Αν δεν συμβεί αυτή τη φορά όμως και πράγματι υιοθετηθεί από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση, με μικρή ή μεγάλη πλειοψηφία, θα πρόκειται για μία εξέλιξη ουσιαστικά του Casus Belli. Δηλαδή, η Τουρκία το 1995 με την Εθνοσυνέλευση ψήφισε ένα Casus Belli σε βάρος Ελλάδας και αντί να το αποσύρει, όπως η Ελλάδα απαίτησε ως προϋπόθεση για την συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE, το πάει ένα βήμα παρακάτω και φέρνει τη Γαλάζια Πατρίδα, που είναι ένα δόγμα πλέον εξωτερικής πολιτικής, και την νομιμοποιεί. Επαναλαμβάνω ότι προκαταβολικά δεν έχει νόημα γιατί μπορεί να κατηγορηθούμε ότι σπεύδουμε ή ότι είμαστε οι επισπεύδοντες, χωρίς να ξέρουμε καν τι θα αφορά αυτό το νομοσχέδιο και αν καν θα ψηφιστεί. Από τη στιγμή όμως που θα έρθει στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση και θα ψηφιστεί, από κει και πέρα η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει σε πολύ συγκεκριμένα βήματα»
Πυκνώνουν οι ακραίες φωνές στην Τουρκία για τη «Γαλάζια Πατρίδα» – Οι λόγοι πίσω από τις προκλήσεις της Άγκυρας και η διπλωματική φαρέτρα της Ελλάδας
Καθημερινό φαινόμενο είναι πλέον οι προκλητικές ενέργειες της Άγκυρας με αφορμή το νομοσχέδιο που ετοιμάζει στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η Αθήνα παρακολουθεί με προσοχή τις αναθεωρητικές πρακτικές της Τουρκίας και δηλώνει έτοιμη να απαντήσει στις μονομερείς προκλήσεις της Άγκυρας. Παράλληλα, Κυβέρνηση και Ένοπλες Δυνάμεις προετοιμάζονται για όλα τα σενάρια κλιμάκωσης της έντασης, τα οποία περιλαμβάνουν ακόμη και το ενδεχόμενο ενός θερμού επεισοδίου.
«Η Ελλάδα αντιμετωπίζει τις μεγάλες προκλήσεις αυτής της ταραγμένης εποχής με ηρεμία, με αυτοπεποίθηση και με τη σιγουριά ότι έχουμε πολύ ισχυρές αποτρεπτικές δυνατότητες, τη σιγουριά ότι έχουμε ισχυρές συμμαχίες και βέβαια τη βεβαιότητα ότι έχουμε πάντα το Διεθνές Δίκαιο με το μέρος μας» τόνισε την Πέμπτη ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. κατά την καθιερωμένη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα.
Στην Κυβέρνηση εμμένουν στην πολιτική ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και προετοιμάζονται για όλα τα ενδεχόμενα, με τα σενάρια θερμού επεισοδίου να παραμένουν στο «τραπέζι».
«Υπάρχει ένα ενδεχόμενο αναβάθμισης πιθανής έντασης. Αντιλαμβάνεστε ότι όλα αυτά είναι ρευστά, δεδομένου ότι, όπως είπαμε και στην αρχή, δεν υπάρχει κάποια σαφής εικόνα για το τι σημαίνει και το τι προβλέπει αυτό το φερόμενο νομοσχέδιο. Παρακολουθούμε με ψυχραιμία τις εξελίξεις. Συγκεντρώνουμε όλες τις πληροφορίες και όταν θα έχουμε πλήρη και σαφή εικόνα, τότε, βεβαίως αναλόγως θα αντιδράσουμε» τόνισε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, κατά την τακτική ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών.
Ερωτηθείσα σχετικά, ανέφερε πως οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία παραμένουν πάντοτε ανοικτοί. «Προνοούμε, συγκεντρώνουμε τις απαραίτητες πληροφορίες, αλλά δεν πρόκειται να κάνουμε κινήσεις, οι οποίες ενδεχομένως να μας εκθέσουν», σημείωσε χαρακτηριστικά. «Τασσόμαστε παγίως υπέρ του διαλόγου», επεσήμανε, αλλά πρόσθεσε πως ο υπουργός Εξωτερικών έχει πει πολλές φορές με πλήρη σαφήνεια ότι δεν υπάρχει σύγκλιση ως προς το εύρος της συζήτησης όσον αφορά την οριοθέτηση ΑΟΖ-υφαλοκρηπίδας, άρα δεν υπάρχει προοπτική προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο.
«Θα πρέπει να περιμένουμε τις διατάξεις του νομοσχεδίου με ψυχραιμία. Όταν θα έχουμε σαφή εικόνα θα αντιδράσουμε», σημείωσε. «Η Γαλάζια Πατρίδα είναι ένα ανυπόστατο δόγμα. Το νομικό καθεστώς στο Αιγαίο είναι ξεκάθαρο. Η Ελλάδα τάσσεται υπέρ του διαλόγου, με στόχο την διευθέτηση της διαφοράς περί οριοθέτησης ΑΟΖ- υφαλοκρηπίδας».
Στον απόηχο της επιστροφής των Patriot από την Κάρπαθο, ο Νίκος Δένδιας και ο Σταύρος Παπασταύρου απέρριψαν την κριτική για υποχωρητικότητα.
«Οι Patriot δεν πήγαν στην Κάρπαθο για να αντιμετωπίσουν τουρκική απειλή. Ο λόγος που πήγαν είχε να κάνει με την απειλή από το Ιράν. Δεν υπάρχει απειλή εκτόξευσης πυραύλων από το Ιράν τις τελευταίες έξι και πλέον εβδομάδες άρα δεν υφίσταται επιχειρησιακός λόγος έκθεσής τους στο συγκεκριμένο σημείο» επεσήμανε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
«Δεν ανήκω σε αυτούς που έχουν πιστέψει το αφήγημα των “ήρεμων νερών”. Δεν θα ήθελα προκαταβολικά να ενθαρρύνω έναν διάλογο για κάτι που συνιστά διαρροή. Εάν είναι πραγματικό, είναι ιδιαιτέρως ενοχλητικό και η λέξη “ενοχλητικό” ίσως είναι και understatement. Η Ελλάδα δεν έχει την παραμικρή διεκδίκηση απέναντι στην Τουρκία. Εάν η Τουρκία επιλέξει μια τέτοια πορεία (όξυνσης και κρίσης) η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη, σύμφωνα με το Σύνταγμά της, να υπερασπίσει και τα σύνορά της και τα δικαιώματά της» ξεκαθάρισε ο κ. Δένδιας.
«Στους τελευταίους 12 μήνες η χώρα μας έχει τρέξει ένα πρόγραμμα για γεωτρήσεις, για ανάπτυξη των υδρογονανθράκων. Έχει κάνει τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, ο οποίος είναι σε ευρωπαϊκή ιστοσελίδα πια και προχωρούμε τα θαλάσσια πάρκα. Σε 12 μήνες, σας μιλάω για 3 θεσμικές ενέργειες, όχι πυροτεχνήματα. Τα οποία, αν μη τι άλλο, υποχωρητικότητα δε δείχνουν. Δείχνουν σχέδιο και αποφασιστικότητα» τόνισε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
«Είχα την ευκαιρία να δω με τα δικά μου μάτια, από πολύ κοντά, την θεαματική αναβάθμιση, την πολύ μεγάλη αναβάθμιση, η οποία έχει γίνει στον τομέα της άμυνας, ιδίως μετά την αποτυχημένη προσπάθεια υβριδικής εισβολής η οποία έγινε Φεβρουάριο-Μάρτιο του 2020» ανέφερε ο Κωνσταντίνος Τασούλας.
Την ανησυχία της για την επιδείνωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς και για τις ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή, εξέφρασε η Ντόρα Μπακογιάννη, πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων και πρώην Υπουργός Εξωτερικών. Σχετικά με τον νόμο περί «Γαλάζιας Πατρίδας» που προωθεί η τουρκική κυβέρνηση, κ. Μπακογιάννη δήλωσε: «Το νομοσχέδιο δεν το έχουμε ακόμα δει, περιμένω να δω τι πραγματικά θα πουν. Σε κάθε περίπτωση αναμφισβήτητα είναι μια ρωγμή εμπιστοσύνης, ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό, και μια κλιμάκωση στην ένταση».
Πιέσεις στον Ερντογάν με εκφράσεις που παραπέμπουν σε εισβολή
Όπως αναφέρει ο ΑΝΤ1, μέρα με τη μέρα πυκνώνουν οι ακραίες φωνές που τροφοδοτούν το δόγμα της της «Γαλάζιας Πατρίδας». Αντιπολίτευση και ακραίες φωνές στην Τουρκία ασκούν πιέσεις στον Ερντογάν για προκλητικές ακρότητες, με παραπομπές ακόμη και στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Μάλιστα έχει ακουστεί και η φράση «Η Αϊσέ να πάει διακοπές», που ήταν το σύνθημα για 2η φάση της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο
«Εγώ το διαβάζω κάπως έτσι: Όπως το “Η Αϊσέ να πάει διακοπές” το 1974, έτσι και αυτό το σχέδιο σήμερα είναι περίπου παρόμοιο. Για αυτό είναι κάπως σαν το σχέδιο “Η Αϊσέ να πάει διακοπές”» δήλωσε σε τηλεοπτικό πάνελ ο Κεμάλ Ολτσάρ, καθηγητής Πανεπιστημίου Εθνικής Άμυνας. «Γι’ αυτό κανείς, ούτε οι Έλληνες, ούτε εμείς, δεν μπορεί να προβλέψει τι θα ακολουθήσει από εδώ και πέρα» συμπλήρωσε.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο γνωστός φιλοκυβερνητικός αρθρογράφος της Yeni Safak, Ιμπραήμ Καραγκιούλ, οποίος σε εκτενές άρθρο του αναφέρει: «Ήρθε η ώρα να πάρουμε ό,τι μας ανήκει».
Ο εμπνευστής του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», Τζεμ Γκιουρντενίζ, ζητεί να ενταχθούν στο νομοσχέδιο και οι λεγόμενες «153 γκρίζες ζώνες», ανεβάζοντας του τόνους απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο.
«Εγώ λέω από τώρα “καλορίζικο”. Μάλλον η Ελλάδα θα χάσει τον ύπνο της για πολλές νύχτες» ανέφερε ο καθηγητής οικονομικών, Μπαρίς Αμπτιντελί.
Έλληνες διεθνολόγοι εκτιμούν ότι αν η Τουρκία υιοθετήσει τόσο σκληρή γραμμή θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις συνέπειες των επιλογών της σε διεθνές επίπεδο.
«Δεν είμαι έτοιμος να δεχτώ ότι η Τουρκία αυτήν την στιγμή θα κάνει ένα τέτοιο στρατηγικό λάθος που μπορεί να αυξήσει την ένταση στο Αιγαίο. Αλλά την ίδια στιγμή είναι σίγουρο ότι δεν θα βοηθήσει την Τουρκία να πετύχει πράγματα» δήλωσε στον ΑΝΤ1, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο, Κωνσταντίνος Υφαντής
«Οι συνθήκες δεν είναι παρόμοιες. Η Ελλάδα είναι πανίσχυρη στρατιωτικά, ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν έχει μία κυβέρνηση που είναι διπλωματικά απομονωμένη, αλλά το αντίθετο. Σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από το διεθνές περιβάλλον. Η Ελλάδα είναι βέβαιο ότι θα προβεί σε διπλωματικές ενέργειες. Είναι βέβαιο επίσης ότι θα ενοχληθούν και πολλές άλλες χώρες» τόνισε ο νομικός καθηγητής στρατιωτικών σχολών, Γιάννης Παπαφλωράτος.
Οι 3 λόγοι που η Τουρκία φέρνει τώρα το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Ο διεθνολόγος Κωνσταντίνος Φίλης μιλώντας στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8, ανέλυσε τους λόγους που μπορεί να κρύβονται πίσω από την τακτική της Άγκυρας και τη στάση που πρέπει να τηρήσει η χώρα μας.
Ο κ. Φίλης στάθηκε στη χρονική στιγμή κατά την οποία έρχεται το προκλητικό νομοσχέδιο, εξηγώντας γιατί η Τουρκία επιλέγει να προβεί τώρα σε αυτή την κίνηση.
«Υποτίθεται ότι είμαστε σε μία περίοδο ήρεμων νερών. Έχουμε ένα πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος είναι κάτι σαν πόλεμος, αλλά πάντως αυτή τη στιγμή υπάρχουν συνέπειες και παρενέργειες για όλο τον πλανήτη. Επομένως, αναρωτιέται κανείς γιατί επιλέγει τώρα η Τουρκία να προβεί σε αυτή την ενέργεια. Λοιπόν, οι εξηγήσεις είναι πολύ συγκεκριμένες. Πρώτον, αυτό που ενοχλεί βαθύτατα την Τουρκία είναι η σχέση μας με το Ισραήλ. Η Τουρκία πιστεύει ότι η Ελλάδα με το Ισραήλ και την Κύπρο έχουν φτιάξει ένα μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο, το οποίο είναι ευθέως αντιτουρκικό, ότι έχει πρόσημο εναντίον της και ότι επιχειρεί και την περιθωριοποίηση της Τουρκίας. Άρα, εν μέρει, αυτό το νομοσχέδιο είναι μία αντίδραση στην πεποίθηση των Τούρκων, ότι εμείς μαζί με τους Ισραηλινούς και τους Κυπρίους, στήνουμε ένα σκηνικό σε βάρος της Άγκυρας.
Δεύτερον, η Τουρκία έχει ενοχληθεί από τον πυκνό χρόνο μέσα στον οποίο η Ελλάδα έκανε κάποιες κινήσεις το τελευταίο χρονικό διάστημα στη διπλωματική σκακιέρα, είτε μιλάμε για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό- που καθυστερήσαμε χαρακτηριστικά να τον εκδώσουμε και το κάναμε κατόπιν πίεσης και από τα Ευρωπαϊκά δικαστήρια, αλλά πάντως το κάναμε και το κάναμε σωστά-είτε μιλάμε για τα θαλάσσια πάρκα που ήταν επίσης μία ορθή ενέργεια, είτε αναφερόμαστε στην παρουσία της Chevron νοτίως της Κρήτης, σε μία περιοχή μάλιστα, η οποία τέμνεται του τουρκολιβυκού συμφώνου, είτε στη τελευταία συμφωνία με τη Γαλλία, η οποία την φέρνει ακόμα πιο βαθιά στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Γαλλία είναι μία ευθέως ανταγωνιστική δύναμη με την Τουρκία και αντιθέτως με την Ισπανία, την Ιταλία, τη Γερμανία, οι οποίες είναι πολύ κοντά στην Τουρκία, η Γαλλία παραδοσιακά έχει μία άλλη στάση απέναντι στην Άγκυρα. Οι άλλες τρεις χώρες, όχι μόνο την εξοπλίζουν, αλλά έχουν και κοινά αμυντικά σχέδια και κοινά αμυντικά projects τα οποία τρέχουν» ανέφερε ο κ. Φίλης και πρόσθεσε:
«Υπάρχει και η εσωτερική διάσταση, καθώς ο Ερντογάν πιέζεται στο εσωτερικό και θέλει να δείξει ότι είναι πάρα πολύ ισχυρός και ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει στην Ελλάδα να δημιουργήσει τετελεσμένα. Άλλωστε, η Τουρκία είναι μια χώρα που έχει πολύ αρνητικό ρεκόρ στα τετελεσμένα. Ξέρει πώς είναι να δημιουργεί τετελεσμένα π.χ. Κύπρος, Συρία, Ιράκ και φοβάται ότι η Ελλάδα επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα και εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή».
Ο γνωστός διεθνολόγος εκτίμησε ότι καταρχάς πρέπει να δούμε το περιεχόμενο του νομοσχεδίου. «Έχουμε ακούσει πολλά, έχουμε διαβάσει πολλά, πρέπει να περιμένουμε το περιεχόμενο. Προφανώς δεν αναμένουμε ότι η Τουρκία θα καταθέσει ένα τέτοιο νομοσχέδιο και δεν θα είναι η επαναβεβαίωση της Γαλάζιας Πατρίδας. Εγώ χαρακτηρίζω Γαλάζια Πατρίδα 2.0 το νομοσχέδιο αυτό. Είναι δηλαδή ουσιαστικά σαν να επιστεγάζεται, σαν να νομιμοποιείται με έναν εσωτερικό νόμο η Γαλάζια Πατρίδα. Έχει αυτό διεθνή αντίκτυπο; Κανέναν. Επηρεάζει κάποιον διεθνή οργανισμό; Κανέναν, σε καμία των περιπτώσεων. Είναι ένας εσωτερικός νόμος, ο οποίος γίνεται για εσωτερική κατανάλωση, αλλά ασφαλώς η Ελλάδα πρέπει να αντιδράσει» υποστήριξε και περιέγραψε πώς κατά τη γνώμη του θα μπορούσε να ενεργήσει η χώρα μας.
«Δεν μπορεί να μην αντιδράσει, αλλά προκαταβολικά δεν έχει νόημα γιατί δεν ξέρουμε αν και πότε θα κατατεθεί, και αν και πότε θα ψηφιστεί. Γιατί μπορεί να γίνει αυτό που συνέβη πριν από τρία χρόνια, όταν περίπου ο ίδιος νόμος είχε κατατεθεί και παραπέμφθηκε στις καλένδες.
Κληθείς να σχολιάσει τη δήλωση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά που είπε ότι η κυβέρνηση οφείλει να ζητήσει άμεσα έκτακτη σύγκληση κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις τουρκικές απειλές, σημείωσε: «Η απάντησή μου είναι πως αυτή τη στιγμή ό,τι ακούμε είναι σε επίπεδο διαρροών και πληροφοριών. Δεν είναι σε επίπεδο νομοθεσίας. Άρα δεν μπορούμε να κάνουμε μια τέτοια ενέργεια. Όμως, οπωσδήποτε από τη στιγμή που θα έρθει στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση και θα ψηφιστεί, η Ελλάδα έχει τρία επίπεδα στα οποία πρέπει να κινηθεί.
Συμφωνώ ότι ένα από αυτά είναι το ευρωπαϊκό, αναντίρρητα. Δεν περιμένουμε θαύματα από τους Ευρωπαίους, μη γελιόμαστε. Το έχουμε δοκιμάσει και στο παρελθόν, να είμαστε ρεαλιστές. Το δεύτερο είναι οι συμμαχίες. Είναι συγκεκριμένες χώρες με τις οποίες έχουμε μια πολύ ιδιαίτερη και ξεχωριστή σχέση, όπως είναι η Γαλλία, αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες, με κάποιο τρόπο. Όμως, είναι σίγουρο ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα κατανοήσει ακριβώς τι αφορά αυτό το νομοσχέδιο, ότι θα τον απασχολήσει και θα εμπλακεί; Έχω πολύ μεγάλη αμφιβολία κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την παρούσα κατάσταση θα παρενέβαιναν υπέρ ημών».
«Το τρίτο είναι οι μονομερείς κινήσεις τις οποίες μπορούμε να κάνουμε εμείς, όπως είναι η επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης. Ως μία αρχή, όχι ως το τέλος της διαδρομής. Και υπάρχει και κάτι ακόμα. Αν σκληρύνει η κατάσταση, αν δηλαδή η κατάσταση επιδεινωθεί –ξαναλέω αυτό έχει να κάνει και με το ίδιο το περιεχόμενο του νομοσχεδίου και με το αν θα τελικά ψηφιστεί – η Ελλάδα θα μπορούσε να ζητήσει ακόμα και από την Ευρωπαϊκή Ένωση να διακόψει την όποια χρηματοδότηση απέναντι στην Τουρκία. Όλα αυτά είναι όπλα στη διπλωματική φαρέτρα μας, τα οποία κατά την άποψή μου πρέπει να ενεργοποιηθούν είτε όλα μαζί, είτε κλιμακωτά, από τη στιγμή που θα έχουμε το νομοσχέδιο και την ψήφιση αυτού. Όχι πριν από αυτό» πρόσθεσε ο κ. Φίλης.