Τρεις εβδομάδες συμπληρώθηκαν από την έναρξη του πολέμου που ξεκίνησαν ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν και ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, αντιμετωπίζει μια κατάσταση που έχει ξεφύγει από τον έλεγχό του.
Ο Ντόναλντ Τραμπ / REUTERS / Kevin Lamarque
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι τιμές ενέργειας στην παγκόσμια αγορά αυξάνονται, οι ΗΠΑ βρίσκονται απομονωμένες από τους συμμάχους τους – ειδικά στο NATO – ενώ την ίδια στιγμή περισσότερες στρατιωτικές δυνάμεις ετοιμάζουν για επιχειρησιακή ανάπτυξη, παρά την δέσμευση του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα είναι «περίπατος».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλεσε «δειλά» τα υπόλοιπα κράτη – μέλη του NATO, επειδή αρνήθηκαν να βοηθήσουν στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ κι επέμεινε ότι η πολεμική εκστρατεία εξελίσσεται σύμφωνα με το προγραμματισμό του.
Ωστόσο, η δήλωσή του χθες Παρασκευή (20.03.2026) ότι η μάχη «κερδήθηκε στρατιωτικά» δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς το Ιράν αντιστέκεται ακόμα, εξαπολύοντας επιθέσεις στα στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου των χωρών του Κόλπου καθώς επίσης επιδρομές με drones σε στόχους στην ευρύτερη περιοχή.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Τραμπ εξελέγη και ανέλαβε για δεύτερη φορά την προεδρική εξουσία στις ΗΠΑ υποσχόμενος να κρατήσει την χώρα του μακριά από «ηλίθιες» στρατιωτικές επεμβάσεις, όμως φαίνεται τώρα να μην ελέγχει ούτε το αποτέλεσμα ούτε το πολιτικό μήνυμα της σύγκρουσης, που ο ίδιος ξεκίνησε.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η έλλειψη ξεκάθαρης «στρατηγικής εξόδου» από τον πόλεμο εγκυμονεί κινδύνους τόσο για την προεδρική του κληρονομιά όσο και για τις πολιτικές προοπτικές του κόμματός του, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι αγωνίζονται για να υπερασπιστούν τις μικρές πλειοψηφίες στο Κογκρέσο με φόντο τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου του 2026.
«Ο Τραμπ έχει φτιάξει για τον εαυτό του ένα κουτί που ονομάζεται πόλεμος του Ιράν και δεν μπορεί να βρει τρόπο για να βγει από αυτό και γι’ αυτό έχει απογοητευθεί», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην αξιωματούχος αμερικανικών – τόσο ρεπουμπλικανικών όσο και δημοκρατικών κυβερνήσεων – με διπλωματικό έργο στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, τον ισχυρισμό αυτό αμφισβήτησε ένα μέλος από το επιτελείο του Αμερικανού προέδρου, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι οι στοχευμένες επιθέσεις «αποκεφαλισμού» της ιρανικής ηγεσίας, σε συνδυασμό με την καταστροφή του μεγαλύτερου μέρους του πολεμικού ναυτικού του Ιράν και του οπλοστασίου με βαλλιστικούς πυραύλους, αποτελεί αδιαμφισβήτητη στρατιωτική επιτυχία.
Τα όρια της προεδρικής εξουσίας του Τραμπ – διπλωματικά, στρατιωτικά και πολιτικά – φάνηκαν έντονα την περασμένη εβδομάδα. Αρχικά, αιφνιδιάστηκε από την άρνηση των συμμάχων του – εντός κι εκτός πλαισίου NATO – να αναπτύξουν ναυτικές δυνάμεις για να βοηθήσουν στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ. Προκειμένου να μην φανεί απομονωμένος, ορισμένοι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου πρότειναν στον Αμερικανό πρόεδρο να κάνει έναν πολιτικό και διπλωματικό «ελιγμό» και να θέσει όρια στο εύρος της στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν, κάτι όμως που δεν έχει φανεί μέχρι στιγμής.
Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, η άρνηση των συμμάχων στο αίτημα του Αμερικανού προέδρου για τα Στενά του Ορμούζ αντανακλά αφενός την απροθυμία τους να εμπλακούν σε έναν πόλεμο για τον οποίο δεν ερωτήθηκαν και αφετέρου την αντίδραση τους στην υποτίμηση που έχουν υποστεί οι παραδοσιακές συμμαχίες των ΗΠΑ από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία.
Την ίδια στιγμή, έχουν βγει στην επιφάνεια οι διαφορές με το Ισραήλ, ως προς την προσέγγισση τους σε ορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις, με τον Τραμπ να «αδειάζει» τον Νετανιάχου διότι δεν γνώριζε για τα ισραηλινά πλήγματα στο κοίτασμα South Pars του Ιράν.
Αναλυτές που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters, υποστηρίζουν ότι ο Τραμπ βρίσκεται τώρα σε ένα «σταυροδρόμι» για την πορεία της επιχείρησης «Επική Οργή» χωρίς σαφή προσανατολισμό για το ποια θα είναι η επόμενη φάση της.
Θα μπορούσε να κλιμακώσει την αμερικανική επίθεση, ακόμα και να καταλάβει τον πετρελαϊκό κόμβο του Ιράν στο νησί Χαργκ ή να αναπτύξει στρατεύματα κατά μήκος των ακτών του Ιράν για να εξουδετερώσουν ιρανικά πυραυλικά συστήματα που είναι εξοπλισμένα με αντιπλοϊκά βλήματα, όμως αυτό έχει το ρίσκο μιας μακροπρόθεσμης εμπλοκής στην περιοχή, με την οποία διαφωνεί η πλειοψηφία του αμερικανικού λαού.
Άλλο σενάριο είναι να κηρύξει τη νίκη του πολέμου και να αποχωρήσει – εφόσον οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη καταρρεύσει και δεν φαίνεται εφικτό να επανεκκινήσουν – κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια απογοήτευση στις συμμαχικές χώρες του Κόλπου, οι οποίες θα ήταν αντιμέτωπες με ένα τραυματισμένο, αλλά ταυτόχρονα διψασμένο για εκδίκηση Ιράν που θα μπορούσε ακόμα να επιδιώξει την απόκτηση ενός πυρηνικού όπλου και να ελέγχει τη διεθνή ναυτιλία στον Κόλπο.
Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου 2026, η αμερικανική κυβέρνηση διαπιστώνει ολοένα και περισσότερο ότι θα έπρεπε να είχε «χαρτογραφήσει» και να υπολογίσει καλύτερα τις συνέπειες ενός πολέμου με το Ιράν, με τους αναλυτές να φέρνουν ως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την εσφαλμένη κρίση του Τραμπ για το πώς θα αντιδρούσε η Τεχεράνη σε μια σύγκρουση που είναι «υπαρξιακή απειλή» για την Ισλαμική Δημοκρατία.
Πράγματι, το Ιράν προχώρησε σε αντίποινα εξαπολύοντας πυραύλους και drones σε μια προσπάθεια να αντισταθμίσει την στρατιωτική υπεροχή των εχθρών της, χτυπώντας γειτονικά κράτη του Κόλπου και κλείνοντας ως επί το πλείστον τα Στενά του Ορμούζ, τον στρατηγικό κόμβο που ευθύνεται για το 20% της παγκόσμιας αγοράς – μεταφοράς πετρελαίου.
Είτε ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του προέβλεψαν τους κινδύνους είτε όχι, δεν μπόρεσαν να τους αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά. «Απέτυχαν να σκεφτούν ένα τουλάχιστον εφεδρικό πλάνο σε περίπτωση που ο πόλεμος με το Ιράν δεν εξελισσόταν όπως θα ήθελαν», δήλωσε ο Τζον Μπας, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ, ο οποίος υπηρέτησε στο Αφγανιστάν και στην Τουρκία.
Καθώς η σύγκρουση με το Ιράν είναι σε εξέλιξη, ο Τραμπ δείχνει ολοένα και πιο απογοητευμένος με την αδυναμία του να ελέγξει το «αφήγημα» πάνω στο οποίο δικαιολογεί την πολεμική εκστρατεία του, κάτι που φαίνεται από την αυξανόμενη παρουσία του στα μέσα ενημέρωσης, προβάλλοντας αβάσιμους ισχυρισμούς για «προδοσία» αλλα και αναφορές που θεωρεί ότι υπονομεύουν την πολεμική του προσπάθεια.