Σχεδόν δώδεκα χρόνια μετά την εξαφάνιση της πτήσης MH370 της Malaysia Airlines στον Ινδικό Ωκεανό, ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας, επιστρέφει στο προσκήνιο. Η αμερικανική εταιρεία υποθαλάσσιων ερευνών Ocean Infinity ξεκινά μια νέα, τρίτη κατά σειρά προσπάθεια εντοπισμού του αεροσκάφους, που μετέφερε 239 ανθρώπους και χάθηκε χωρίς ίχνος στις 8 Μαρτίου 2014.
Στο Πεκίνο, η θερμοκρασία στις αρχές Ιανουαρίου πέφτει στους μείον επτά βαθμούς Κελσίου. Κι όμως, γύρω από τον βουδιστικό ναό Guanghua, στα στενά της κινεζικής πρωτεύουσας, επικρατεί ασυνήθιστη κινητικότητα. Εκεί, η 73χρονη Μπάο Λανφάνγκ ανάβει κεριά και αφήνει θυμίαμα.
«Προσεύχομαι για την ειρήνη στον κόσμο, για την ευημερία της χώρας και για την ασφαλή επιστροφή όλων όσοι χάθηκαν στην MH370», λέει στην El Pais.
Η ζωή της άλλαξε για πάντα εκείνο το πρωινό του 2014. Ο γιος της, η νύφη της και η εγγονή της επέστρεφαν στην Κίνα μετά από διακοπές στη Μαλαισία. Το Boeing 777 απογειώθηκε κανονικά από την Κουάλα Λουμπούρ με προορισμό το Πεκίνο, αλλά σαράντα λεπτά αργότερα, καθώς πλησίαζε τον εναέριο χώρο του Βιετνάμ, παρεξέκλινε της πορείας του και έπαψε να εκπέμπει σήμα.
Έκτοτε, δεν βρέθηκαν ούτε το αεροσκάφος ούτε επαρκή στοιχεία για να διαπιστωθεί με βεβαιότητα τι συνέβη στους 239 επιβαίνοντες. Οι περισσότεροι ήταν Κινέζοι (153), ενώ 50 ήταν Μαλαισιανοί, ανάμεσά τους και τα 12 μέλη του πληρώματος.
Στρατιωτικά ραντάρ έδειξαν αργότερα ότι το αεροσκάφος, αντί να συνεχίσει βορειοανατολικά, έστριψε δυτικά και διέσχισε τη χερσόνησο της Μαλαισίας.
Σύμφωνα με την επίσημη έρευνα, συνέχισε να πετά για περίπου έξι ώρες μέχρι να εξαντληθούν τα καύσιμα, χάνοντας οριστικά την κάλυψη ραντάρ πάνω από τη Θάλασσα Ανταμάν, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη σχεδιασμένη αεροπορική διαδρομή.
«Δεν υπάρχουν λέξεις για να περιγράψουν τον πόνο μου», λέει η Μπάο. Η εγγονή της θα ήταν σήμερα 15 ετών. Ο σύζυγός της, εξηγεί, βυθίστηκε σε κατάθλιψη και τελικά κατέρρευσε από τη θλίψη. «Η απώλεια έγινε αρρώστια», λέει χαμηλόφωνα.
Η κυβέρνηση της Μαλαισίας ανακοίνωσε στις 30 Δεκεμβρίου την επανεκκίνηση των ερευνών, δηλώνοντας ότι στόχος είναι μπει ένα τέλος στην αγωνία τόσων οικογενειών.
Ωστόσο, η Μπάο θεωρεί την επανέναρξη των ερευνών εντοπισμού μάταιη. Πιστεύει ότι όσα συνέβησαν, δεν αντιστοιχούν στα ελλιπή, όπως τα χαρακτηρίζει, συμπεράσματα της διεθνούς έρευνας.
Συγγενείς επιβατών της πτήσης MH370 φωνάζουν συνθήματα στην πρεσβεία της Μαλαισίας στο Πεκίνο, στις 8 Μαρτίου 2024. . EPA/ANDRES MARTINEZ CASARES
Η νέα επιχείρηση θα διαρκέσει συνολικά 55 ημέρες και θα διεξαχθεί στον νότιο Ινδικό Ωκεανό από την Ocean Infinity, εταιρεία γνωστή για την προηγμένη ρομποτική τεχνολογία της.
Στο ενεργητικό της περιλαμβάνεται ο εντοπισμός του θρυλικού πλοίου Endurance του Έρνεστ Σάκλετον το 2022 και του θωρηκτού USS Nevada το 2020. Η ίδια εταιρεία είχε επιχειρήσει χωρίς επιτυχία να βρει το αεροσκάφος των Μαλαισιανών Αερογραμμών το 2018.
Το συμβόλαιο προβλέπει ότι η Μαλαισία θα πληρώσει έως 70 εκατομμύρια δολάρια μόνο σε περίπτωση ανακάλυψης.
Η έρευνα βασίζεται σε αυτόνομα υποβρύχια οχήματα Hugin 6000, εξοπλισμένα με σόναρ, κάμερες υψηλής ευκρίνειας και συστήματα τρισδιάστατης χαρτογράφησης, ικανά να επιχειρούν σε βάθη έως 6.000 μέτρα. Παρά την τεχνολογία, το εγχείρημα παραμένει εξαιρετικά δύσκολο: τα μαύρα κουτιά έχουν σιγήσει εδώ και χρόνια και ο πυθμένας του Ινδικού Ωκεανού είναι γεμάτος φαράγγια, απότομες κλίσεις και ηφαιστειακή δραστηριότητα.
Το 2018, οι μαλαισιανές αρχές παραδέχθηκαν ότι δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με βεβαιότητα η αιτία της εξαφάνισης. Το μόνο σίγουρο, κατέληξαν, είναι ότι η αλλαγή πορείας ήταν πιθανότατα σκόπιμη – χωρίς όμως να εντοπίζεται ευθύνη σε επιβάτες ή πλήρωμα.
Για τη Μπάο Λανφάνγκ, η αναζήτηση δεν αφορά τα πορίσματα. «Δεν προσεύχομαι για εξηγήσεις», λέει. «Προσεύχομαι για την επιστροφή τους. Πρέπει να επιστρέψουν».