτα, να κείτονται σε ένα χαντάκι, έχοντας πυροβοληθεί.
Λέει ότι μίλησε με αρκετούς από τους άνδρες, όλοι πρώην κατάδικοι, πριν δει να τους παίρνουν το επόμενο πρωί.
Ως γιατρός, οι νεκροί αναφέρονταν συστηματικά στον Ντίμα, και λέει ότι τον ενημέρωσαν ότι αυτοί οι άνδρες είχαν πυροβοληθεί από έναν διοικητή και ότι τους είχαν πάρει τις τραπεζικές κάρτες.
«Μας έφεραν είκοσι νεαρούς. Απλά τους πήραν τις τραπεζικές κάρτες και τους σκότωσαν», θυμάται. «Δεν είναι πρόβλημα να διαγράψεις κάποιον. Απλά συντάσσεις μια αναφορά».
Ο Ντίμα λέει ότι του είπαν ότι οι τραπεζικές κάρτες είχαν κατασχεθεί από διοικητές.
Οι φοβερές αποστολές – αυτοκτονίας, γνωστές ως «καταιγίδες κρέατος»
Το ντοκιμαντέρ του BBC περιλαμβάνει επίσης τις μαρτυρίες ενός άλλου πρώην στρατιώτη, ενός ανώτερου αξιωματικού, ο οποίος δηλώνει ότι υπηρέτησε στο ρωσικό στρατό για 17 χρόνια. Ο πρώην αξιωματικός, του οποίου το όνομα δεν αποκαλύπτουμε, αναφέρει ότι μίλησε με έναν άνδρα που είχε βοηθήσει στη δολοφονία μιας ομάδας υψηλόβαθμων αξιωματικών.
Ο άνδρας είπε ότι ήταν μέλος μιας «ομάδας εξόντωσης που είχε αποσταλεί για να εξοντώσει τους επιζώντες», θυμάται ο πρώην αξιωματικός.
«Δεν έχω δει ποτέ κάτι παρόμοιο σε όλα τα χρόνια της υπηρεσίας μου».
Ένας ανώτερος αξιωματικός λέει ότι μίλησε με έναν άνδρα που είχε βοηθήσει στη δολοφονία μιας ομάδας υψηλόβαθμων αξιωματικών
Και οι τέσσερις άνδρες περιέγραψαν με γραφικές λεπτομέρειες τις φοβερές αποστολές «καταιγίδες κρέατος» – μέρος της ευρύτερης τακτικής «κρεατομηχανής» του ρωσικού στρατού στα ουκρανικά πεδία μάχης.
Οι «καταιγίδες κρέατος» είναι τόσο θανατηφόρες, που παρομοιάζονται με αποστολές αυτοκτονίας.
«Τους είδα [τους διοικητές] να στέλνουν στρατιώτες κατά κύματα στη μάχη, ρίχνοντας άνδρες σαν… κρέας στους Ουκρανούς, ώστε να εξαντληθούν τα πυρομαχικά και τα drones τους ώστε ένα άλλο κύμα να μπορέσει να φτάσει στον στόχο του», λέει ένας άλλος πρώην στρατιώτης, ο Ντένις.
Κάθε μέρα το 2025, περίπου 900-1.500 Ρώσοι σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν στην Ουκρανία, σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο Ντίμα εξηγεί πώς λειτουργούν οι καταιγίδες στην πράξη.
«Στέλνεις τρεις άντρες, μετά άλλους τρεις. Αν δεν πετύχει, στέλνεις 10. Αν δεν πετύχει με 10, στέλνεις 50», λέει.
«Τελικά θα περάσεις. Αυτή είναι η λογική του στρατού».
«Είχαμε 200 νεκρούς σε τρεις μέρες. Στην πρώτη επίθεση του συντάγματός μας, μας συνέτριψαν, το σύνταγμά μας καταστράφηκε σε μόλις τρεις ημέρες», λέει.
Στη συνέχεια, ο Ντίμα δείχνει ένα βίντεο, που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον Οκτώβριο του 2023, με μητέρες και συζύγους ανδρών που σκοτώθηκαν στη μονάδα του να εκφράζουν την αντίθεσή τους για τις τεράστιες απώλειες.
Μια γυναίκα ακούγεται να λέει: «Οι άνδρες μας έλαβαν εντολή να προχωρήσουν οπλισμένοι μόνο με πολυβόλα και φτυάρια». Μια άλλη λέει: «Οι απώλειες είναι τρομερές. Οι άντρες μας σφαγιάζονται».
«Όσοι δεν σκοτώνονται επειδή αρνούνται να συμμετάσχουν σε επίθεση συχνά αντιμετωπίζουν τρομερές και απάνθρωπες συνέπειες», λέει ο Ιλιά.
Δείχνει ένα βίντεο στο Telegram με άντρες από τη μονάδα του στην Παντελεϊμόνιβκα στο Ντόνετσκ.
«Ας ταΐσουμε τα ζώα», λέει ένας άντρας, πριν σηκώσει ένα καπάκι για να δείξει τρεις άντρες που σκύβουν σε ένα λάκκο.
«Ω, πεινάς; Θέλεις να σε ταΐσω;» ρωτάει ο άντρας που τραβάει το βίντεο, πριν ένας από τους άντρες σηκώσει το κεφάλι και κουνήσει καταφατικά, απλώνοντας τα χέρια του ενώ ρίχνουν μερικά ξηρά σπόρια μέσα στο λάκκο.
«Κοίτα πώς τρώει», λέει ο άντρας που τραβάει το βίντεο, καθώς ο άντρας στο λάκκο τρώει τα σπόρια.
Μερικοί άντρες θα «πεινούσαν για μέρες» και θα υποβάλλονταν σε ηλεκτροπληξία, λέει ο Ιλιά, πριν σταλούν άοπλοι σε «καταιγίδες κρέατος».
Ο ίδιος υποβλήθηκε σε βασανιστήρια, λέει, αφού αρνήθηκε να συμμετάσχει σε μια τέτοια καταιγίδα.
«Με έδεσαν σε ένα δέντρο, με χτύπησαν με ένα γκλομπ μερικές φορές και έβαλαν ένα όπλο στο κεφάλι μου. Δεν ξέρω πώς να το περιγράψω, με χρησιμοποίησαν ως τουαλέτα. Ο διοικητής είπε σε όλους: «Έχουμε καινούργια τουαλέτα». Ήμουν δεμένος για μισή μέρα».
Αφού τον έλυσαν, ο Ιλιά προσπάθησε να αυτοκτονήσει.
Ο Ιλιά λέει ότι προσπάθησε να αυτοκτονήσει, αφού τον βασάνισαν και τον κατούρησαν
Ο Ντενίς, ο οποίος λέει ότι κάποτε έφερε κρυφά φαγητό και νερό σε στρατιώτες που ήταν φυλακισμένοι σε ένα λάκκο, δείχνει στην ομάδα του ντοκιμαντέρ ένα βίντεο στο οποίο ένας κατηγορούμενος για λιποταξία υφίσταται ούρηση, το οποίο η BBC δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα.
«Είναι μια ταπείνωση της τιμής και της αξιοπρέπειας ενός ατόμου. Στο ρωσικό στρατό αυτό έχει γίνει κανονικότητα», λέει.
«Είναι παράνομο, αλλά κανείς δεν τιμωρείται για αυτό. Αντίθετα, οι άντρες ενθαρρύνονται να το κάνουν».
Ο Ντένις, 27 ετών, δείχνει επίσης μια φωτογραφία που, όπως λέει, τραβήχτηκε λίγο μετά την απώλεια των δύο μπροστινών δοντιών του από έναν από τους ανωτέρους του, επειδή τους είχε πει ότι δεν ήθελε να ψάξει για ένα χαμένο drone.
«Είναι τρομερό, απλά έπρεπε να συνεχίσω».
Ο Ντενίς λέει ότι τον χτύπησαν και του έσπασαν τα δόντια αφού αρνήθηκε να ψάξει για ένα χαμένο drone
Ο Ντίμα τελικά προήχθη, παρά το γεγονός ότι είχε δηλώσει ότι δεν ήθελε να γίνει αξιωματικός. Δείχνει μια φωτογραφία από την τελετή όπου του ανατέθηκε η θέση.
Μετά την προαγωγή του, δεν έστελνε τους άντρες του σε «σφαγή», λέει.
«Αρνήθηκα να το κάνω. Δεν θα χρειαζόταν να προχωρήσω ο ίδιος, αλλά δεν μπορούσα απλά να τους δώσω την εντολή».
Αυτό οδήγησε στη σύλληψή του από τη στρατιωτική αστυνομία και στη μεταφορά του στο Zaitsevo, ένα πρόχειρο φυλακή, λέει ο Ντίμα.
«Εκεί με βασανίζουν με ηλεκτροσόκ», θυμάται, προσθέτοντας ότι η δύναμη του πρώτου ηλεκτροσόκ τον έκανε να αφόδευσει.
Βασανίστηκε κάθε μέρα για 72 ημέρες, λέει.
«Μόνο βασανιστήρια, κάθε μέρα με αδιάφορα πρόσωπα. Χωρίς συναισθήματα, είναι τρελό», λέει, αναφερόμενος στους βασανιστές του.
Όλοι οι άνδρες με τους οποίους μιλήσαμε βρίσκονται τώρα εκτός Ρωσίας, αλλά έχουν ψυχικά τραύματα από το μέτωπο στην Ουκρανία.
«Έχω όνειρα. Βλέπω ένα δάσος γεμάτο πτώματα, ανθρώπους με κατεστραμμένα πρόσωπα, βρώμικα λευκά στόματα γεμάτα αίμα. Η μυρωδιά… δεν μυρίζει, έχει γεύση», λέει ο Ντίμα.
«Είμαι εγκληματίας και κανείς δεν νοιάζεται – το έγκλημά μου είναι απλώς ότι δεν θέλω να σκοτώνω», λέει.
«Στον ρωσικό στρατό, υπάρχουν πάρα πολλοί άνδρες που δεν θέλουν αυτόν τον πόλεμο, που μισούν τους διοικητές, που μισούν τον Πούτιν, που μισούν το σύστημά μας, και πρέπει να μας σπάσουν».
Ο Ιλιά λέει ότι αγαπά τη χώρα του, «αλλά όχι αυτό που της έχει κάνει ο Πούτιν».
«Μπορούν να σπάσουν τον καθένα εκεί, δεν έχει σημασία αν είσαι δυνατός ή όχι.
«Παραλίγο να με σπάσουν, αλλά όχι εντελώς».
ΠΗΓΗ: www.bbc.com