ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν συμφώνησαν για κατάπαυση πυρός, όμως το Reuters εντοπίζει «σημαντικά κενά» μεταξύ των θέσεων που προβάλλουν τα εμπλεκόμενα μέρη.
Άνδρας στο Τελ-Αβίβ του Ισραήλ ταΐζει πουλιά την επομένη της συμφωνίας για εκεχειρία με το Ιράν / Oded Balilty, AP
Ενώ Τεχεράνη και Ουάσιγκτον συμφώνησαν για κατάπαυση πυρός δύο εβδομάδων, οι προτάσεις 10 σημείων του Ιράν -για τις οποίες ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι αποτελούν βάση για διαπραγματεύσεις- παρουσιάζουν αποκλίσεις από ένα σχέδιο 15 σημείων που είχαν υποβάλει τις προηγούμενες ημέρες οι ΗΠΑ, αποκλίσεις που παραπέμπουν σε «σημαντικά κενά που πρέπει να γεφυρωθούν».
Για παράδειγμα, το Ιράν φαίνεται να απαιτεί να συνεχίζει τον εμπλουτισμό ουρανίου, κάτι που ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αποκλείσει ως ενδεχόμενο. Στα 10 σημεία επίσης δεν υπάρχει καμία αναφορά στις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, οι οποίες τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι πρέπει να περιοριστούν δραστικά.
Το Reuters ξεκινά με τις δηλώσεις των Πακιστανών μεσολαβητών, που έπαιξαν καταλυτικό ρόλο ώστε να καταλήξουν ΗΠΑ και Ιράν σε συμφωνία, αργά το βράδυ της Μ. Τρίτης.
Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ ανακοίνωσε με ανάρτησή του στο Χ την εκεχειρία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, λέγοντας ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε άμεση κατάπαυση του πυρός παντού, και στον Λίβανο. Ωστόσο, από το πρωί το Ισραήλ συνεχίζει τις επιθέσεις στο έδαφος του Λιβάνου.
Ο Σαρίφ στην ανάρτησή του δεν αναφέρει ούτε τις προτάσεις των 10 σημείων του Ιράν ούτε το σχέδιο των 15 σημείων των ΗΠΑ, και η δήλωσή του δεν έχει καμία αναφορά σε καμία συμφωνία με το Ισραήλ.
Ένας Πακιστανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να αναμένει να εξασφαλίσει πολλά από τα αιτήματά της, με έμφαση στην ανοικοδόμηση, τις αποζημιώσεις και την άρση των κυρώσεων, αλλά δεν θα μπορούσε να αναμένει να εξασφαλίσει μια συμφωνία για τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Σε ανάρτηση στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα αναστείλουν τις επιθέσεις στο Ιράν για δύο εβδομάδες, υπό την προϋπόθεση ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα συμφωνήσει στο «ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ και ΑΣΦΑΛΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ των Στενών του Ορμούζ».
Είπε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται «πολύ μακριά από μια οριστική Συμφωνία σχετικά με τη Μακροπρόθεσμη ΕΙΡΗΝΗ με το Ιράν και την ΕΙΡΗΝΗ στη Μέση Ανατολή», ενώ τόνισε ότι η πρόταση των 10 σημείων του Ιράν παρείχε «μια λειτουργική βάση» για διαπραγματεύσεις, και είπε ότι είχαν συμφωνηθεί σημαντικά ζητήματα παλαιότερων διαφωνιών.
Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, η πρόταση των 15 σημείων του Τραμπ, η οποία είχε προηγουμένως σταλεί στο Ιράν μέσω Πακιστάν, ζητούσε μεταξύ άλλων τα εξής:
την απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράντη διακοπή εμπλουτισμούτον περιορισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων τουτη διακοπή της χρηματοδότησης των περιφερειακών συμμάχων
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να σταματήσει αυτό που χαρακτήρισε «αμυντικές επιχειρήσεις», αν οι επιθέσεις κατά του Ιράν σταματήσουν, βάσει του αιτήματος των ΗΠΑ για διαπραγματεύσεις που βασίζονται στην πρόταση των 15 σημείων της Ουάσιγκτον και στη συμφωνία του Τραμπ να χρησιμοποιήσει το σχέδιο των 10 σημείων του Ιράν ως βάση για διαπραγματεύσεις.
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ σημείωσε ότι η ασφαλής διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ θα είναι δυνατή για δύο εβδομάδες «μέσω συντονισμού με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν και λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους τεχνικούς περιορισμούς».
Όμως το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν υπογράμμισε σε ανακοίνωσή του ότι η Ουάσιγκτον συμφώνησε να αποδεχθεί το σχέδιο 10 σημείων του Ιράν και ότι «οι ΗΠΑ έχουν, κατ’ αρχήν, δεσμευτεί για:
μη επιθετικότητασυνέχιση του ιρανικού ελέγχου των Στενών του Ορμούζαποδοχή του εμπλουτισμούάρση όλων των πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεωντερματισμό όλων των ψηφισμάτων που έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και το Διοικητικό Συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειαςαπόσυρση των αμερικανικών μαχητικών δυνάμεων από την περιοχήπαύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου αυτού κατά της ισλαμικής αντίστασης στον Λίβανο.
Πριν από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος είχε δηλώσει ότι το Ιράν θα απαιτούσε τέλη διέλευσης για τα πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, παρόλο που το πέρασμα θεωρείται διεθνής θαλάσσια οδός.
Το Ισραήλ δήλωσε ότι συμφώνησε σε κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, αλλά τόνισε ότι η συμφωνία δεν περιλαμβάνει παύση στρατιωτικής δράσης στον Λίβανο.
Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ συντόνισαν εκ των προτέρων την προσωρινή εκεχειρία με το Ισραήλ, προσθέτοντας ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς δέσμευση για οριστικό τερματισμό του πολέμου, αποζημίωση ή άρση κυρώσεων και άλλα.
Ο αξιωματούχος δήλωσε επίσης ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε ενημερώσει το Ισραήλ ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με το Ιράν τις επόμενες δύο εβδομάδες, οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στην απομάκρυνση πυρηνικού υλικού, στη διακοπή του εμπλουτισμού και στην εξάλειψη της απειλής των βαλλιστικών πυραύλων, εκτός από την αντιμετώπιση άλλων ζητημάτων.