Πρωτεΐνη: 7 τροφές που βοηθούν στην διατήρηση της μυϊκής μάζας καθώς μεγαλώνετε, σύμφωνα με διαιτολόγους
Η διατήρηση της μυϊκής μάζας είναι ζωτικής σημασίας για να παραμείνουμε δυνατοί, ευκίνητοι και ανεξάρτητοι μεγαλώνοντας. Με την πάροδο του χρόνου, η μυϊκή μάζα μειώνεται φυσικά, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία, τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, ακόμη και την υγεία του εγκεφάλου. Τα καλά νέα είναι ότι οι διατροφικές σας επιλογές —σε συνδυασμό με την άσκηση— μπορούν να επιβραδύνουν αυτή την απώλεια και να υποστηρίξουν μια υγιή γήρανση.
7 τροφές που βοηθούν στην διατήρηση της μυϊκής μάζας καθώς μεγαλώνετε, σύμφωνα με διαιτολόγους
Οι πρωτεϊνούχες τροφές, μαζί με άλλα βασικά θρεπτικά συστατικά, παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση του μυϊκού ιστού. Ειδικοί μοιράζονται τις καλύτερες τροφές που προστατεύουν τους μύες σας, καθώς και χρήσιμες συμβουλές για να παραμείνετε δυνατοί και υγιείς σε κάθε ηλικία.
Η πρόσληψη ποιοτικής πρωτεΐνης είναι το «κλειδί» για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της δύναμης καθώς μεγαλώνουμε. Ακολουθούν επτά εξαιρετικές επιλογές που δεν πρέπει να λείπουν από το πιάτο σας:
Το τόφου (tofu) αποτελεί μια πλήρη πηγή φυτικής πρωτεΐνης, καθώς περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα που ο οργανισμός δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του. Η κατανάλωσή του είναι καθοριστική για την υποστήριξη του μυϊκού συστήματος, ειδικά καθώς μεγαλώνουμε.
Επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η πρωτεΐνη σόγιας μπορεί να ενισχύσει την άλιπη μυϊκή μάζα και τη δύναμη εξίσου αποτελεσματικά με την πρωτεΐνη ορού γάλακτος (whey), όταν συνδυάζεται με την κατάλληλη προπόνηση και τη σωστή συνολική πρόσληψη πρωτεΐνης.
Διατροφική αξία και τρόποι κατανάλωσης
«Ένα φλιτζάνι τόφου (περίπου 240 γραμμάρια) προσφέρει περίπου 20 γραμμάρια πρωτεΐνης, αποτελώντας έναν από τους ευκολότερους τρόπους για να καλύψετε τις ημερήσιες ανάγκες σας», εξηγεί η Amy Brownstein, MS, RDN.
Προτιμήστε το σκληρό (extra-firm) τόφου, καθώς περιέχει περισσότερη πρωτεΐνη ανά μερίδα (περίπου 20g ανά φλιτζάνι). Δοκιμάστε το σε stir-fries, σε μπολ με δημητριακά ή χτυπήστε το μαλακό τόφου (silken) σε smoothies για κρεμώδη υφή και έξτρα πρωτεΐνη.
Τυρί Cottage
Το τυρί cottage είναι μια εξαιρετική, πλούσια σε πρωτεΐνες τροφή που αξίζει σίγουρα μια θέση στη λίστα των ψώνια σας. «Λόγω της ευκολίας στην κατανάλωση και της ελάχιστης προετοιμασίας που απαιτεί, αποτελεί την ιδανική λύση για την κάλυψη των πρωτεϊνικών αναγκών καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας», εξηγεί η διαιτολόγος Juliana Crimi, RD, MHSc.
Τα θρεπτικά οφέλη του cottage cheese
Έξυπνοι τρόποι να το εντάξετε στη διατροφή σας
Το τυρί cottage είναι εξαιρετικά ευέλικτο και μπορεί να καταναλωθεί με πολλούς τρόπους:
Γλυκιά απόλαυση: Συνδυάστε το με φρέσκα μούρα και ξηρούς καρπούς για ένα υγιεινό πρωινό.
Αλμυρό σνακ: Προσθέστε λίγο ελαιόλαδο, ντοματίνια και ρίγανη.
Γρήγορο γεύμα: Απλώστε το πάνω σε μια φέτα ψωμί ολικής αλέσεως ή φρυγανιές σίκαλης.
«Τα αυγά αποτελούν μια εξαιρετικά ευέλικτη και προσιτή πηγή πρωτεΐνης. Ο συνδυασμός τους με άλλες τροφές καθιστά πανεύκολη την κάλυψη των ημερήσιων αναγκών σας σε πρωτεΐνη», αναφέρει η Talia Follador, RDN, LDN.
Διατροφική αξία και οφέλη
Κάθε αυγό προσφέρει περίπου 6 έως 7 γραμμάρια πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας. Επιπλέον, είναι πλούσιο σε:
Έξυπνοι τρόποι να τα εντάξετε στη διατροφή σας
Μπορείτε να απολαύσετε τα αυγά ως κύριο γεύμα ή ως ένα υγιεινό σνακ καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας:
Πρωινό: Προσθέστε τα σε τάκος πρωινού ή ομελέτες.
Σαλάτες: Εμπλουτίστε τις σαλάτες σας με φέτες βραστών αυγών για έξτρα κορεσμό.
Γρήγορα γεύματα: Φτιάξτε μια χορταστική φριτάτα με αυγά και φρέσκα λαχανικά για ένα απλό, αλλά πλούσιο σε πρωτεΐνες δείπνο.
Στραγγιστό γιαούρτι
Το στραγγιστό γιαούρτι (ελληνικού τύπου) αποτελεί έναν από τους πιο εύκολους και θρεπτικούς τρόπους για να αυξήσετε την ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης. Κατά τη διαδικασία παραγωγής του, αφαιρείται ο υγρός ορός γάλακτος, γεγονός που οδηγεί σε μεγαλύτερη συγκέντρωση πρωτεΐνης. Ενδεικτικά, μια μερίδα ενός φλιτζανιού προσφέρει συνήθως 20 έως 25 γραμμάρια πρωτεΐνης.
Επιπλέον, το ελληνικό γιαούρτι είναι εξαιρετική πηγή ασβεστίου και βιταμίνης D, συστατικά ζωτικής σημασίας για τη μυοσκελετική υγεία, ειδικά καθώς μεγαλώνουμε.
«Το ελληνικό γιαούρτι μπορεί να καταναλωθεί ως μέρος ενός πλήρους γεύματος ή ως σνακ. Ο συνδυασμός του με τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες ενισχύει το αίσθημα του κορεσμού, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την υγεία των μυών», εξηγεί η Val Warner, MS, RD, CSSD, CPT, διαιτολόγος και πιστοποιημένη προσωπική γυμνάστρια.
Έξυπνοι τρόποι για να το εντάξετε στη διατροφή σας:
Πρωινό ή Σνακ: Συνδυάστε το με φρέσκα μούρα και ξηρούς καρπούς.
Smoothies: Προσθέστε μια κουταλιά για κρεμώδη υφή και έξτρα πρωτεΐνη.
Χρησιμοποιήστε το ως υγιεινή βάση για ντρέσινγκ, αντικαθιστώντας τη μαγιονέζα ή την κρέμα γάλακτος.
Κοτόπουλο
Το κοτόπουλο αποτελεί μια από τις καλύτερες πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας, η οποία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση και την αποκατάσταση του μυϊκού ιστού. Μια μερίδα περίπου 85 γραμμαρίων μαγειρεμένου στήθους κοτόπουλου προσφέρει περίπου 26 γραμμάρια πρωτεΐνης. Παράλληλα, είναι πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι οποίες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας και την καλή λειτουργία των μυών.
«Το κοτόπουλο κάνει την επίτευξη των πρωτεϊνικών σας στόχων πολύ πιο εύκολη, καθώς είναι εξαιρετικά ευέλικτο και γρήγορο στην παρασκευή του», αναφέρει η Warner.
Έξυπνοι τρόποι για να το καταναλώσετε
Στη σχάρα: Ιδανικό για φρέσκες και θρεπτικές σαλάτες.
Ψιλοκομμένο: Προσθέστε το σε σούπες ή τάκος για έξτρα γεύση και θρεπτικά συστατικά.
Ψητό στον φούρνο: Μαγειρέψτε ένα ολόκληρο κοτόπουλο και χρησιμοποιήστε το ως βάση για τα γεύματά σας καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας (meal prep).
Σολομός
Τα λιπαρά ψάρια, με κορυφαίο τον σολομό, αποτελούν εξαιρετική πηγή υψηλής ποιότητας πρωτεΐνης και πολύτιμων ωμέγα-3 λιπαρών οξέων.
Σύμφωνα με την Follador, «έχει αποδειχθεί ότι τα ωμέγα-3 βοηθούν στην ενίσχυση της σύνθεσης των μυϊκών πρωτεϊνών. Παράλληλα, μπορούν να επιβραδύνουν την απώλεια μυϊκής μάζας που σχετίζεται με την πάροδο του χρόνου, υποστηρίζοντας τη σηματοδότηση των μυϊκών κυττάρων και μειώνοντας τις φλεγμονές στον οργανισμό».
Διατροφική αξία και τρόποι κατανάλωσης
Μια μερίδα μαγειρεμένου σολομού (περίπου 85-90 γραμμάρια) παρέχει σχεδόν 22 γραμμάρια πρωτεΐνης, καθιστώντας τον έναν ιδανικό τρόπο για να ενισχύσετε τη διατροφή σας στο πρωινό, το μεσημεριανό ή το δείπνο.
Δοκιμάστε τον:
Σε μια θρεπτική σαλάτα πρωινού με αυγά ποσέ για ενέργεια από νωρίς.
Σε ένα γρήγορο και υγιεινό γεύμα, όπως σολομό με σκόρδο και πράσινα φασόλια στο τηγάνι.
Όσπρια (φασόλια και φακές)
Τα φασόλια και οι φακές μπορεί να μην περιέχουν την ίδια ποσότητα πρωτεΐνης ανά μερίδα με τις ζωικές πηγές, όμως αποτελούν έναν εξαιρετικό σύμμαχο για τον οργανισμό. Σύμφωνα με την Follador, «τα όσπρια μπορούν απόλυτα να ενταχθούν σε ένα διατροφικό πρότυπο που υποστηρίζει τη μυϊκή μάζα, ειδικά όταν καταναλώνονται τακτικά».
Εκτός από την πρωτεΐνη, τα όσπρια είναι πλούσια σε:
Φυτικές ίνες: Για την καλή λειτουργία του πεπτικού.
Μαγνήσιο και Κάλιο: Συστατικά που θωρακίζουν τη μεταβολική υγεία καθώς μεγαλώνουμε.
Η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη στα όσπρια είναι εντυπωσιακή για φυτική τροφή:
Μισό φλιτζάνι μαγειρεμένες φακές: Προσφέρει περίπου 9 γραμμάρια πρωτεΐνης.
Μισό φλιτζάνι φασόλια: Περιέχει από 6 έως 7 γραμμάρια πρωτεΐνης.
Έξυπνοι τρόποι για να τα εντάξετε στη διατροφή σας
Μπορείτε εύκολα να δώσετε μια «ώθηση» πρωτεΐνης στα γεύματά σας με τους εξής τρόπους:
Προσθέστε τα σε σούπες και σαλάτες για περισσότερη γεύση και θρεπτική αξία.
Χρησιμοποιήστε τα ως γέμιση σε tacos ή grain bowls (μπολ με δημητριακά).
Μαγειρέψτε ένα χορταστικό chili με φασόλια για ένα γρήγορο και υγιεινό γεύμα.
Εκτός από την ποιότητα των τροφών, ο τρόπος και ο χρόνος που καταναλώνετε τα θρεπτικά συστατικά παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Κατανομή πρωτεΐνης στα γεύματα: Αντί να καταναλώνετε όλη την πρωτεΐνη στο βραδινό σας, προσπαθήστε να την εντάξετε στο πρωινό, το μεσημεριανό και τα σνακ σας. Αυτό υποστηρίζει καλύτερα τη μυϊκή πρωτεϊνοσύνθεση καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. «Η ομοιόμορφη κατανομή της πρωτεΐνης στα γεύματα ενισχύει τους μύες πιο αποτελεσματικά», εξηγεί η Warner.
Προτεραιότητα στην προπόνηση με αντιστάσεις: Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης —όπως τα καθίσματα (squats), οι προβολές (lunges), οι κάμψεις (pushups) ή η άρση βαρών— διεγείρουν τη μυϊκή ανάπτυξη και βοηθούν στη διατήρηση της δύναμης όσο μεγαλώνουμε. «Οι ασκήσεις με βάρη με προοδευτική επιβάρυνση είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για τη διατήρηση της σκελετικής μυϊκής μάζας».
Παραμείνετε δραστήριοι: Η καθημερινή κίνηση —όπως το περπάτημα, οι δουλειές στον κήπο ή η χρήση της σκάλας— βοηθά στη διατήρηση της συνολικής μυϊκής λειτουργίας και της κινητικότητας των αρθρώσεων, ειδικά όταν συνδυάζεται με προπόνηση δύναμης. «Η σωματική δραστηριότητα προλαμβάνει τη μυϊκή απώλεια», αναφέρει ο Brownstein.
Η απώλεια μυϊκής μάζας με την πάροδο του χρόνου είναι συνηθισμένη, αλλά όχι αναπόφευκτη. Οι διαιτολόγοι συνιστούν να δίνετε προτεραιότητα σε πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας και να τις κατανέμετε σωστά μέσα στην ημέρα.
Ωστόσο, η πρωτεΐνη δεν είναι το μόνο συστατικό που μετράει. Θρεπτικά συστατικά όπως:
υποστηρίζουν τη συνολική μυϊκή και μεταβολική υγεία. Στοχεύστε στην ποικιλία, επιλέγοντας τρόφιμα από διαφορετικές ομάδες και δίνοντας έμφαση σε ολόκληρες, ελάχιστα επεξεργασμένες τροφές.
Ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με την προπόνηση με αντιστάσεις είναι η καλύτερη στρατηγική για να διατηρήσετε τη δύναμη και τη λειτουργικότητα των μυών σας καθώς μεγαλώνετε.