Νέα παρέμβαση για τη θύελλα αντιδράσεων που έχει προκαλέσει το επενδυτικό σχέδιο του Τζάρεντ Κούσνερ στην Αλβανία πραγματοποίησε ο πρωθυπουργός της χώρας, Έντι Ράμα, επιχειρώντας να υποβαθμίσει τις ανησυχίες που εκφράζονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό για την αξιοποίηση προστατευόμενων περιοχών στις νοτιοδυτικές ακτές της χώρας. Ads Από το Μαυροβούνιο, όπου συμμετείχε στη Σύνοδο Κορυφής για τα Δυτικά Βαλκάνια, ο Αλβανός πρωθυπουργός κλήθηκε να σχολιάσει τις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις και τις αντιδράσεις που προκαλεί το σχέδιο ανάπτυξης του γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Ράμα επέμεινε ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, καθώς – όπως υποστήριξε – δεν υφίσταται ακόμη εγκεκριμένο επενδυτικό σχέδιο. Ads «Δεν υπάρχει σχέδιο. Δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας όσο δεν υπάρχει σχέδιο», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν έχει εγκριθεί καμία τελική πρόταση και ότι δεν μπορεί να γίνεται ουσιαστική συζήτηση για κάτι που, όπως είπε, δεν έχει ακόμη λάβει συγκεκριμένη μορφή. Ads Ο ίδιος κάλεσε παράλληλα τα διεθνή μέσα ενημέρωσης να επιδείξουν μεγαλύτερη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν την υπόθεση, υποστηρίζοντας ότι μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης βασίζεται σε εικασίες και όχι σε οριστικά δεδομένα. Ads Η αντιπαράθεση με το CNN
Οι νέες δηλώσεις του έρχονται μετά την έντονη αντιπαράθεσή του με δημοσιογράφο του CNN, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης που εξελίχθηκε σε λεκτική σύγκρουση.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Ράμα αμφισβήτησε στοιχεία και πληροφορίες που παρουσιάστηκαν για το έργο, επιμένοντας ότι δεν έχει δοθεί ακόμη τελική έγκριση.
Όταν η δημοσιογράφος επιχείρησε να τον διακόψει για διευκρινιστική ερώτηση, ο Αλβανός πρωθυπουργός αντέδρασε έντονα, ζητώντας επανειλημμένα να ολοκληρώσει την τοποθέτησή του.
Η παρουσιάστρια διατήρησε την ψυχραιμία της και του υπενθύμισε ότι είχε ήδη τον λόγο, ενώ η αντιπαράθεση έκλεισε με την επισήμανσή της ότι δεν υπήρχε λόγος αγένειας και ότι μπορούσε απλώς να ολοκληρώσει τη σκέψη του.
Η κοινωνική ένταση στην Αλβανία όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά εντείνεται
Για τέταρτη συνεχόμενη νύχτα, χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στα Τίρανα ζητώντας την αναστολή του επίμαχου τουριστικού σχεδίου.
Με κεντρικό σύνθημα «Η Αλβανία δεν είναι προς πώληση», οι διαδηλωτές καταγγέλλουν ότι η κυβέρνηση παραχωρεί προστατευόμενες εκτάσεις σε ιδιωτικά επενδυτικά συμφέροντα χωρίς επαρκή διαφάνεια και δημόσια λογοδοσία.
Στα πανό που κυριάρχησαν στις κινητοποιήσεις υπήρχαν συνθήματα κατά του Έντι Ράμα, ενώ ορισμένα απεικόνιζαν τον Αλβανό πρωθυπουργό να παραδίδει συμβολικά τα «κλειδιά» της χώρας στην Ιβάνκα Τραμπ.
Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται η προγραμματισμένη ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων στην περιοχή Βιόσα-Νάρτα, στο δέλτα του ποταμού Βιόσα (Αώου), μία από τις σημαντικότερες προστατευόμενες οικολογικές ζώνες της Αλβανίας, όπου φιλοξενείται μεγάλος αριθμός σπάνιων ειδών και σημαντικοί πληθυσμοί ροζ φλαμίνγκο.
Παράλληλα, το σχέδιο περιλαμβάνει την ανάπτυξη πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στο ακατοίκητο νησί Σαζάν, το οποίο στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν ως στρατιωτική βάση. Με βάση τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα, προβλέπεται η δημιουργία ξενοδοχείων, βιλών και τουριστικών υποδομών υψηλών προδιαγραφών.
Το επενδυτικό σχέδιο έγινε γνωστό πριν από περίπου δύο χρόνια, ωστόσο πολλές πτυχές του εξακολουθούν να παραμένουν ασαφείς. Στα τέλη του 2024 η αλβανική κυβέρνηση χορήγησε στην Atlantic Incubation Partners LLC, εταιρεία που συνδέεται με το επενδυτικό ταμείο Affinity του Τζάρεντ Κούσνερ, το καθεστώς του στρατηγικού επενδυτή.
Η συγκεκριμένη ιδιότητα δίνει τη δυνατότητα ταχύτερης αδειοδότησης, ευνοϊκών διοικητικών διαδικασιών και στήριξης από κρατικούς φορείς, γεγονός που έχει εντείνει τις αντιδράσεις των επικριτών του σχεδίου.
Οι μέχρι στιγμής εκτιμήσεις κάνουν λόγο για επένδυση ύψους 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ μόνο για το έργο στο Σαζάν, ενώ ο ίδιος ο Ράμα έχει αναφερθεί δημόσια σε συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα που μπορεί να φτάσει τα 4 δισεκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα, πληθαίνουν τα ερωτήματα γύρω από την ταυτότητα των επενδυτών, τον ρόλο του αλβανικού κράτους στα χρηματοδοτικά σχήματα και το συνολικό πλαίσιο λήψης των αποφάσεων.
Οι σημαντικότερες αντιδράσεις προέρχονται από περιβαλλοντικές οργανώσεις και οργανώσεις πολιτών, οι οποίες προειδοποιούν για σοβαρές επιπτώσεις στο οικοσύστημα της περιοχής.
Ήδη από τον περασμένο Ιανουάριο, περισσότερες από 40 μη κυβερνητικές οργανώσεις είχαν αποστείλει επιστολή στην κυβέρνηση ζητώντας την άμεση αναστολή του σχεδίου.
Πέρα όμως από τις περιβαλλοντικές ανησυχίες, έχουν διατυπωθεί και ερωτήματα σχετικά με τη νομιμότητα ορισμένων διαδικασιών, την προέλευση των κεφαλαίων που χρησιμοποιήθηκαν για την απόκτηση γης, καθώς και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εκτάσεων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο.
Το ζήτημα συνδέεται και με το ιδιαίτερα σύνθετο καθεστώς ιδιοκτησίας που επικρατεί στην Αλβανία από την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος. Χιλιάδες οικογένειες συνεχίζουν να διεκδικούν περιουσίες που είχαν δημευθεί επί Ενβέρ Χότζα και ορισμένες εξ αυτών υποστηρίζουν ότι διαθέτουν δικαιώματα σε τμήματα των εκτάσεων που προορίζονται για την επένδυση.
Οι αντιδράσεις εντάθηκαν ακόμη περισσότερο όταν ξεκίνησαν πρόσφατα προπαρασκευαστικές εργασίες στην περιοχή, με την ανάπτυξη μηχανημάτων έργου και την τοποθέτηση περιφράξεων που περιόρισαν την πρόσβαση πολιτών σε παραλιακές εκτάσεις.
Οι διαδηλωτές ζητούν πλέον την ακύρωση του καθεστώτος των στρατηγικών επενδυτών, την επανεξέταση των αλλαγών που έγιναν στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και την πλήρη διαφάνεια σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
Υπό το βάρος των αποκαλύψεων και των κινητοποιήσεων, η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς (SPAK) έχει ξεκινήσει έρευνα για την υπόθεση.
Η έρευνα εξετάζει τις αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της Βιόσα-Νάρτα, τις νομοθετικές ρυθμίσεις που επέτρεψαν συμβάσεις χωρίς διαγωνισμό, καθώς και την προέλευση των κεφαλαίων που χρησιμοποιήθηκαν για την απόκτηση των σχετικών τίτλων ιδιοκτησίας.
Η SPAK έχει επιβεβαιώσει ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο ή το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διαδικασία.